خطرات شوک الکتریکی

خطرات ناشی از شوک الکتریکی

خطرات ناشی از شوک الکتریکی

Risks of Electric Shock

شدت آسیب ناشی از شوک الکتریکی وابسته به میزان جریان الکتریکی و طول زمان عبور جریان از میان بدن می باشد .برای مثال عبوریک جریان یکدهم آمپری برق از بدن تنها برای مدت 2 ثانیه کافی است که موجب مرگ شود . میزان جریان داخلی که یک شخص می تواند در مقابلش مقاومت نموده و و توانائی عضلات بازو و دستش را کنترل نماید چیزی کمتر از 10 میلی آمپر است . جریان بالای 10 میلی آمپر می تواند موجب پارالیزی و سفت شدن عضلات شود . زمانی که فلج عضلات رخ دهد شخص توانائی خود را در رهائی از ابزار ، سیم و دیگر اشیاء از دست می دهد . در حقیقت ممکن است اشیاء برقدار با شدت و قدرت بیشتری نگه داشته شوند و نتیجتا تماس طولانی تری با جریان شوک زا ایجاد می گردد .

به همین دلیل نگه داشتن ابزار برقدار شده توسط دست می تواند بسیار خطرناک باشد .اگر شما نتوانید ابزار برقدار را رها نمائید عبورجریان برق برای مدت زمان بیشتری در بدن شما ادامه یافته که خود موجب فلج تنفسی می شود ( عضلات کنترل کننده تنفس قادر به حرکت نخواهند بود ) . تنفس شما برای مدت زمانی متوقف خواهد شد . در افرادیکه جریان ولتاژی در محدوده کمتر از 49 ولت موجب ایست تنفسی آنها می شود ، معمولا جریانی در حدود ٣٠ میلی آمپر باعث فلج تنفسی می گردد .

جریان بالاتر از 75 میلی آمپر موجب فیبریلاسیون بطنی می شود ( ضربان قلب خیلی تند و بی اثر ) . این وضعیت در مدت زمان بسیار کمی موجب مرگ خواهد شد مگر اینکه از دفیبریلاتور ( دستگاه الکترو شوک ) برای احیاء سریع قربانی استفاده شود . فلج قلبی در محدوده  شدت جریان 4 آمپر رخ می دهد که در این حالت قلب نمی تواند در همه حال پمپاژ نماید . سوختگی بافتها بر اثر جریانهایی بزرگتر از 5 آمپر رخ می دهد .

  • آمپر: واحد اندازه گیری شدت جریان
  • میلی آمپر (mA): یک هزارم آمپر
  • جریان شوک دهنده: جریان الکتریکی که از بخشی از بدن عبور می کند
  • در صورتی که نتوان ابزار شوک دهنده را رها کرد, صدمه وارد شده بیشتر خواهد شد.
  • هر چه شوک بیشتر باشد, صدمه ناشی از آن شدیدتر خواهد بود.

جدول زیر نشان می دهد که معمولا در دامنه شدت جریانهای ولتاژ های خانگی ( در طول یک ثانیه ) چه رخ خواهد داد . تماس طولانی مدت موجب افزایش خطر تلفات شوک می شود . برای مثال یک جریان 100 میلی آمپری که برای 3 ثانیه بکار می رود خطرناکتر از جریان 900 میلی آمپری است که برای کسری از ثانیه ( 0.03 ثانیه ) استفاده می شود . ساختار عضلانی افراد نیز تفاوتهائی را ایجاد می نماید . افرادی با بافت عضلانی ضعیف نوعا در سطوح جریان پائینتر تاثیر پذیر هستند .حتی یک ولتاژ پائین می تواند بشدت خطرناک باشد بخاطر اینکه درجه آسیب نه تنها به میزان جریان عبوری بلکه به مدت زمان اتصال بدن با مسیر جریان الکتریکی وابسته است .

