مهندسی ایمنی

⇐مهندسی ایمنی : یک رشته اختصاصی در صنایع به ویژه پتروشیمی است که به بررسی حصول اطمینان از صحت تعمیرات، تغییرات و اصلاحات انجام شده را بر عهده دارند. همچنین مسؤلیت حفظ و حراست دستگاه‌ها، ماشین‌آلات برقی و مکانیکی در مقابل خوردگی،‌ اتفاقات و حوادث ناخواسته و انفجاراتی که در اثر ضعیف شدن دستگاه‌ها در طول زمان پیش می‌آید، بر عهده این دسته از متخصصان است.

در این بخش به صورت تخصصی موضوعات تاپی را برای کاربران خود قرار داده ایم.

چنانچه مطلب خاصی را مد نظر دارید در نظرات ثبت کنید تا در اسرع وقت در سایت منتشر شود.

شما اینجا هستید: بهداشت حرفه ای ⇐ ایمنی ⇐ مهندسی ایمنی

انواع سیستم های تهویه

ایمنی فن های صنعتی

ایمنی فن های صنعتی

ایمنی فن های صنعتی

فن صنعتی به فني كه براي مصارف صنعتي از قبيل تهويه هاي ساختماني و معادن به كاربرده مي شود فن صنعتی اطلاق می شود كه البته اين تعريف براي فنهاي مصرفي در سقفها ، فنهاي ستوني و فنهاي نوع گردشي مشابه كه در حقيقت مصارفي غير صنعتي دارند ، كاربرد ندارد.خطرات ناشي از فنهاکارگر ممكن است توسط فن در اثر عوامل زير آسيب ببيند: شخص بين قسمت ثابت و متحرك فن مثلاً پروانه فن و محفظه يا ساير قسمتهاي ثابت گير كند. شخص بين دو قسمت متحرك فن ، مثلاً يك تسمه و قرقره گيركند.شخص بدليل جريان هواي موجود در محل ورودي فن بداخل كشيده شده كه در نتيجه با محور چرخان يا پروانه برخورد كند.

شخص با قسمت متحرك فن مثل پروانه تماس پيدا كند.شخص در اثر برخورد يك شيئي كه از محل ورودي فن كشيده شده و با سرعت زياد از محل خروجي فن پرتاب مي شود ، آسيب ببيند.شخص در اثر برخورد با شكستگي هاي ساختاري اجزاي فن ، آسيب ببيند.شخص در اثر برخورد با سطوح فن با دماهاي مختلف ( مثلاً پايين تر از 20ـ درجه سلسيوس و يا بيشتر از 50+ درجه سلسيوس ) آسيب ببيند.

شخص در اثر سروصدايي كه توسط محافظ ايمني ايجاد مي شود ، آسيب ببيند.شخص ممكن است حتي زمانيكه فن در حالت خاموشي قرار دارد در اثر برخورد با قسمتهاي چرخنده فن ، مانند پروانه آسيب ببيند. اين قسمتها ممكن است در اثر عبور جريان هوا چه بطور طبيعي و چه بخاطر چرخشي فنهاي ديگر موجود در ساير قسمتهاي سيستم كانال كشي شده كه با فن مزبور در تماس مي باشند ، به چرخش در آيند.شخص بدليل بازكردن غير مجاز محافظ هاي تعبيه شده در فن و يا دريچه هاي كانالهاي ارتباطي در حين كاركردن فن توسط جريان هوا از محل ورودي فن بداخل كشيده شده و در اثر تماس با محور گردنده يا پروانه آسيب ببيند.

 

تشخيص احتمال وقوع خطرطبق بررسي هاي انجام گرفته در خصوص احتمال وقوع خطر و آسيب رساني توسط فنها نشان مي دهد كه بدون بكارگيري ابزار محافظ ايمني ، احتمال وقوع خطر قابل توجه و وقوع آن اجتناب ناپذير مي باشد. البته بسته به قدرت فن و خطر ناشي از آن آسيب مي تواند شديد و يا حتي كشنده باشد.از آنجائيكه خطرات موارد 1 تا 7 ذكر شده بيشترين امكان آسيب رساني به سلامت کارگر را دارا مي باشند ، در نتيجه بايد ابزار محافظ ايمني مناسبي براي كاهش احتمال وقوع خطرات مذكور در نظر گرفته و به كاربرده شوند.

رويه كاركرد ايمنی محافظهاي ثابت هميشه بايستي بعنوان معمولترين روش كاهش خطر بكار روند ولي با اين حال هميشه احتمال وقوع خطر براي ايجاد آسيب وجود خواهد داشت كه براي اين منظور بايد رويه كاركرد ايمني در طول عملكردهاي فرعي براي كاهش احتمال وقوع خطر باقيمانده به كار برده شود.دستورالعملهاي كارخانه در ارتباط با ايمني نصب ، عملكرد و تعمير تجهيزات بايد به طور دقيق و جدي اجرا شود و توجه خاصي به تعمير صحيح محافظها بخصوص در هنگام برداشته شدن آنها براي انجام عملكردهاي فرعي و تعويض آنها اعمال گردد.

