فرضیه پردازی و ارزیابی آن در بررسی علل وقوع حوادث

فرمت: Pdf تعداد صفحات: 10

فرضیه چیست؟

فرضیه تفسیری پیشنهادی برای یک پدیده یا مشاهده است. فرضیه یک تئوری آزمایشی تفسیری یا احتمالی است که پیشتر در توضیح برخی جنبه ها و راهنمایی ها در بررسی رویداد مورد قبول واقع شده است. از اینرو اغلب از آن به عنوان فرضیه کاربردی نام برده می شود. فرضیه مبنایی برای استدلال بدون داشتن فرض در مورد صحیح بودن آن است.

در شروع بررسی شخص دقیقا از آنچه در رویداد اتفاق افتاده آگاهی ندارد بنابراین همه تئوری ها در این مرحله فرضی هستند (یعنی ممکن است درست، غلط یا تا حدی درست باشند). هدف اصلی، شکل دهی فرضیه ای کاربردی است که بتواند تفسیر درستی از آنچه اتفاق افتاده را بیان نماید. فرضیه ها اساسا تفسیرهای اثبات نشده هستند.

در یک مثال فرضی، رویدادی در مرحله راه اندازی رخ داده که ناتوانی در کنترل خطرات منجر به وقوع انفجاری شده است که پرتاب قطعات ناشی از آن باعث ایجاد جراحت های مهم و آسیب عمده به کارخانه شده است. فرض بر این است که مواد درگیر، مواد گازی هیدروکربنی مثل استیلن و اتیلن بوده که چندین پیوند شیمیایی داشته و به طور ذاتی نسبتا ناپدار هستند. این تفسیر ممکن است تفسیر مناسبی باشد اما در صورتی که چنین فرضیه ای درست باشد یک فرد غیر متخصص نیز می تواند در این مورد کاملا مطمئن باشد. این فرضیه، فرضیه ای کاربردی در نقطه شروع است اما نیاز است که این فرضیه آزمون شده و در کنار سایر فرضیه ها بررسی شود. واژه “Challenged” امتحان کردن سایر فرضیه ها را در بر می گیرد برای اینکه مشخص شود آیا فرضیات نسبت به فرضیه اصلی عملی تر هستند یا خیر. در این صورت فرضیه ای که عملی تر باشد می تواند به عنوان فرضیه کاربردی و نهایی انتخاب شود. در مورد انفجار ممکن است چندین فرضیه مطرح شود که برای بررسی عملی بودن آنها لازم است غربالگری صورت گیرد.

یکی از فرضیه های کاربردی اصلی می تواند این باشد که تحت فشار بیش از حد قرار گرفتن مخلوط قابل انفجار هیدروکربن ها و هوا، منجر به انفجار شده است. اما این تنها یکی از چندین تفسیر ممکن است و نیاز است که تفاسیر دیگری نیز پیشنهاد شوند. فرض بر این است که انفجار در جاذبی که آلودگی آن حذف شده بود رخ داده است. در جدول زیر فرضیات پیشنهادی ذکر شده است:

