نمونه برداری از رفتارهای ایمنی

نمونه برداری از رفتارهای ایمنی

Safety behavior sampling

فرمت: PDF   تعداد صفحات: 12

موضوعات:

• اصول نمونه برداری از رفتارهای ایمنی

• دستورالعمل نمونه برداری از رفتار ایمنی (تعریف ایستگاه کاری، لیستی از اعمال ناایمن، یک مطالعه پایلوت، آموزش مشاهده گر، محاسبه تعداد محاسبات لازم، مشاهدات اضافی، کار وابسته، بهبود رفتار ایمنی)

• مسائل

• منابع

حوادث در اثر طیف وسیعی از خطاهای افراد رخ می دهند. دو علت عمده خطاها خصوصیات فردی ایجاد کننده خطا و شرایط به وجودآورنده آنها است. یکی از راه های کاهش اینگونه خطاها واداشتن افراد به کاستن خصوصیاتی اعمالی از آنهاست که باعث بروز خطا می شوند این امر ممکن است از طریق ارائه پس خورانده های ضروری در رابطه با خطاها به آنها صورت گیرد در شکل زیر تعدادی از فاکتورهای مهم که باعث بروز خطا در عملکرد انسانی می شوند ارائه شده است.

خطاهایی که توسط کارگران انجام می شود را اغلب «اعمال ناایمن» و شرایط بر انگیزاننده خطا را «شرایط ناایمن» می نامند. بنا به عقیده «هنریچ» عامل حدود 88% از کل حوادث اعمال ناایمن افراد, 10 درصد به دلیل شرایط ناایمن و 2% بقیه سرنوشت الهی می باشد. طبقه بندی یادشده ممکن است همان طوری که در شکل 2 نشان داده شده است قابل قبول همگان نباشد, داده های مورد استفاده در شکل اخیر مربوط به یک کارخانه بزرگ با حدود 2000 تا 2200 کارگر می باشد.

در اینجا رابطه با نمونه برداری از رفتارهای ایمنی که تکنیکی برای اندازه گیری اعمال ناایمن است بحث خواهد شد. شکل 2 طبقه بندی علل حوادث ( تعداد کل حوادث 551 مورد می باشد). اعداد درون پرانتز نشاندهنده تعداد حوادث هر گروه است.

۲- اصول نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی

نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی براساس همان اصول نمونه‌برداری از کار مورد استفاده در مهندسی صنایع برای تعریف و تعیین استانداردهای زمانی قرار دارد.

کلیه مفاهیم نمونه‌برداری کار بر پایه قوانین احتمالات می‌باشد، برای مثال اگر فرآیندی دارای دو حالت باشد (برای مثال خاموش یا روشن، بلی یا خیر، در حال کار یا بدون کار، ایمن یا ناایمن) حاصل دو حالت ۱۰۰ درصد خواهد شد، در اصطلاح آماری این ارتباط به شکل زیر بیان می‌شود که:

p + q = ۱

p: احتمال قرار داشتن در حالت اول در یک مشاهده (مثلاً S برای عمل ایمن)
q = (۱-p): احتمال قرار نداشتن در حالت اول در یک مشاهده

رابطه فوق را می‌توان به‌صورت زیر به n مشاهده نیز تعمیم داد:

(p + q)ⁿ = ۱

که n تعداد مشاهدات انجام شده در یک نمونه است. رابطه بالا را می‌توان برای به‌دست آوردن احتمال این‌که تعداد مشخصی از مشاهدات از کل n مشاهده در حالت S باشد نیز بسط داد.
توزیع احتمالات حاصل از بسط دو جمله‌ای به‌صورت توزیع دوجمله‌ای است. میانگین این توزیع برابر np و انحراف معیار آن (npq√) است. با بزرگ شدن n توزیع دو جمله‌ای خصوصیات توزیع نرمال را پیدا می‌کند و این بدین معنی است درصورتی که p و q هیچ‌کدام نزدیک به صفر نباشد برای مقادیر بزرگتر n توزیع دوجمله‌ای می‌تواند تقریباً به‌صورت توزیع نرمال تفسیر شود، برای این منظور بایستی میانگین و انحراف معیار را به اندازه نمونه تقسیم کرد:

میانگین نمونه = np/n = p      (رابطه۱)

انحراف معیار نمونه =  (√npq) / n =  (√np/n) = (√p(۱ – q)/n) (رابطه ۲)