در زمان برداشته شدن محافظها براي انجام عملكردهاي فرعي ، بايد توسط ابزار مطمئني جريان برق را قطع كرد و يا اينكه در اين چنين شرايطي ، يك كليد قطع برق در نزديكي فن نصب شود تا شخص تعمير كننده ، كنترل مستقيمي بر جريان برق داشته باشد.معمولاً دستورالعملهاي ايمني نصب و تعمير تنها مداركي هستند كه يكسري دستورالعملهاي كاربردي را در اختيار مصرف كننده قرار مي دهند. بعلاوه ، در مورد اطلاعات مورد نياز مرتبط با فن ، كتابچه دستورالعملها ، اطلاعاتي را در مورد ايمني نصب و بكار بردن محافظهاي ايمني و يا هر روشي كه نياز است تا ايمني عملكردهاي فرعي را تضمين بكند، در اختيار مصرف كننده قرار مي دهد.

برداشتن محافظها بطور كلي بعضي اوقات ممكن است محافظهاي نصب شده به منظور دستيابي به داخل فن جهت انجام يكسري امور از قبيل بازرسي و تميز كردن برداشته شوند كه براي اين منظور نصب كننده و استفاده كننده فن بايد قوانين زير را رعايت كنند كه عبارتند از :

1ـ محافظ تا زماني كه فن متصل به برق است ، نبايد بازشده و يا برداشته شود.

2ـ كليد عايق قفلي يا قدرت شكن بايد در مجاورت فن نصب شود.

3ـ فقط افرادي كه بطور صحيح در مورد انواع خطرات و احتمال وقوع آنها هنگام نصب و يا عملكرد و تعمير فنها آموزش ديده اند مجاز به برداشتن محافظ فنها مي باشند.

كاهش احتمال وقوع خطر اصول اساسي كه براي كاهش احتمال وقوع خطر در فنها كاربرد دارند ، عبارتند از :تشخيص يا شناسايي خطرات ( بخصوص خطراتي كه قابل رويت نبوده و آشكار نيستند مثل درب هاي الصاقي ، كه بايد يك برچسب هشدار دهنده مناسب در محلي قابل ديد و واضح بر روي آنها نصب بشود ) حذف يا جلوگيري از وقوع خطر يا خطرات ، با بكار بردن ابزار ( هاي ) جانبي جهت كاهش شدت آسيب احتمالي بكاربردن محافظ ايمني فيزيكي رعايت فاصله هاي ايمني فنها جهت حذف يا جلوگيري از وقوع خطرات و رسيدن به پشت مرزهاي منطقه بروز خطر فنها. از آنجائيكه براي كارخانه سازنده فن اين امكان كه هميشه ايمني فن را بواسطه موقعيتش تضمين بكند ، وجود ندارد لذا بايستي نصب كننده يا مصرف كننده فن با پيش بيني بروز آسيب، محافظهاي ايمني را بكار ببرد.

در هنگام بازرسي و تميز كردن فن ، اين عمل بدون برداشتن محافظهاي جدا شدني و يا پوششهاي فن ، غير ممكن است لذا اين امر بايد توسط افراد واجد صلاحيت صورت بگيرد. برخي اوقات اقدامات ايمني مطمئن تراز ساير موارد مي باشند بطوريكه بر حسب تقدم بكارگيري , ممكن است محافظهاي ايمني بر رويه كاركرد ايمني ارجحيت داشته باشند.

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با ایمنی فن های صنعتی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

اثر سیستم بر فن ها در تهویه

نرم افزار Covered به منظور طراحی و محاسبات فن

 

آموزش فن لحیم‌ کاری

آموزش فن لحیم‌ کاری

آموزش فن لحیم‌ کاری

یکی از کارهایی که افراد خبره به آن علاقه دارند لحیم کاری است‌٬ اما بسیاری از ما با فنون صحیح آن آشنا نیستیم. به راحتی می‌توانید این مهارت را به رزومه حرفه‌ای خود اضافه کنید. در اینجا با چگونگی این کار آشنا شده و با هم دست به کار می‌شویم.لحیم‌کاری چیست؟

هویه (ابزار لحیم‌کاری) دارای یک نوک فلزی بوده که به شدت داغ می‌شود. داریم درباره دمای حدوداً ۸۰۰ درجه فارنهایت (۴۲۶ درجه سانتیگراد) حرف می‌زنیم. البته در یک هویه خوب٬ خودتان می‌توانید دما را تنظیم کنید. کار هویه این است که گرما را به چیزهایی نظیر سیم٬ پایه ترانزیستور و پدهای روی مدار چاپی (PCB) منتقل کند. وقتی منطقه مورد نظر به اندازه کافی گرم شد٬ لحیم روی آن قرار می‌گیرد. اگر قصد دارید لحیم‌کاری را ادامه بدهید٬ بهتر است که به جای یک هویه ارزان‌قیمت ۱۵ دلاری یک هویه ۳۰ – ۴۰ دلاری ۲۰ تا ۳۰ وات خریداری کنید. به این ترتیب٬ وسیله‌ای که می‌خرید برایتان ماندگار می‌شود و می‌توانید در کارهای مختلف از آن استفاده کنید. علاوه بر این٬ می‌توانید روی دمای هویه هم کنترل داشته باشید. همچنین٬ هویه‌های اسلحه‌مانندی نیز در بازار وجود دارند اما از آن‌ها تنها باید در تعمیر کابل‌های ضخیم استفاده کنید و هیچ‌گاه آن‌ها را روی مدار چاپی به کار نبرید. زیرا نوکشان دارای ولتاژ زیادی است که می‌تواند به قطعات الکترونیکی حساس آسیب وارد کند.

