دستورالعمل‌های واکنش در شرایط اضطراری در هنگام حریق

دستورالعمل های واکنش در شرایط اضطراری در هنگام حریق

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 7

۱-اقدامات ایمنی هنگام آتش گرفتن خودرو

آتش‌سوزی در خودرو به دلایل نشت بنزین، سوراخ‌ شدن باک، حرارت بیش‌ از حد موتور و… رخ می‌دهد. در صورت بروز آتش‌سوزی در خودرو، با حفظ خونسردی خود این مراحل را دنبال کنید: موتور خودرو را خاموش و به‌سرعت وسیله نقلیه را ترک کنید. با شماره‌های آتش‌نشانی تماس بگیرید و درخواست کمک کنید.

درصورتی‌ که کپسول آتش‌نشانی در خودرو دارید از آن استفاده کنید در غیر این صورت با ریختن خاک و جلوگیری از رسیدن اکسیژن به آتش نیز می‌توانید اقدامات اولیه را تا رسیدن نیروها انجام دهید.

در صورتی که شخصی داخل خودرو گیر کرده با شکستن شیشه وی را بیرون بیاورید

برای حفظ ایمنی در شرایط خطر یک دستگاه خاموش کننده پودری و گازی حداقل ۳ کیلویی در خودرو خود در دسترس داشته باشید.

اگر موتور خودرو آتش‌گرفته، موتور را خاموش و با احتیاط کاپوت را به‌اندازه قرار دادن سر شلنگ اطفاء حریق، باز کنید و با کمک کپسول آتش‌نشانی حریق را خاموش کنید. هیچ‌گاه در کاپوت را به سرعت باز نکنید زیرا سبب برخورد شعله به صورت شما می‌شود. اگر صندلی خودرو آتش‌ گرفته، بسته به شرایط، از آب یا خاک یا کپسول آتش‌نشانی برای خاموش کردن آتش، استفاده کنید.

اگر سیم‌کشی خودرو دچار حریق شده، سریعاً کاپوت را بالا زده، سر باتری را بردارید و با کمک یک‌تکه کهنه یا لباس مرطوب (در صورت نداشتن کپسول اطفای حریق) آتش را خاموش کنید. تا می‌توانید از کوبیدن پارچه‌ی خشک روی شعله خودداری کنید زیرا باعث رسیدن بیشتر اکسیژن به آتش و شعله‌ورتر شدن آن می‌شود. اگر آتش‌سوزی خودرو وسعت یافت، درنگ نکنید! ممکن است خطر انفجار بیش از ضرر مادی به شما آسیب برساند. به منطقه‌ای امن و دور از خودرو بروید و منتظر رسیدن کمک بمانید. به دلیل احتمال انفجار، افراد را از آتش دور کنید.

۲-علائم ایمنی

علائم ایمنی از کم‌هزینه‌ترین و ساده‌ترین روش‌های کنترل و پیشگیری از خطرات هستند. سرعت عمل در زمان حریق بسیار حائز اهمیت است. در محیط کار افراد زیادی مشغول به کار هستند و همچنین ممکن است اغلب این افراد فرصت شناسایی محیط و مسیرهای فرار احتمالی را نداشته باشند. با نصب علائم ایمنی اطلاع‌رسانی با سرعت بسیار بیشتری انجام‌گرفته و در صورت بروز حریق آسیب های مالی و جانی کمتری را شاهد خواهیم بود.

شکل ۱: علائم ایمنی

۳- راه‌های خروج اضطراری

هریک از خروجی‌ها باید کاملاً در معرض دید بوده و راه‌هایی که به آن ختم می‌شود کاملاً مشخص شده باشد، به صورتی که به توان راه فرار را از هر نقطه‌ای به‌آسانی تشخیص داد. درهای خروج اضطراری هیچ‌گاه نباید قفل شوند. هر درگاه یا راهرویی که به یک خروجی ختم نمی‌شود ولی ممکن است با خروجی به اشتباه گرفته شود باید با علامت “راه خروج نیست” یا علامتی که نشان‌دهنده‌ی کاربرد واقعی آن است مانند “انباری” مشخص شود. خروجی‌ها یا راه‌های رسیدن به خروجی‌ها را باید با علائمی که حتی در تاریکی به سهولت قابل‌ مشاهده هستند، مشخص کرد.

۱-۳- طرح خروج اضطراری برای افراد معلول و کم‌توان

هر واحدی باید دارای نقشه تخلیه به هنگام شرایط اضطراری باشد و تمامی خروجی‌های اضطراری باید بر اساس استانداردهای ملی طراحی شده باشد.

در هنگام حریق نباید از آسانسور استفاده شود زیرا اگر سیستم الکتریکی ساختمان آتش بگیرد، قوی برق ساختمان قطع خواهد شد. از طرفی مسیر حرکت آسانسور نیز می‌تواند به یک دودکش تبدیل شده و سبب خفگی افراد درون آن شود.

وظیفه کمک به اشخاص معلول و کم‌توان بر عهده حراست یا نفرات آبدارخانه و نظافتچی هر طبقه می‌باشد. فرد دیگری نیز به عنوان فرد جایگزین یا همکار باید توسط واحد HSE انتخاب شود. نقش این دو کمک‌رسان، گزارش دادن به حراست، نفرات واحد HSE یا آتش‌نشانی و نیز اطمینان از خارج شدن افراد معلول و کم‌توان از محوطه خطر و رساندن به نقطه‌ی تجمع ایمن می‌باشد.