افرادی چون Jewel، Rockwell، Schreiber، Meyer و Pollina مفید بودن این تکنیک نمونه‌برداری را در ارزیابی رفتارهای ناایمن اثبات کرده‌اند. در نمونه‌برداری از رفتار ایمنی فرض بر این است که درصدی از زمان که کارگر در حال کار ایمن یا ناایمن است قابل تعیین می‌باشد.
به منظور ترسیم یک تصویر کامل و دقیق از اعمال ایمن یا ناایمن لازم است که کارگران به‌طور مداوم تحت نظر بوده و داده‌های مربوط به اعمال ناایمن آنها ثبت گردد. لازم به ذکر است که برای داشتن یک نتیجه قابل قبول بایستی حجم نمونه به اندازه کافی بزرگ انتخاب شده باشد.
در صورتی که تعداد مشاهدات بالا باشد توزیع حاصله به شکل منحنی نرمال نزدیک‌تر می‌شود.

خصوصیات توزیع نرمال در بخش قبلی مورد بحث قرارگرفت و همان‌طوری که بیان شد در این توزیع حدود ۹۵٪ مشاهدات در محدوده ۲± و ۹۹/۹٪ در محدوده ۳± انحراف معیار از میانگین قرار دارد تأکید می‌شود که توزیع نرمال تنها برای مشاهداتی که تعدادشان بالا باشد قابل استفاده است. کافی بودن تعداد مشاهدات بایستی برحسب حد مطلوب اطمینان بیان شود عموماً حد اطمینان ۹۵٪ یا در حدود ۲SD ± برای اغلب مطالعات نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی کافی به‌نظر می‌رسد. حد اطمینان یادشده به این معنی است که نتایج در ۹۵٪ زمان نماینده جمعیت واقعی خواهد بود.

در بحث نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی علاوه بر حدود اطمینان پارامتری دیگری که بایستی مورد توجه قرار گیرد دقت می‌باشد، دقت عبارت است از حد نهایی که مشاهدات در محدوده حدود اطمینان قابل قبول قرار می‌گیرند. در نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی معمولاً از دقت ۵٪ و حدود اطمینان ۹۵٪ استفاده می‌شود و این بدین معنی است که در ۹۵ درصد زمان با حدود دقت ۵± درصد نتایج حاصل از نمونه‌برداری از رفتارهای ایمنی نماینده جمعیت واقعی است.

نمونه‌برداری از رفتار ایمنی نیازمند تصادفی بودن رویدادهاست و این زمانی حاصل خواهد شد که دوره مشاهده دقیقاً برابر دوره روز کاری انتخاب شده باشد.

۳- دستورالعمل نمونه‌برداری از رفتار ایمنی

۱-۳- ایستگاه کاری را تعریف کنید

ایستگاه کاری شامل واحدها، بخش‌ها و سازمان‌هایی است که نمونه‌برداری از رفتار ایمنی در آن‌جا صورت می‌گیرد مثل اتاق ابزار، واحد پرس‌های سوراخ‌کننده، انبار، واحد حمل و نقل و غیره.

۲-۳- لیستی از اعمال ناایمن را تهیه کنید

این لیست را می‌توان با استفاده از گزارش‌های حوادث کارخانه تهیه و سپس آن را به‌طور مناسب اصلاح کرد. گزارش حوادث شامل کلیه موارد نظیر حوادث ناتوان‌کننده، حوادث قابل ثبت و مواردی که نیاز به کمک‌های اولیه پیش آمده است، می‌باشد. برای این کار می‌توان از لیست اعمال ناایمنی که در کتاب «پیشگیری از حوادث در فعالیت‌های صنعتی¹»، انجمن ملی ایمنی آمریکا ارائه شده نیز استفاده کرد. لیستی از اعمال ناایمن که از «مطالعه حوادث بحرانی²» «تارانت³» برگرفته شده (طبقه‌بندی شده براساس سیستم طبقه‌بندی تصحیح شده ANSI)

ادامه مطلب را با دانلود فایل (تایپ شده و باکیفیت) پیوستی مشاهده کنید

حتما بخوانید:

⇐ روش نمونه گیری رفتار ایمنی

⇐ رفتار انسان و ایمنی

⇐ ایمنی مبتنی بر رفتار (خطاهای انسانی)

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.