لحیم یک سیم نازک است که معمولا دور یک قرقره پیچیده شده و از آلیاژهای مختلف فلز ساخته می‌شود. وظیفه سیم لحیم متصل کردن اجزای مختلف به یکدیگر است. این اجزاء ممکن است انواع و تعداد گوناگونی داشته باشند٬ اما در مباحت الکترونیک کامپیوتر در ۶۰ درصد موارد قلع و در ۴۰ درصد سرب هستند. همچنین٬ لحیم‌های بدون سرب هم وجود دارد٬ اما این لحیم‌ها برای ذوب شدن به دمای بالاتری نیاز داشته و میزان «خیسی» آن‌ها کمتر است. این موضوع بدان معنا است که برای کار کردن با آن‌ها نیاز به هویه بهتری دارید و همچنین کندن آن‌ها نیز کار سخت‌تری است. لحیم‌های بدون سرب برای محیط زیست بهتر هستند و مزایای دیگری نیز دارند و تقریبا به همان شیوه لحیم‌های معمولی کار می‌کنند.داخل سیم ماده‌ای به نام مغزی وجود دارد. مغزی باعث پاک شدن اکسایش موجود شده و سطح درگیر در فرآیند ذوب را تمیز می‌کند. در کاربردهای الکترونیک٬ می‌توانید از لحیم‌های کولوفان-هسته/کولوفان-مغزی استفاده کنید. لحیم‌های اسید-مغزی در سرب‌کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. اسید می‌تواند به اجزای حساس روی مدار چاپی آسیب وارد کند.

بسیاری از افرادی که تا کنون از هویه استفاده نکرده‌اند٬ می‌ترسند که به تجهیزات آسیب برسانند٬‌ اما مهم‌تر از آن خطری است که خود شخص را تهدید می‌کند. هویه به دمای بسیار بالایی می‌رسد.خود لحیم هم یک فلز گداخته است. حتماً عینک ایمنی بر چشم گذاشته و مراقب لباس‌های گشاد و موهای خود باشید. همچنین٬ مراقب انگشتانتان هم باشید. کار بهتر این است که از دستکش استفاده کنید. سیم لحیم ممکن است حاوی سرب باشد. بنابراین٬ پس از لحیم‌کاری دست‌های خود را با دقت بشویید. همچنین بسیار مهم است که محیط کارتان دارای تهویه مناسب باشد زیرا بخار ناشی از کولوفان٬ در صورت استشمام٬ به ریه‌ها آسیب می‌رساند. عقل سلیم و تهیه تدارکات مناسب از همه چیز با اهمیت‌تر است. احتیاط لازم را به خرج دهید تا مشکلی برایتان ایجاد نشود.تمیز کردن و قلعی کردن نوک هویه

هویه باید از هر لحیمی پاک باشد تا بتواند گرما را به خوبی هدایت کند. هویه پس از اینکه در معرض هوا قرار می‌گیرد٬ اکسیده شده و تبدیل به عایق گرما می‌شود. نیاز داریم که گرما به خوبی هدایت شود تا بتوانیم اجزای مختلف را به سرعت و سهولت به یکدیگر لحیم کنیم. کثیف بودن نوک باعث می‌شود که مجبور شوید هویه را برای مدت طولانی‌تری نگه دارید و این مسئله ممکن است باعث آسیب رسیدن به مدار چاپی شود. یعنی چیزی که هیچ‌کس خواهان آن نیست. یک اسفنج مرطوب بردارید و وقتی هویه به طور کامل داغ شد٬ نوک آن را به آرامی روی اسفنج بکشید تا لحیم‌های قدیمی از رویش برداشته شوند. نوک هویه باید تمیز و درخشان باشد و یا دست‌کم٬ به این حالت نزدیک شود.پس از آن٬ قصد داریم نوک هویه را «قلعی» کنیم. این کار از نوک هویه محافظت کرده و اجازه می‌دهد که گرما به شکل بهتری به لحیم جدید منتقل شود. به دقت مقدار کمی از لحیم تازه را روی هویه داغ قرار دهید به طوری که نوک هویه با لحیم پوشیده شود. اگر این کار را به درستی انجام داده باشید٬ نوک هویه براق می‌شود. به محض آنکه نوک هویه قلعی شد٬ می‌توانید اجزای مورد نظرتان را به یکدیگر لحیم کنید. پس از هر چند بار اتصال٬ هویه رو مجددا تمیز و قلعی نمایید. همچنین٬ پس از پایان کار نیز نوک هویه را تمیز کنید. این عمل باعث افزایش عمر دستگاه شما می‌شود. به این ترتیب٬ یک هویه مرغوب سال‌ها برایتان کار خواهد کرد.Joining Partsاتصال قطعات