جدول ۱؛ فرضیات ارائه شده در مورد حادثه

شماره	فرضیه	مرور فرضیه
۱ (فرضیه کاربردی)	وارد نمودن فشار بیش از حد به هیدروکربن ها در حضور اکسیژن در زمان راه اندازی	به نظر عملی است و با حقایق شناخته شده در حال حاضر مطابقت دارد.
۲	تجزیه خودبخودی هیدروکربن ها	غیر محتمل است زیرا هیدروکربن ها با اینکه ناپایدار هستند به عنوان تجزیه شونده خود بخود شناخته نمی شوند.
۳	نشت خارجی از خط متصل به جاذب هیدروکربن که متعاقبا مشتعل شده است.	نیروهای انفجار در جاذب ایجاد شده و برگشت شعله به درون ستون با سرعت صوت در نقطه برگشت محدود شده است.
۴	نیتروژن بکار رفته برای پاکسازی تجهیزات دارای ناخالصی اکسیژن بود.	اکسیژن در اتمسفر درون جاذب یک فاکتور احتمالی است اما اما محتمل تر این است که جاذب در راه اندازی بخوبی پاکسازی نشده است.
۵	هیدروکربن به یک ماده آروماتیک دیگر که سبب تجزیه آن شده آغشته شده بود.	هیچ تاریخچه ای از آلودگی با چنین ماده آروماتیکی در گذشته وجود نداشته است.
۶	آلودگی به یک منشا ناشناخته، احتراق را در جاذب کاتالیز کرده است.	هنگامیکه نمونه های پیشین مواد جاذب مورد آنالیز قرار گرفت هیچ شواهد احتمالی از چنین ناخالصی یافت نشد.
۷	آلودگی به یک منشا ناشناخته.	هنگامیکه نمونه های پیشین بستر جاذب مورد آنالیز قرار گرفته بود هیچ شواهد احتمالی از چنین ناخالصی یافت نشد.
۸	وجود پلیمرهای ناپایدار در جاذب	اگرچه تجزیه پلیمرهای ناپایدار امکانپذیر است اما داده های حاصل از تست ها حضور چنین موادی را تشخیص نداده اند.
۹	بار الکترواستاتیکی در لباس های اپراتور احتراق را شروع کرده است	نیروهای الکترواستاتیکی به تنهایی نمی توانند مسئول احتراق باشند در عین حال ستون و بستر جاذب کاملا به طور کامل اتصال به زمین داشته است.
۱۱	نقص سیم کشی الکتریکی تجزیه را آغاز کرده است.	نگهداری منظم در واحد، شواهدی مبنی بر نقص سیم کشی وجود ندارد.
۱۲	نقص سیم کشی الکتریکی احتراق را آغاز کرده است.	نگهداری منظم در واحد، شواهدی مبنی بر نقص سیم کشی وجود ندارد، ستون و بستر جاذب کاملا به طور کامل اتصال به زمین داشته است.
۱۳	وجود هوا در بستر مواد جاذب سبب ایجاد هیدروژن شده است.	هیچ شواهدی مبنی بر جذب کافی اکسیژن بوسیله بستر مواد یافت نشده است.

لیست بالا نمونه ساده ای از تفاوت فرضیه کاربردی با سایر فرضیات پیشنهادی را نشان می دهد. به عنوان مثال در فرضیه شماره ۴، اگرچه خود فرضیه ممکن است غیر معتبر باشد ولی عنوان می کند که پاکسازی نامناسب در راه اندازی می تواند مشکل مهمی باشد.

ارزش شناسایی و تعیین همه فرضیه ها را می توان به صورت زیر بیان کرد:

۱. با شناسایی و غربالگری همه تفاسیر ممکن، این اطمینان بوجود می آید که در حد توان تمامی تلاش ها صورت گرفته است.

۲. با شناسایی و غربالگری همه تفاسیر احتمالی ممکن است فاکتورهای جدیدی آشکار شود که می توانند بسط داده شده و/یا بدلیل پیشرفت مستمر جایگزین فرضیه کاربردی شوند.

۳. توجهات می بایست به سناریوهای پیشنهادی محتمل به وقوع رویداد معطوف گردد. این ملاحظات تلاش مداوم در بخش بررسی را نشان می دهد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

برای دیدن لینک دانلود در سایت ثبت نام و اکانت خود را ویژه کنید

ورود یا ثبـــت نــــام

مزایای اشتراک ویژه : دسترسی به آرشیو هزاران مقالات تخصصی، درخواست مقالات فارسی و انگلیسی، مشاوره رایگان، تخفیف ویژه محصولات سایت و ...

حجم: 377KB فرمت: PDF آموزش فعال کردن اکانت ویژه (VIP)

حتما بخوانید:

⇐ جمع آوری شواهد، اظهارات و مصاحبه با شاهدان عینی

⇐ طبقه بندی رویدادها و الزامات آغاز بررسی

⇐ سوالات ویژه جمع آوری شواهد در حوادث

5/5 - (1 امتیاز)

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.

فرضیه پردازی و ارزیابی آن در بررسی علل وقوع حوادث