ولتاژ پائین به معنی کاهش سطح خطر نیست

 

اثرات جریان الکتریکی بر روی بدن انسان

شدت جریان

عکس العمل

کمتر از1 میلی آمپر

معمولا قابل درک نیست

1 میلی آمپر

سوزش خفیف

5 میلی آمپر

احساس شوک خفیف ؛ بدون درد اما مزاحم . میانگین فردی که میتوان ابزار یا اشیاء را رها نمود . عکس العمل غیر ارادی قوی میتواند آسیبهای دیگری را ایجاد نماید .

6 تا 25 میلی آمپر ( زن )

 

9 تا 30 میلی آمپر ( مرد )

شوک دردناک . کاهش کنترل عضلات . حد جریان فلج کننده یا رها سازی . شخص نمی تواند خودش را رها کند اما اگر عضلات باز کننده تحریک شوند می تواند شخصرا پرت نماید و از جریان جدا کند*

50 تا 150 میلی آمپر

درد شدید . وقفه تنفسی ( ایست تنفس ) . انقباظ عضلانی شدید . احتمال مرگ وجود دارد .

1000 تا 4300 میلی آمپر

وقفه پمپاژ ریتمیک قلب . انقباض عضلات و آسیب عصبی . احتمالا مرگ

10000میلی آمپر

توقف ناگهانی قلب و سوختگی شدید . احتمال مرگ وجود دارد .

15000 میلی آمپر

کمترین شدت جریان بالا که یک فیوز خاص یا یک قطع کننده جریان مسیر عبور را باز نگه می دارد .

*اگرعضلات باز کننده توسط شوک الکتریکی تحریک  شوند ، ممکن است شخص بر اثر قدرت منبع الکتریکی پرت شود . کمترین شدت جریان بالا که یک فیوز خاص یا یک قطع کننده جریان مسیر عبور را برای آن باز نگه می دارد 15000 میلی آمپر ( 15 آمپر ) است .

 

برخی از ولتاژ های بالا آسیب های بیشتری را رهبری می کنند . ولتاژهای بالا می توانند موجب انقباضات عضلانی شدید شوند . شما ممکن است تعادل خود را از دست داده و بیافتید ، که این مسئله اگر با افتادن در داخل ماشین هائی که میتواند شما را خرد کند همراه شود موجب مرگ شما خواهد شد . همچنین ولتاژ بالا موجب سوختگی شدید نیز می شود .

در 600 ولت جریان عبوری از بدن ممکن است بیش از 4 آمپر بوده و موجب آسیب به ارگانهای داخلی همچون قلب شود . ولتاژ بالا همینطور باعث سوختگی می شود . بعلاوه ممکن است خون در داخل رگها لخته شود .امکان آسیب اعصاب در سطح نقطه برخورد وجود دارد . انقباض عضلات ممکن است موجب شکستگی استخوانها یه علت انقباض خود عضله یا بر اثر افتادن شود . یک شوک قوی می تواند موجب صدمات بسیار زیادی شود که بر روی بدن کاملا مشهود است . شخص ممکن است خونریزی داخلی ، تخریب بافتها ، اعصاب و عضلات را تحمل کند . گاهی اوقات آسیب های مخفی ناشی از شوک الکتریکی با یک دوره تاخیری می تواند موجب مرگ شود . شوک اغلب آغاز کننده یک سری رخدادها است . حتی اگر جریان الکتریکی کوچک نیز باشد می تواند موجب آسیب گردد ، عکس العمل شما نسبت به شوک ممکن است موجب لفتادن شما شود که نتیجه آن موجب کوفتگی ، شکستگی و یا حتی مرگ شود .