هویه را در دستی که به آن مسلط هستید قرار داده و سیم لحیم را با دست دیگر بگیرید. وقتی دو قطعه را به یکدیگر لحیم می‌کنید٬ باید هویه را روی محل اتصال آن دو قرار دهید. هویه را چند ثانیه همان جا نگه داشته٬ سپس لحیم را زیر نوک هویه گذاشته و به وسیله هویه٬ سیم لحیم را به مدار چاپی فشار دهید (به تصویر فوق مراجعه کنید. نشان‌گر ماوس سیم لحیم را نشان می‌دهد). هویه را یک تا دو ثانیه در همین وضعیت نگه داشته و هر چقدر سیم لحیم نیاز بود وارد کنید. زمان مکث هویه ممکن است بر اساس نوع کار٬ موارد کاربرد و قطر لحیم متفاوت باشد. بنابراین لازم است که دستورالعمل را به دقت مطالعه کرده و تصاویر را بررسی کنید تا تصویری از نتیجه نهایی در ذهن داشته باشید.

این قسمت اهمیت زیادی دارد. اول سیل لحیم را خارج کرده و هویه را چند ثانیه دیگر همان جا نگه دارید. این باعث می‌شود که لحیم همچنان به ذوب شدن ادامه داده و اتصال به خوبی برقرار شود. سپس٬ می‌توانید هویه را خارج کنید. کل این فرآیند نباید بیشتر از ۵ ثانیه طول بکشد. در حالت عادی٬ ۳ تا ۴ ثانیه کافی است.چند ثانیه صبر کرده و به لحیم دست نزنید. لحیم به سرعت سرد می‌شود اما حرکت دادن یا فوت کردن اتصال باعث خراب شدن آن می‌شود. یک اتصال نامرغوب لحیم ظاهری شبیه به اکسایش٬ بیش از حد تیره و دانه دانه دارد. همچنین ممکن است توپی از لحیم روی منطقه اتصال باقی بماند. یک اتصال خوب باید دارای ظاهر صاف و یکدست بوده و طرفین آن مقعر باشند. اتصال خوب شبیه یک توپ برآمده نخواهد بود٬ بلکه ظاهری مسطح خواهد داشت.لحیم‌زدایی وقتی اتصالی را قطع کرده و یا مشکلی را بر طرف می‌کنید٬ اغلب می‌توانید لحیم را برداشته و مجددا لحیم‌کاری کنیم. اگر می‌خواهید قدم اضافی برداشته و مشکل را بر طرف کنید٬ می‌توانید لحیم قدیمی را به طور کامل حذف کرده تا فضای کافی برای لحیم داشته باشید. برای این هدف٬ دو ابزار وجود دارد: «مکنده لحیم» که بر اساس ایجاد خلأ عمل می‌کند و یا فتیله لحیم.

مکنده لحیم یک پمپ سرنگ مانند کوچک است که در دست قرار می‌گیرد. این پمپ از طریق ایجاد فشار خلأ٬ لحیم را از روی سطوح برمی‌دارد. مکنده لحیم ابزار خوبی است و کارش را به درستی انجام می‌دهد.

فتیله لحیم یک مس بافته‌شده است که لحیم‌های قدیمی به آن می‌چسبند. فتیله لحیم از مکنده لحیم گران‌تر بوده و یک وسیله مصرفی است. بنبراین٬ توصیه نمی‌کنم که از آن استفاده کنید. با این حال٬ در برخی از کارها استفاده از فتیله بهتر است زیرا حاصل کار بسیار تمیزتر درمی‌آید. هر دو ابزار لحیم‌زدایی دارای نقاط قوت خاص خود هستند و تفاوتشان این است که در هر کار خاص باید از یکی از آن‌ها استفاده کنید. برخورداری از محیط لحیم‌کاری تمیز از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا باعث کسب بهترین نتیجه شده و میزان خطر را به حداقل می‌رساند.لحیم‌کاری عمل دشواری نیست. تنها باید تمرکز کنید٬ مراقب باشید دستتان نلرزد و اصول ایمنی را رعایت کند. خرید یک هویه مرغوب سرمایه‌گذاری خوبی است و باعث می‌شود که بتوانید به شخصه کارهای جالبی انجام دهید. حالا که با روند کار آشنا شدید٬ دست به کار شده و مهارت خود را به رخ بقیه بکشید!

بررسی حادثه

حادثه چیست؟

حادثه چیست؟

حادثه چیست؟

حادثه عبارت است از واقع ناگهانی شدید که مستقیماً بر اثر یک نیروی خارجی و بدن اراده بیمه‌ شده سبب جراحت یا آسیب بدنی (به تشخیص پزشک) شود. با این توصیف، برای آن‌که واقعه از نظر بیمه‌ای حادثه تلقی شود جمع پنج شرط زیر در آن ضروری است:

  1. موجب صدمه بدنی شود
  2. ناگهانی باشد
  3. ناشی از بیماری نباشد
  4. وقوع حادثه نباید از عمل عمدی و ارادی بیمه‌شده ناشی شود
  5. باید بین حادثه ناگهانی و ضایعه جسمی که برای بیمه‌شده روی داده است رابطه علت و معلولی وجود داشته باشد.

ترس و وحشت، صدمه محسوب نمی‌شود و صدمات عصبی تنها اگر بر اثر آسیب‌های عضوی به‌‌وجود آیند مشمول بیمه می‌شوند.

