ايستگاههای كار در وظايف دفتری و نظارتی

ایستگاههای کار در وظایف دفتری و نظارتی

ترکیب اصلی وسایل و تجهیزات در ایستگاههای کار نشسته در وظایف دفتری و نظارتی شامل صندلی و میز است. این امر بسیار حائز اهمیت است که این وسایل دارای راحتی حداکثر باشند و در هنگام استفاده شرایط زیر فراهم باشد:

1 -رانها تقریباً افقی و ساق پاها عمودی باشند. از اینرو، ارتفاع سطح صندلی می بایست کمتر از ارتفاع رکبی شخص باشد.

2 -برای ورود اطلاعات به کامپیوتر و تایپ کردن، بازوها باید آزاد بوده و به طور عمود در دو طرف بدن قرار گیرند و ساعدها نیز افقی باشند. از اینرو، ردیف وسط صفحه کلید می بایست در ارتفاع آرنج شخص واقع شود.

شخص استفاده کننده از صندلی و میز خود در سه نقطه با محیط اطراف خود تماس دارد: کف، نشستنگاه، میز یا صفحه کلید. برای دستیابی به پوسچر استاندارد و مطلوب، می بایست دو مورد از موارد سه گانه مذکور قابل تنظیم باشند.

امروزه همه ی صندلی های دفتری دارای ارتفاع قابل تنظیم اند. اگر چه میزهای قابل تنظیم نیز بتدریج به محیطهای کار راه یافته اند، اما منطقی به نظر می رسد که به جای استفاده از میزهای قابل تنظیم ازکف قابل تنظیم استفاده شود که بوسیله ی تکیه گاه پا عملی می شود.

پایانه های تصویری (VDT Workstation)

در حال حاضر دو نگرش مختلف در مورد چگونگی طراحی ایستگاه کار VDT وجود دارد:

الف) نگرش اکثریت(Kahir et al., 1980)  که در آن پوسچر مستقیم در حین کار با کامپیوتر توصیه می شود. در این نگرش، صفحه کلید در ارتفاعی معادل ارتفاع آرنج قرار می گیرد و صفحه نمایش کمی پائین تر از ارتفاع چشم واقع می شود.

ب) نگرش اقلیت (Grandjean et al., 1984) که در آن تنه کمی به طرف عقب متمایل شده و صفحه کلید بالاتر از ارتفاع آرنجها قرار می گیرد.

به طور متوسط، زاویه تنه با خط افق حدود 104 درجه، زاویه بازو با خط افق حدود 113 درجه و زاویه ساعد با خط افق حدود 14 درجه در جهت بالا می باشد.

در یک چنین حالتی می توان صفحه کلید را به صفحه نمایش نزدیک نمود که بسیار مطلوب است. این وضعیت، کاهش فشار در دیسکهای بین مهره ای را باعث می شود.

توصیه های کلی که در هر دو نگرش مطرح شده اند:

lرتفاع عمودی بهینه برای صفحه نمایش کمی پائین تر از ارتفاع چشم فرد است.

صفحه کلید و صفحه نمایش می بایست عناصری مجزا از یکدیگر باشند.

صفحه نمایش بایستی دارای ارتفاع قابل تنظیم بوده و قابل چرخش باشد تا شخص بتواند خط دید عمودی خود را نسبت به صفحه حفظ کرده و نیز از خیرگی ناشی از نورپردازی نامطلوب اجتناب کند.

صفحه کلید نسبت به خط افق شیب 5 تا 15 درجه داشته باشد و از موادی که منعکس کننده نور می باشند ساخته نشده باشد. ضخامت عمودی آن باید حداقل باشد (کلیدهای ردیف میانی نباید ارتفاعی بیش از 30 میلی متر داشته باشد).

پشتی متوسط و بلند بر پشتی کوتاه ارجحیت دارد.

بینایی و وضعیت سر و گردن

نیازهای دیداری یک فعالیت و محل قرار گرفتن نشانگرها تعیین کننده پوسچر سر و گردن بوده و از اینرو اهمیت بسیاری دارند.

حفره بینایی (Foveal Vision): بخش مرکزی میدان بینایی که دارای دید واضح است. این حفره زاویه فضایی است که به میزان 5 درجه از خط مرکزی میدان دید انحراف دارد.

اگر در حالت ایستاده یا نشسته سر را بالا نگه داشته و به جلو نگاه کنیم، چشمان به طور طبیعی زاویه ای را اختیار خواهند کرد که 10 تا 15 درجه زیر خط افق قرار دارد. این خط، خط دید راحت نامیده می شود.

با توجه به این موضوع محدوده مناسب برای محل نشانگرها از خط افق تا 30 درجه زیر آن امتداد می یابد و خط بهینه دید در وسط این محدوده قرار می گیرد.

اگر خمش محدود گردن را مجاز بدانیم، 15 درجه دیگر به این محدوده اضافه می شود.

مطالب هم گروه:

کاربرد آنتروپومتری در طراحی ایستگاه کار

ایستگاه های ارگونومیکی کار با رایانه

ارگونومی در طراحی ایستگاههای کاری

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.