روش استفاده و اجزا خاموش کننده ها

فهرست:

1. تجهیزات اطفای حریق
2. تجهیزات متحرک اطفای حریق
3. تجهیزات ثابت اطفای حریق
4. طبقه بندی خاموش کننده ها
5. اجزای یک خاموش کننده
6. روش استفاده از یک کپسول آتش نشانی
7. نکات مهم در به کارگیری خاموش کننده های دستی
8. تعیین مکان مناسب جهت نصب خاموش کننده
9. انواع خاموش کننده
10. از لحاظ ماده ی اطفایی
11. خاموش کننده های آبی
12. نوع پمپ دار
13. نوع آبی تحت فشار
14. عامل فشار ذخیره شده (کارتریجی)
15. دی اکسید کربن (CO2)
16. خاموش کننده های کف
17. خاموش کننده ی کف مکانیکی
18. خاموش کننده ی کف شیمیایی
19. روش کار با خاموش کننده ی کف
20. خاموش کننده های هالوژنه (هالون ها)
21. خاموش کننده های نوع پودر خشک شیمیایی
22. پودر خشک بی کربنات سدیم
23. پودر خشک آمونیوم فسفات
24. پودر خشک پتاسیم کلراید
25. پودر خشک پتاسیم بی کربنات
26. پودر خشک پتاسیم بی کربنات-اوره
27. عناصر پودر خشک برای اطفای حریق فلزات
28. انواع خاموش کننده ها از لحاظ روش تأمین فشار
29. انواع خاموش کننده ها از لحاظ جابجایی
30. جمع بندی عوامل فعال کننده در خاموش کننده های مختلف
31. روش های شناسایی انواع خاموش کننده ها
32. شناسایی از روی حروف
33. شناسایی از روی شکل ظاهری کپسول
34. شناسایی نوع خاموش کننده از روی رنگ بدنه ی سیلندر
35. ویژگی های یک خاموش کننده
36. درصد تخلیه

۱. تجهیزات اطفای حریق

بر اساس نوع حریق، میزان گسترش و شیوه اطفا تجهیزات متنوعی جهت اطفای حریق وجود دارد. انواع این تجهیزات شامل دو گروه عمده است:

الف) تجهیزات متحرک

ب) تجهیزات ثابت

۱.۱. تجهیزات متحرک اطفای حریق

أ) وسایل ساده مانند سطل شن، سطل آب، پتوی خیس و پتوی نسوز آتش نشانی.

ب) خاموش کننده های دستی در انواع مختلف.

ج) خاموش کننده های چرخ دار

د) خاموش کننده های بزرگ با قابلیت حمل توسط خودرو

2-1. تجهیزات ثابت اطفای حریق

أ) جعبه ی اطفای حریق (شیلنگ با آب تحت فشار)

ب) شبکه ی ثابت خاموش کننده مبتنی بر آب (شبکه d افشانه ای)، کف، CO2، پودر و ترکیبات هالوژنه

ج) هایدرانت و مانیتور

2- طبقه بندی خاموش کننده ها

مواد اطفایی عمومی که جهت اطفای حریق مورد استفاده قرار می گیرند مطابق شکل ۱ عبارتند از:

الف) آب

ب) گاز کربن دی اکسیدی (CO2)

ج) کف

د) پودرهای شیمیایی

ه) هالون ها

البته امروزه به ندرت مواد دیگری مانند ماسه خشک، خاک و یا حتی پتوی نسوز برای خاموش کردن آتش استفاده می شوند.

شکل 1: دسته بندی انواع حریق و خاموش کننده های مرتبط

۳. اجزای یک خاموش کننده

اجزای یک خاموش کننده مطابق شکل 2 عبارتند از:

شکل ۲: اجزای یک خاموش کننده

برچسب روی سیلندرهای آتش نشانی باید شامل اطلاعات زیر باشند:

أ) نوع خاموش کننده به کار رفته

ب) علامت استاندارد

ج) وزن کپسول

د) تاریخ شارژ و انقضاء

ه) نوع حریق

و) دستورالعمل استفاده از کپسول

ز) نام شرکت سازنده

۴. روش استفاده از یک کپسول آتش نشانی

در فضاهای روباز پشت به باد و در فضاهای بسته جلوی درب ورود یا خروج بایستید

در ابتدا باید نوع آتش سوزی را تشخیص داد تا بتوان با استفاده از برچسب روی کپسول ها، کپسول مناسب برای اطفای حریق انتخاب کرد. سپس عملیات PASS با اختصار شکل 3 باید به ترتیب انجام شود:

شکل 3: روش PASS

1. ضامن کپسول را بکشید. (Pull)
2. سر شیلنگ کپسول را به سمت آتش نشانه بگیرید. (Aim)
3. دستگیره را فشار دهید. (Squeez)
4. شیلنگ کپسول را به سمت مرکز آتش قرار داده و به چپ و راست جاروب نمایید. (Sweep)

۵. نکات مهم در به کارگیری خاموش کننده های دستی

أ) تعداد و نوع خاموش کننده ها باید متناسب با نوع حریق و فضای موردنظر باشد.