تعریف حادثه:

  • دایره المعارف سازمان بین المللی کار: حادثه عبارت است از یک اتفاق پیش بینی نشده و خارج از انتظار که سبب صدمه و آسیب گردد.
  • ماده ۶۰ قانون تامین اجتماعی: حادثه ناشی از کار عبارت است از حادثه ای که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای بیمه شده اتفاق می افتد. مقصود از حین انجام وظیفه تمامی اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه، موسسات وابسته، ساختمانها و محوطه آن مشغول کار باشد یا به دستور کارفرما درخارج از محوطه کارگاه مامور به انجام کاری می شود. ضمناً تمام اوقات رفت و آمد بیمه شده از منزل به کارگاه و بالعکس جزو این اوقات محسوب می شود.
  • استاندارد OHSAS 18001-2007: یک حادثه رویدادی است که منجر به مصدومیت، بیماری یا مرگ و میر می شود

شاخصهای ارزیابی کمی حوادث:

۱- ضریب تکرار حادثه (Frequency Rate- FR):

برای اینکه تعداد حوادث یک کارگاه را با کارگاهی دیگر با همان نوع صنعت مقایسه کنیم، بایستی تعداد کارگران را در محاسبه معیار به حساب آوریم.
ضریب تکرار حادثه بیانگر تعداد حوادثی است که منجر به از دست رفتن زمان کاری در تعداد معین ساعت کاری در محدوده زمان خاص می شود.

* نحوه محاسبه:

الف: طبق نظر سازمان بین المللی کار ILO و موسسه استاندارد ملی آمریکا: میزان وفور حادثه برابر است با تعداد حوادث ضربدر یک میلیون تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران.

نکته اینکه موسسه استاندارد ملی آمریکا، ضریب یک میلیون ساعت کاری را برای سازمانهای دارای ۵۰۰ کارگر و بالاتر پیشنهاد کرده است.

ب: طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت حرفه ای آمریکا OSHA: میزان وفور حادثه برابر است با تعداد حوادث ضربدر دویست هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران.

نکته اینکه سازمان ایمنی و بهداشت حرفه ای آمریکا ضریب ۲۰۰ هزار را برای سازمانهایی که زیر ۱۰۰ نفر کارگر دارند پیشنهاد می کند.

نکته: در تنظیم آمار و محاسبه ضریب تکرار حادثه، تعداد کارگران آسیب دیده ای منظور می شود که دست کم کارگر آسیب دیده ۲۴ ساعت تحت درمان بوده یا استراحت داشته است.

تفسیر FR: عدد به دست آمده از فرمولهای بالا که با نام ضریب تکرار حادثه شناخته می شود به این معنا است که در مدت معین (منظور مدت معینی است که تعداد حوادث آن را در فرمول گذاشته و محاسبه کرده ایم) به ازای یک میلیون ساعت کاری (یا ۲۰۰ هزار ساعت کار) این تعداد حادثه رخ داده است.

معیار مقایسه ای: به عقیده متخصصان ایمنی و حفاظت صنعتی، در صورتی که ضریب تکرار حادثه در کارخانه یا کارگاهی بین صفر تا ده باشد، آن کارخانه از نظر رعایت اصول ایمنی خیلی خوب بوده است

ضریب شدت حادثه (SR- Severity Rate): ضریب شدت حادثه نمایانگر روزهای کار تلف شده است.

نحوه محاسبه:

الف: طبق نظر سازمان بین المللی کار ILO: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.

ب: طبق نظر انجمن آمریکایی بررسی حوادث: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر یک میلیون تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.
ج: طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا OSHA: ضریب شدت حادثه از تقسیم مجموع روزهای تلف شده به علت حادثه در یک مدت معین ضربدر دویست هزار تقسیم بر جمع کل ساعات کار مفید کارگران در همان مدت معین بدست می آید.

تفسیر SR:

عدد به دست آمده از فرمولهای بالا که به عنوان ضریب شدت حادثه شناخته می شود به این معنا است که در مدت معین به ازای هر ۱۰۰۰ ساعت کار (یا طبق فرمول انجمن آمریکایی بررسی حادثه یک میلیون و طبق نظر سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا دویست هزار) کل آن شرکت این مقدار روز توقف تولید داشته است.

نکته: برای هر نوع از کار افتادگی یا آسیب تعداد روزهای معینی در نظر گرفته شده است که بایستی

به جداول مربوطه مراجعه نمود. همچنین به توصیه کنفرانس بین المللی آمارگران در سال ۱۹۷۴ روزهای تلف شده مربوط به فوت هر کارگر معادل ۷۵۰۰ روز می باشد.

معیار مقایسه ای: به عقیده متخصصان ایمنی و حفاظت صنعتی، در صورتی که ضریب شدت حادثه در کارخانه یا کارگاهی زیر یک باشد، آن کارخانه از نظر رعایت اصول ایمنی خوب بوده است.

