ارزیابی ارگونومی خطای انسانی

ارزیابی ارگونومی خطای انسانی

هر انسانی در هنگام مواجهه و برخورد با یک سیستم و محیط تازه و ماشین آلات پیچیده ازخود یکسری ویژگیها و خصوصیاتی را نشان می دهد که به این ویژگیها و خصوصیات فاکتورهای انسانی گفته می شود. خطاهای انسانی یکی از مواردی است که
در میان فاکتورهای انسانی حائز اهمیت می باشد که اکثرا افراد در هنگام برخورد با یک سیستم و ماشین دچار خطا می گردند.

فاکتورهای انسانی تحت تاثیر یکسری از عوامل جنبی انسانی قرار می گیرد که به صورتی در ایجاد خطا تاثیر دارد. که این عوامل عبارتند از :

• محدودیت ها: توانائیهای فیزیکی ، بدنی و یا روانی در هر انسانی محدود می باشد به طوریکه هر کسی در محدوده خاصی دارایی تواناییهای می باشد در صورتیکه بیشتر از حد توانایی خود کار کنند از کارایی کاسته شده و درصد انجام خطا بالا می رود.
• مسائل وراثتی: افراد به صورت ارثی دارای توانائیهای می باشد که مقدار آن در افراد مختلف متفاوت می باشد
• مسائل روانی
• فاکتورهای اجتماعی
  فرهنگ رایج در یک جامعه خود می تواند بعنوان یک فاکتور در نظر گرفت که می تواند فاکتورهای انسانی تحت تاثیر قرار دهد بطوریکه فرهنگ کاری را در محیط کار تحت شعاع قرار خواهد داد.
• شرایط و محیط: شرایط و محیط کاری که شخص در آن اشتغال بکار دارد خود عامل مهمی است که سبب ایجاد محدودیت می شود ( طراحی نامناسب محیط کار و پروسه کار وجود عوامل زیان آور فیزیکی و شیمیایی ) و فاکتورهای انسانی را تحت تاثیر می گذارد و درصد ایجاد خطا را بالا می برد.

فاکتورهای انسانی
از مهمترین فاکتورها انسانی که می تواند بر عملکرد فرد تاثیر می گذارد عبارتند از :

• سیستم مدیریتی (سطوح ارتباطی ، آموزش ، برنامه ریزی ، فرهنگ کار ، روش کار ، بار کاری و غیره)

پروسه کار

• فاکتورهای فیزیکی و ارگونومیکی سازماندهی کار (اجرای کار ،قوانین، ساختار سازمان و غیره)
• طراحی محیط کار و تسهیلات مورد استفاده (تجهیزات، کنترل ها )

جهت ارزیابی فردی باید یکسری از فاکتورهای انسانی که مرتبط با نحوه درک و دریافت اطلاعات می باشد در نظر داشت که این موارد عبارتند از :

• مقدار اطلاعات مورد دریافتی در هنگام آموزش استفاده مناسب از اطلاعات مورد دریافتی در هنگام لزوم
• سرعت استفاده از این اطلاعات در شرایط ضروری
• هر فردی دارای یکسری از محدودیتها می باشد که این محدودیتها می تواند مربوط به توانایی ذهنی هم باشد در نتیجه یکسری از افراد که دارای حافظه آنی می باشند که سریعا اطلاعات مورد دریافتی را گرفته و می تواند این اطلاعات دریافتی را سریعا انتقال دهند و عده ای هم دارای حافظه طولانی مدت می باشد یعنی زمان می برد آه اطلاعات را در حافظه خود نگه دارند ولی براحتی می توانند در آینده آن را بکار ببرند برای قسمت های که نیاز به انجام عکس العمل سریع باشند نیازمند استفاده از افرادی می باشد که دارای حافظه خوب آنی می باشد که سریعا چیزی را که می بینند و اطلاعات را که می بینند در ذهن بسپارند و گزارش دهند.

بسیاری از خطاهای انسانی تحت تاثیر فاکتورهای انسانی می باشد و نظر به تحقیقاتی که شده مشخص شده که ١۵ تا ٢٠ درصد از خطاها به علت خطای انسانی که اپراتور عامل ایجاد آن می باشد ٨٠ تا ٨۵ درصد از خطاها ناشی از فاکتورهای انسانی می باشد در واقع خطاهای انسانی در کلیه مراحل طراحی، اجراء و نگهداری ماشین آلات در یک سیستم امکان بروز آن وجود دارد که با ارزیابی درست و به موقع می توان از بروز خطاها گردد. ماشین آلات در یک سیستم امکان بروز آن وجود دارد که با ارزیابی درست و به موقع می توان از بروز خطاها گردد.

خطاهای انسانی و ایمنی

خطاهای انسانی را می توان بر اساس مسائل ایمنی دسته بندی نمود نظر به اینکه هر خطایی به نحوی یک سیستم را تحت تاثیر قرار می دهد و یا اینکه مستقیما انجام آن خطا ایمنی سیستم را به خطر می اندازد به طوری باعث ایجاد حادثه می گردد یا اینکه احتمال بروز حادثه را در آینده فراهم می آورد ولی گاهی خود سیستم ایمنی را مختل می نماید و فرد را دچار اشتباه می آند به نحوی که سیستم عامل اصلی ایجاد حادثه خواهد بود (طراحی نامناسب در اتاق فرمان و کنترلها )

جهت کاهش خطای انسانی توجه به نکاتی حائز اهمیت می باشد

• توجه به آمار حوادث جمع آوری شده و برنامه ریزی در جهت کاهش آن
• ارزیابی درست و به موقع نقاط خطر و حادثه ساز بنا به آمار و گزارشات ارسال
• در قسمت های مختلف محیط کار و پیش بینی و پیشگیری از بروز خطاها و خطرات ناشی از آن

در ادامه و دانلود فایل پیوستی موضوعات زیر را مشاهده کنید:

1. آنالیز کار برای کاهش خطای انسانی

2. استخدام پرسنل و سازماندهی آنها

3. پروسه و گزارش گیری

4. طراحی وسایل و تجهیزات و نگهداری و آزمایش آنان

5. ارزیابی قابلیت خطای انسانی

6. تجزیه و تحلیل خطای انسانی

7. جمع اوری اطلاعات در خصوص فاکتور انسانی

حتما بخوانید:

⇐خطای انسانی و نمونه حوادث آن

⇐ خطای انسانی حلقه ارتباطی ارگونومی وایمنی

⇐ ارزیابی کمی و کیفی قابلیت اطمینان انسانی