ب) در هنگام مشاهده حریق خونسردی خود را حفظ نموده و با برداشتن خاموش کننده مناسب به سمت آتش حرکت شود.

ج) ارتفاع قرارگیری نباید بالا یا نزدیک زمین باشد. بهتر است ارتفاع پایین کپسول از سطح زمین بیشتر از متوسط ارتفاع آرنج افراد نباشد.

د) خاموش کننده هایی که وزن کل آن ها از ۱۸.۱۴ کیلوگرم کمتر است باید طوری نصب گردند که بالاترین نقطه خاموش کننده بیش از ۱.۵۳ متر از سطح زمین فاصله نداشته باشد

ه) خاموش کننده هایی که وزنی بیش از ۱۸.۱۴ کیلوگرم دارند (به جز خاموش کننده های نوع چرخ دار) باید طوری نصب شوند که بالای خاموش کننده بیش از یک متر از زمین فاصله نداشته باشد.

و) در هیچ موردی نباید سطح پایینی خاموش کننده کمتر از ۱۰.۲ سانتی متر از سطح زمین فاصله داشته باشد.

ز) فاصله ی بین خاموش کننده ها نباید از حد استاندارد بیشتر باشد.

ح) خاموش کننده های کوچک تر نیاز به فاصله کمتری داشته و باید به آتش نزدیک تر شد.

ط) با توجه به برد مؤثر خاموش کننده تا جایی که احساس ناراحتی و سوزش در نقطه حساس بدن مانند گونه ها و لاله ی گوش پیش نیاید می توان به حریق نزدیک شد.

ی) اپراتور هنگام خاموش نمودن حریق باید پشت به باد و بالای شیب باشد.

زیرا:

• حرارت کمتری به فرد رسیده و می توان با آسیب کمتری به حریق نزدیک شد.
• در هنگام پخش ماده ی اطفایی بر روی آتش غبار ایجاد شده سبب کاهش دید و مشکلات تنفسی برای استفاده کننده نمی شود.

ک) پودر یا کف خارج شده با زاویه ی بازتری سطح آتش را پوشانده و سطح بیشتری اطفا می گردد.

ل) در هنگام استفاده از خاموش کننده در محیط های بسته همواره بین درب خروجی و آتش قرار بگیرید تا در صورت نیاز بتوانید از محل خارج شده و اقدام بعدی را انجام دهید.

م) آتش هایی که به صورت عمودی می سوزند باید از پایین به بالا و آتش هایی که در یک سطح می سوزند باید از جلو به عقب خاموش شوند.

ن) هرگز ماده ی اطفایی را به داخل آتش نکوبید و سعی کنید پاشش آن با زاویه انجام شود تا از پرتاب آتش به نقاط دیگر جلوگیری شود.

س) اگر حریق در سوخت های جامد نباشد و در هنگام اطفاء به مرحله سوختن بدون شعله رسیده باید با یک ابزار مناسب سوخت را به هم زده و با یک شیلنگ آب کار خاموش کردن را به اتمام برسانید.

ع) هنگام استفاده از خاموش کننده برای اطفای حریق، باید پاشش مواد به صورت جارویی و به چپ و راست حریق انجام گردد.

ف) اگر حریق در سوخت های مایع است بهتر است از کف ها استفاده شده و در هنگام حمله با کمک سایر نفرات با همه ی خاموش کننده ها حمله انجام شود.

ص) دقت شود هیچ قسمت از حریق بدون پوشش باقی نماند، زیرا خطر بازگشت شعله از همان محل امکان پذیر است.

ق) قبل از اطمینان از خاموش شدن آتش، محل حریق را ترک نکنید.

ر) محل حادثه به آتش نشانان و افراد مسئول واگذار شود تا اقدامات تکمیلی انجام شود.

ش) در طول عملیات هر خاموش کننده ای که مورد استفاده قرار گرفته و ماده ی اطفایی آن تخلیه شده است را بر روی زمین و یا در حالت خوابیده قرار تا در زمان طلایی اطفا خود و یا دیگران اشتباه نکرده و از آن را برای اطفای حریق استفاده نشود.

ت) بلافاصله پس از هر بار استفاده از کپسول باید آن را شارژ کرد زیرا احتمال بروز حریق مجدد منتفی نیست.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی (کاملا تایپ شده و باکیفیت) مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ مقدمه ای بر خاموش کننده و اهمیت به کارگیری آنها

⇐ آشنایی با حریق و روش های اطفاء آن

⇐ استاندارد کپسول های اطفا حریق

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.