منبع:http://www.aftabir.com

 

نمودار ایشیکاوا، نمودار علت و معلولی، استخوان ماهی، اسکلت ماهی

نمودار استخوان ماهی

نمودار استخوان ماهی

نمودار استخوان ماهی

 

تکنیک ایده پردازی با نمودار استخوان ماهی، روشی بسیار سودمند برای شناسایی مسائل است. نمودار استخوان ماهی که گاهی به آن نمودار ایشیکاوا می گویند توسط پروفسور کائورو ایشیکاوا از دانشگاه توکیو در سال 1960 با هدف قاعده مند کردن پروسه کنترل کیفیت طراحی شد. هدف اصلی این تمرین، شناسایی و تهیه ی فهرستی از کلیه ی علل احتمالی مساله ی مورد نظر است که توسط افراد به تنهایی نیز قابل استفاده است.

دلیل نام گذاری این فرایند به “استخوان ماهی” روش منحصر به فرد جمع آوری اطلاعات است که به صورت بصری مرتب می شود. هنگامی که مساله و علل آن ثبت می شود، نموداری تشکیل می گردد که شبیه به اسکلت ماهی است. مساله در داخل دایره و در سمت راست برگه ی کاغذ نوشته می شود. یک خط مستقیم به سمت چپ کشیده می شود که بیشتر شبیه به ستون فقرات ماهی است.

گام بعدی ترسیم ساقه ها یا به عبارتی تیغ های ماهی با زاویه 45 درجه متصل به خط ستون فقرات است. در پایان هر یک از این ساقه ها علل مساله نام برده می شود که می توان از طریق طوفان فکری به آن پرداخت.در صورت لزوم می توان ساقه های اضافی به آن افزود. برای تحلیل بیشتر هر علت می توان به هر ساقه شاخه هایی را افزود. علل که دارای حداقل پیچیدگی هستند باید با کمترین فاصله نسبت به سر ماهی و عللی که دارای بیشترین پیچیدگی هستند در قسمت دم ماهی، و علت هایی که بینابین هستند به صورت یک زنجیره ی پیوسته و از کمترین پیچیدگی به بالاترین پیچیدگی از سر ماهی تا دم ماهی نوشته می شوند.

در استفاده های صنعتی از تکنیک استخوان ماهی، علل اصلی تأثیر گذار بر خروجی مسأله، معمولا شامل این موارد است:

  1. افراد: تمام افرادی که در طی پروسه تأثیرگذار هستند.
  2. روش: شامل روش های تولید، روش انجام پروسه، قوانین، عادت ها و …
  3. ماشین: تمام وسایل شامل دستگاه ها، رایانه و… که در انجام یک پروسه موثر هستند.
  4. مواد: مواد خام، جنس اجزاء، قطعات و…
  5. روش اندازه گیری: در نمودارهایی که به منظور کنترل کیفیت، ايمني و … تشکیل می شود اهمیت پیدا می کند.
  6. شرایط محیطی: شامل زمان، مکان، وضعیت محیطی، دما و حتی موضوعاتی همچون فرهنگ و…

نمودار استخوان ماهی را می توان طی بیش از یک جلسه، از طریق طوفان فکری بررسی نمود. ایشیکاوا این فرایند را به عنوان فرایندی که «مساله خود را روی سر ماهی می نویسید و بعد یک شبه آن را می پزید» توصیف می کند. پس از تکمیل نمودار، فرد یا گروه ساقه ها و شاخه ها را تجزیه و تحلیل می کند تا مساله یا مسائل واقعی که نیاز به حل دارند را مشخص سازد. اگر ابتدا مسائل ساده تر بررسی شوند، می توان قبل از پرداختن به مسائل پیچیده تر، آن ها را کنار گذاشت. اگر فرد یا حل کنندگان مساله به این نتیجه برسند که علل معینی مهم تر از علل دیگر هستند، در مرحله ارائه راه حل های مختلف حل خلاق مساله، به این علت های مهم تر توجه بیش تری نشان داده خواهد شد.

نمودار استخوان ماهی به چند دلیل برای شناسایی مسائل و يا خطرات سودمند است:

  1. حل کنندگان مساله را به بررسی تمامی اجزای مساله قبل از تصمیم گیری تشویق می کند.
  2. به نمایش روابط بین علل و اهمیت نسبی آن علل کمک می کند.
  3. به شروع فرایند خلاق کمک می کند زیرا توجه فرد یا افراد را معطوف به مساله می سازد.
  4. به شروع یک توالی منطقی برای حل مساله کمک می کند.
  5. به افراد کمک می کند تا به جای تأکید بر بخش کوچکی از مسأله (محدود نگری)، کل مسأله را ببینند (کل نگری).
  6. روشی رابرای کاهش حیطه مساله به دست می دهد و به جای مسائل پیچیده، مسائل ساده تر را حل می کند.
  7. به افراد کمک می کند به جای این شاخه و آن شاخه پریدن، روی مساله واقعی تمرکز کنند.

خلاصه مراحل:

  1. مساله را در قسمت راست کاغذ بنویسید و آن را با یک دایره محصور نمایید.
  2. یک خط مستقیم به سمت چپ که همان ستون فقرات است ترسیم نمایید.
  3. ساقه ها یا به عبارتی تیغ های ماهی را با زاویه 45 درجه نسبت به ستون فقرات بکشید.
  4. از طریق جلسه های طوفان فکری، علل مساله را بررسی و در قسمت انتهایی هر ساقه بنویسید.
  5. در صورت لزوم، ساقه ها و ساقک های اضافی را ترسیم کنید.
  6. علل پیچیده تر را در قسمت دم ماهی و علل ساده تر را در قسمت سر ماهی فهرست بندی کنید.