طول مدت شوک بمقدار زیادی بر روی میزان آسیب تاثیر می گذارد . اگر شوک در یک دوره کوتاه مدت ایجاد شود ممکن است تنها موجب درد شود . یک شوک طولانی مدت ( با دوام تا چند ثانیه ) اگر سطح جریان آن به اندازه کافی بالا باشد بطوریکه موجب شود قلب به سمت فیبریلاسیون بطنی پیش رود ،  میتواند مهلک باشد . وقتی که شما در هنگام استفاده از یک درل قدرتی شدت جریانی را که احساس می کنید بقدری زیاد نیست که کشنده باشد . در ارتباط با شدت جریانهای بالا اگر شوک به قدر کافی طولانی باشد مرگ مسلم است . بهرحال اگر شوک کوتاه مدت بوده و قلب در معرض خطر نباشد در صورت مرتفع نمودن اتصال با جریان الکتریکی ممکن است یک ضربان قلب نرمال حاصل گردد .

ولتاژ های زیادتر می توانند باعث جریان های بیشتر و شوک های شدیدتر شوند.

برخی از صدمات مربوط به شوک الکتریکی دیده نمی شود.

همچنین میزان شدت جریان عبوری از بدن بر روی شدت شوک الکتریکی تاثیر می گذارد . ولتاژ بالاتر شدت جریان بالاتری را تولید می کند . به این علت خطر بزرگتری در ولتاژهای بالاتر وجود دارد . مقاومت مانع جریان عبوری می شود . مقاومت های ضعیفتر ( یا امپدانس در حریان متناوب ) فلوی جریان الکتریکی بزگتری خواهد داشت . پوست خشک ممکن است دارای مقاومتی در حدود 100000 اهم یا بیشتر باشد . پوست تر ممکن است مقاومتی در حدود 1000 اهم داشته باشد . کارکردن در شرایط مرطوب و پوست آسیب دیدده قویا مقاومت را کاهش می دهد . مقاومت کم پوست مرطوب به جریان الکتریکی اجازه عبور آسان را از بدن داده ایجاد شوک الکتریکی بزرگتری می کند . وقتی که در نقطه تماس نیروی بیشتری بکار برده می شود و یا زمانی که سطح تماس بزرگتر است ، مقاومت کمتر بوده و موجب شوک قویتری می شود .

مسیر عبور جریان الکتریکی در بدن بر روی شدت شوک اثر می گذارد . جریان هائی که از قلب و سیستم عصبی عبور می کنند خطرناکتر هستند . اگر یک سیم حامل جریان را با سر خود تماس دهید سیستم عصبی شما ممکن است در خطر قرار بگیرد . تماس یک بخش الکتریکی حامل جریان با دستانتان – زمانی که سطح دیگر بدنتان با زمین در تماس است – موجب می شود تا جریان الکتریسیته از سرتاسر قفسه سینه شما عبور نموده و احتمالا به قلب و ششهای شما آسیب برساند .

مواردی وجود دارد که یک دست یا پا بوسیله جریان الکتریکی با ولتاژ بالا تا نقطه تماس سوخته و قربانی حادثه بر اثر برق گرفتگی کشته نشده است . در چنین مواردی جریان قبل از رها شدن از بدن فرد تنها از یک بخش از اندام وی عبور نموده و به رسانای دیگری منتقل شده است . بنابراین جریان از سطح قفسه سینه عبور ننموده و و ممکن است موجب مرگ نشود حتی اگر قربانی وضعیت ظاهری مناسبی نداشته باشد . اگر جریان از میان قفسه سینه عبور نماید شخص بطور یقین به علت برق گرفتگی خواهد مرد . بسیاری از آسیبهای جدی ناشی از الکتریسیته به علت عبور جریان برق از دستها به پاهاست . مسیر درگیر دوم قلب و ششهاست . این نوع از شوک اغلب کشنده است .

مقررات ملی برق (NEC), لیست جامعی از اقدامات برای حفاظت کارکنان و تجهیزات در برابر خطرات الکتریکی و برق گرفتگی می باشد

خطرات ناشی از شوک الکتریکی
مهندس لطفا امتیازتو ثبت کن!

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *