تکنیک های ارزیابی ریسک دکتر مهدی پروینی

تکنیک های ارزیابی ریسک دکتر مهدی پروینی

فرمت: PDF تعداد صفحات: 173

• مقدمه

• تعاریف و کلیات

• جایگاه ارزیابی ریسک

• فرایند ارزیابی ریسک

• مروری بر روش های ارزیابی ریسک

• روش های کیفی (HAZOP, PrHA, What If, JSA, FMEA)

• روش های کمی (FTA, ETA, PHAST, ALOHA)

اهداف دوره

بعد از این دوره توانمندی های زیر در شرکت کنندگان ایجاد خواهد شد:

• تشخیص محدوده کاربری هر روش
• اصول روش ارزیابی کمی ریسک

لطفا به این سئوال ها جواب دهید

1. چرا این اتفاق افتاد؟ (پنج چرا)
   • علل مستقیم
   • علل کمکی
   • علل ریشه ای
2. چگونه باید از وقوع مجدد این حادثه جلوگیری کرد؟
3. آیا می توان دلایلی مشترکی برای همه حوادث پیدا کرد؟

دلایل مشترک حوادث

• رفتار نا ایمن (عمدی، سهوی)
• شرایط ناایمن (محیط)

سه عامل کلیدی هر مطالعه ریسکی و حتی هر بهبودی

• مدل یا الگوی ذهنی
• مدل یا الگوی رفتاری
• محیط

تعاریف و اصطلاحات:

ایمنی (Safety) میزان دوری از خطر – ایمنی یک کمیت نسبی است.

خطر بالقوه (Hazard): شرایطی که دارای پتانسیل صدمه به افراد، خسارت به تجهیزات و ساختمانها، از بین بردن مواد یا کاهش قدرت و کارآیی
در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده می باشد.

خطر بالفعل (Danger): بیان کننده قرار گرفتن نسبی در معرض یک خطر بالقوه می باشد.

حادثه (Accident): یک رویداد یا واقعه برنامه ریزی نشده و بعضاً آسیب رسان و خسارت وارد کننده است که انجام، پیشرفت یا ادامه کار را به صورت
طبیعی مختل ساخته و همواره در اثر یک عمل یا انجام کار غیرایمن یا در اثر شرایط غیرایمن و یا ترکیبی از این دو به وقوع می پیوندد.

شبه حادثه NEAR MISS: رخدادی نامطلوب با نتایجی قابل چشم پوشی ولی مستعد صدمه رساندن، بیماری، خسارت، نابودی، آلودگی یا تمام آنها.

تعریف حادثه: یک واقعه که نتیجه آن به زخمی شدن، مرگ یا صدمه به افراد، خسارت یا از بین رفتن اموال، صدمه به محیط زیست، توقف یا تاخیر در بهره وری بیانجامد نتیجه یک حادثه در هر یک از زمینه های فوق میتواند از ملایم تا فاجعه گسترش داشته باشد

رایج ترین علل وقوع حوادث

اعمال ناایمن با 88 درصد

• سهل انگاری و بی احتیاطی
• قصور در انجام وظیفه
• کار با ماشین با سرعت غیر مجاز
• تنظیم و تعمیر دستگاه در حین کار
• شوخی در هنگام کار
• عدم استفاده از وسایل استحفاظی انفرادی
• نقص جسمانی
• خستگی مفرط
• نقص روانی و شخصیتی
• از کار انداختن طرح های ایمنی
• بکارگیری تجهیزات معیوب یا ناایمن
• کارکردن به شیوه نا امن مثل بلند کردن ناایمن بار تماس با مواد خطرناک یا قرار گرفتن زیر بارهای معلق
• حرکات خطرناک مثل دویدن، توقف ناگهانی، پرت کردن اشیاء و غیره دخالت در کار دیگران

عوامل محیطی

الف) عوامل مکانیکی شامل: (استفاده از دستگاه های بدون حفاظ یا دارای حفاظ ناقص، نقص فنی تجهیزات، ابزار یا ماشین آلات)
ب) عوامل فیزیکی: شامل نور و روشنایی، سر و صدا، ارتعاش، گرما، سرما، الکتریسیته، تشعشعات یونیزاسیون و غیز یونیزاسیون و غیره.
ج) عوامل ارگونومیکی: عدم تطابق فرد با ماشین و کار
د) عوامل بیولوژیکی: وجود آلاینده های بیولوژیکی در محیط کار، میکروب ها و انگل ها
ه) عوامل شیمیایی شامل دود، گرد و غبار، گازها و بخارات سمی، مواد قابل اشتعال و انفجار و سوزاننده و خورنده
ز) عامل روانی: افسردگی و غیره

شرایط ناایمن

• عدم آموزش کارگر توسط کارفرما
• عدم نظارت کارفرما بر کار کارگر
• عدم در اختیار قراردادن وسایل و امکانات حفاظتی
• صدور دستور غلط توسط مافوق

محدوده مطالعه این دوره:

قبل از حادثه: شناسایی مخاطرات با روش هایی چون هازوپ با هدف پیشگیری از وقوع حوادث (در واقع ارزیابی لایه های حفاظتی)

بعد از حادثه: برآورد ابعاد حوادث در قالب ارزیابی کمی ریسک با اهدافی چون طرح های جانمایی، جایابی، مباحث پدافند غیرعامل، مدیریت بحران و … به منظور کنترل پیامد حوادث

آتش: اثر آتش بر روی بدن سوختن پوست می باشد که این تأثیر بستگی به تشعشع رسیده و زمان مواجهه دارد.به عنوان مثال پوست انرژی گرمایی kW/m² 10 را برای تقریباً 5 ثانیه و 30kW/m² را فقط برای 0.4 ثانیه تحمل می کند.

تاثیرات ناشی از تششع آتش

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارزیابی و مدیریت ریسک دکتر کاظمی

⇐ ارزیابی و مدیریت ریسک دکتر فام

⇐ اصول کلی و گام های اساسی مدیریت ریسک

⇐ مدیریت ریسک و ایمنی شغلی PPT