 

علت و معلول: نگاهی به گذشته

تجزیه و تحلیل علت و معلول معمولا برای درک این مسئله استفاده می‌شود که چرا چیزی درست پیش نرفته است. محصول‌تان با شکست مواجه شده است، مشتریان‌تان دل‌زده شده‌اند، پول و منابع مالی شما در حال هدر رفتن است. اما چرا؟ همه چیز تا سه ماه پیش خوب کار می‌کرد. با تجزیه و تحلیل فرآیند تولید، شاید بتوانید دلایل بروز مشکل را مشخص کنید. به محض اینکه فهمیدید موضوعات کجا نهفته شده‌اند، می‌توانید با آنها روبرو شوید و سیاست‌هایی را در پیش بگیرید که مانع تکرار مجدد چنین موضوعاتی می‌شوند.

همچنین این نوع از تجزیه و تحلیل می‌تواند کمک‌تان کند که نتیجه‌ی مثبت را تکرار کنید. برای مثال در ماه جاری، برای نخستین بار، گروه‌تان از اهداف از پیش تعیین‌شده‌ی فروش (هدف گذاری فروش) فراتر رفته است. چه چیزی مسبب این قضیه شده است؟ گفتن اینکه «شانس آوردیم» راحت است، ولی ما اغلب اوقات شانس‌مان را خودمان می‌سازیم یا حداقل آن را تقویت می‌کنیم. پس عناصری که باعث مؤثرتر بودن فروش این ماه نسبت به گذشته شده‌اند، چه بوده‌اند؟

 

علت و معلول: برنامه‌ریزی برای آینده

اگر چه تجزیه و تحلیل علت و معلول معمولا برای فهم آنچه که قبلا اتفاق افتاده است، استفاده می‌شود (به منظور اجتناب از اتفاق دوباره‌ی آن)، اما می‌تواند برای کمک به برنامه‌ریزیِ آینده هم مورد استفاده قرار گیرد. چگونه؟ به جای تلاش برای توضیح پیامد فعلی، می‌توانیم نتیجه‌ی مطلوبی را تعیین کنیم و بعد عناصری را که برای رسیدن به آن نتیجه لازم هستند، تجزیه و تحلیل کنیم. به محض آنکه تصویر روشنی از ملزومات به دست آوردید، ایجاد یک برنامه عملیاتیکه احتمال موفقیت بالایی داشته باشد، آسان می‌شود.

از آنجا که فرآیند تجزیه و تحلیل شامل تقسیم کردن کل به مجموعه‌ای از اجزای کوچکتر است، می‌توانید در طی فرآیند تجزیه و تحلیلِ علت و معلول، برای تعیین اینکه چه کسانی باید مسئولیت کدام بخش‌هایی از این پروژه را بر عهده بگیرند، از چارت استفاده کنید. اگر زمان کافی و مناسبی را روی این فرآیند صرف کنید، حتی فرصت این را خواهید داشت که لیستی از کارهای مورد نیاز را برای اعضای مختلف گروه پروژه تهیه کنید.

 

نحوه‌ی اجرای تجزیه و تحلیل علت و معلول

تجزیه و تحلیل علت و معلول، آن‌طور که امروزه در کسب‌وکار به کار گرفته می‌شود، یکی از چندین طرح ابتکاری ژاپنی‌ها به قصد بهبود کیفیت و کنترل کیفیت است. این فرآیند با استفاده از نمودار ایشیکاوا یا نمودار استخوان ماهی انجام می‌شود. به این دلیل این نمودار را استخوان ماهی نامیده‌اند که شبیه اسکلت ماهی است. نمودارهای ایشیکاوا طی دهه‌ی ۱۹۶۰ میلادی توسط کائورو ایشیکاوا (Kaoru Ishikawa) که مسئول کنترل کیفیت فرآیندها در شرکت کشتی‌سازی کاوازاکی (Kawasaki Shipyard) بود، طراحی شدند.

نحوه‌ی اجرای تجزیه و تحلیل علت و معلول

نحوه‌ی اجرای تجزیه و تحلیل علت و معلول

رویکرد نمودار استخوان ماهی برای تجزیه و تحلیل علت و معلول، از نمودار استانداردی برای تقویت طوفان فکری و ارائه‌ی بصری یافته‌ها استفاده می‌کند. وقتی نمودار کامل می‌شود، می‌توان یافته‌ها را با هم تجزیه و تحلیل کرد و مهم‌ترین عواملی را که در حل مسئله یا رسیدن به موفقیت دخیل هستند، تعیین کرد. شناسایی مسئله یا هدف، طوفان فکری، تجزیه و تحلیل و در نهایت توسعه‌ی برنامه‌ی عملیاتی، چهار گامِ تجزیه و تحلیل علت و معلول هستند.

 

گام ۱: مسئله یا هدف را شناسایی کنید

اگر قرار است این فرآیند با موفقیت به پایان برسد، کل گروه باید سر آن به توافق رسیده باشند. هدف یا مسئله‌ی موردنظر را روی سرِ ماهی بنویسید. هدف گروه باید اطمینان از تکمیل گزارشات فروش در بازه‌ی زمانی مشخصی در پایان هر ماه باشد. همین که کل گروه با این مورد موافقت کرد، تسهیل‌کننده یا مدیر جلسه، خطی می‌کشد و مستطیل یا «سر ماهی» را هم در امتداد آن قرار می‌دهد. هدف نهایی در این مستطیل نوشته می‌شود.