نفرات مسئول و افراد جایگزین باید برای آشنایی با راه‌های نجات موجود و روش‌های نجات آموزش ببینند.

باید فهرستی از افراد معلول یا کم‌توان در واحد حراست نگه داری شده و توسط واحد HSE، واحد حراست و اداره امور پرسنلی به‌روز گردد.

باید وظایف هریک از نفرات توسط واحد HSE در قالب آموزش و بخش‌نامه تبیین شده و برای اطمینان مانور خروج اضطراری برگزار گردد.

۴- نقاط تجمع ایمن

در هنگام آتش‌سوزی و یا شنیدن صدای آژیر همه نفرات باید به نقاط تجمع ایمن بروند که با علامت زیر مشخص شده است.

در این نقاط باید نفرات سرشماری شده تا نفرات غایب شناسایی شده و برای کمک‌‌رسانی به آن‌ها اقدام گردد.

برای آشنایی همه کارکنان و بازدیدکنندگان با این نقاط باید چند بار در سال مانور واکنش در شرایط اضطراری و تخلیه و فرار برگزار گردد.

۵- نکات ایمنی در هنگام بروز حریق

1- مهم‌ترین اصل، حفظ خونسردی است. بنابراین پیش از هر اقدامی خونسردی خود را حفظ کنید.

ابتدا نزدیک‌ترین دکمه‌ی اعلام خطر آتش‌سوزی را به کار اندازید.

با صدای بلند دیگران را از حادثه آگاه کنید و بخواهید که محل حریق را با حفظ خونسردی و رعایت نظم و ترتیب ترک کنند.

2- در صورت بروز حادثه با ۱۲۵ یا شماره تماس آتش‌نشانی تماس بگیرید، سپس اگر آموزشی دیده‌اید و احساس خطر نمی‌کنید، برای اطفای حریق تلاش نمایید.

همیشه به یاد داشته باشید که حریق‌های کوچک را می‌توان با یک خاموش‌کننده کوچک خاموش کرد حال‌ آنکه ممکن است حریق تا زمان رسیدن نیروهای آتش‌نشانی به میزانی گسترش یابد که دیگر نتوان آن را کنترل نمود.

3- خاموش‌کننده‌های دستی باید درون یک پوشش قرارگرفته و نباید در معرض نور خورشید و یا برف و باران قرار گیرند. خاموش‌کننده‌ها باید همیشه در نزدیک درب خروج قرار گیرند.

4- از مسدود کردن مسیرهای خروج اضطراری و راه‌های دسترسی به وسایل آتش‌نشانی، تابلوی برق، شیر اصلی گاز و.. خودداری کنید. حتی‌المقدور باید برای هر انبار و ساختمان دو مسیر خروج در نظر گرفته شود. آن‌ها را شناسایی نمایید.

5- قبل از شروع اطفای حریق به ایمنی خود و مسیرهای فرار توجه داشته باشید.

6- زمانی که مأمورین آتش‌نشانی به محل رسیدند، تجمع ننموده و اجازه دهید کار خود را انجام دهند، زیرا آن‌ها به کار خود وارد هستند

7- در صورت امکان آن دسته از مواد قابل اشتعالی که هنوز مشتعل نشده‌اند را از محل دور کنید.

8- در صورت قطع برق هنگام استفاده از وسایل برقی دستگاه را خاموش کرده و از مدار خارج کنید. دوشاخه لوازم برقی را در صورت استفاده نکردن از برق خارج کنید.

9- سیم‌ها و دوشاخه تمام تجهیزات برقی را چک کنید تا سیم زخمی و اتصال شل وجود نداشته باشد.

10- قطع برق، نخستین و بهترین راه برای اطفای حریق وسایل برقی است.

11- برای پیشگیری از بروز انفجار گازها و بخارها می‌توان با استفاده از دستگاه تهویه یا یک حوله نم‌دار از انباشته شدن گازها در محیط های بسته جلوگیری کرد.

12- در زمان آتش‌سوزی یا دودگرفتگی هرگز از آسانسور استفاده نکنید.

13- به هنگام آتش‌سوزی در ساختمان‌های چندطبقه هیچ‌گاه به سمت بالای ساختمان نروید، زیرا دود به سمت بالا حرکت می‌کند، در هنگام فرار درب‌ها را پشت سرخود ببندید.

14- چنانچه گرفتار دود یا آتش شدید و نتوانستید از ساختمان خارج شوید، در صورت امکان منافذ در و پنجره را با پارچه یا لباس ببندید.

۱۵- زمان حرکت در دود به صورت سینه‌خیز حرکت کنید و با یکپارچه خیس جلوی دهان و بینی خود را بگیرید.

۱۶- چنانچه لباس شخصی آتش گرفت، اجازه دویدن به او ندهید زیرا آتش بیشتر می‌شود، بلکه او را روی زمین انداخته و پتویی به روی او بیندازید.

۱۷- یکی از راه‌های ایمن‌سازی محل نشست بنزین خودرو، ریختن خاک روی محل و جلوگیری از سیگار کشیدن افراد در اطراف آن است. بنابراین بهتر است سطل پر از ماسه و بیل در نزدیکی محل پارکینگ و نگهداری خودرو نگهداری نمایید.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی (تایپ شده و باکیفیت) مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ چک لیست واکنش در شرایط اضطراری

⇐ طرح ریزی شرایط اضطراری

⇐ ایمنی در برابر آتش سوزی و خروج اضطراری

⇐ ساختار کلی یک طرح پیشنهادی برای واکنش در شرایط اضطراری

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.