مسئله یا هدف را شناسایی کنید

مسئله یا هدف را شناسایی کنید

گام ۲: طوفان فکری انجام دهید

برای اینکه گروه فروش، مدیران و تهیه‌کنندگان گزارش با هم کار کنند و گزارش‌های موردنیاز را در بازه‌های زمانی مشخصی ایجاد کنند، چه باید کرد؟ اغلب اوقات آغاز کار با شش حوزه‌ی عمومی که احتمال تأثیرگذاری بیشتری روی اکثر پروژه‌‌های کسب‌وکاری دارند، مفید است؛ اینها استخوان‌های اصلیِ ماهی را تشکیل می‌دهند.

  • مدیریت
  • تجهیزات
  • مواد
  • افراد
  • فرآیند
  • محیط

اما لازم نیست حتما از همین شش حوزه استفاده کنید، گزینه‌های دیگری هم وجود دارند:

  • ۴M: روش‌ها (Methods)، دستگاه‌ها (Machines)، مواد (Materials)، نیروی انسانی (Manpower)
  • ۴P: مکان (Place)، رویه (Procedure)، افراد (People)، سیاست‌ها (Policies)
  • ۴S: محیط (Surroundings)، تأمین‌کنندگان (Suppliers)، سیستم‌ها (Systems)، مهارت‌ها (Skills)

اما حتی اینها هم فقط چند پیشنهاد هستند. بسیاری از سازمان‌ها دسته‌بندی‌های مخصوص به خود را طراحی می‌کنند تا بازتاب‌دهنده‌ی موقعیت‌شان در دنیای واقعی باشند.

 

طوفان فکری انجام دهید

طوفان فکری انجام دهید

 

مرحله‌ی دو با طوفان فکری‌ که شامل جزئیات بیشتر و بر اساس دسته‌بندی‌های عمومی است؛ ادامه پیدا می‌کند. چه کسانی برای رسیدن به هدف مورد نیاز هستند؟ هر کدام از جزئیات جدید، با خطی عمود بر استخوان قبلی مشخص می‌شود. همین‌طور که در طول طوفان فکری، جزئیات بیشتری اضافه می‌شوند، استخوان‌های بیشتری هم به این نمودار اضافه خواهد شد. در برخی موارد ممکن است که این نمودار بسیار پیچیده به نظر برسد، چون جزئیات فراوانی وجود دارند که باید مورد توجه قرار بگیرند.

 

جزئیات طوفان فکری

جزئیات طوفان فکری

گام ۳. نمودار را تجزیه و تحلیل کنید

نمودار را بررسی کنید. آیا نیازها یا نگرانی‌های یکسانی وجود دارند که در جاهای مختلفِ نمودار تکرار شده باشند؟ مهم‌ترین مواردی که بدون آنها مطمئنا شکست خواهید خورد، کدام‌ها هستند؟

همین‌طور که همراه گروه‌تان به نمودار نگاه می‌کنید، احتمال زیادی وجود دارد که قالب‌های اصلی، شروع به ظاهر شدن کنند. آن قالب‌ها را روی استخوان ماهی مشخص کنید و بعد هم روی برگه‌ی جداگانه‌ای سامان‌دهی نمایید. می‌توانید این قالب‌های عمده را به ترتیب اهمیت یا ترتیب وقوع‌شان مرتب کنید.

گام ۴. برنامه‌ای عملیاتی را ایجاد کنید و توسعه دهید

بر اساس نمودار استخوان ماهی و تجزیه و تحلیل‌تان، باید مجموعه‌ی واضحی از اولویت‌ها ظاهر شوند. این اولویت‌ها به شما کمک می‌کنند تا برنامه‌ای را ترتیب دهید که به سرعت اجرایی شود.

آیا تجزیه و تحلیل علت و معلول به کار می‌آید؟

تجزیه و تحلیل علت و معلول هم مانند هر ابزار دیگری در کسب‌وکار، به اندازه‌ی افراد دخیل در آن فرآیند مؤثر است.انجام ضعیف مرحله‌ی شناسایی مسئله و علت‌ها، کار راحتی است، اما اگر اولین بخش از این فرآیند به درستی انجام نشود، نتایج آن فایده‌ی کمتری خواهند داشت. به همین دلیل، داشتن رهبری که با این فرآیند آشنا باشد بسیار اهمیت دارد و بسیار مهم است که افراد دخیل در این تجزیه و تحلیل کاملا مسئله را درک کنند و بتوانند درباره‌ی راه حل‌ها، واقع‌گرایانه فکر کنند.

مقاله‌ای در وب‌سایت «Nursing Times» استفاده از نمودار استخوان ماهی را در تجزیه و تحلیل علت و معلول برای تعیین علت‌های ایجاد صف‌های طولانی در درمانگاه شرح می‌دهد. این فرآیند برای گروه بسیار مؤثر بود و منجر به ایده‌های نوآورانه‌ای همچون «هدف گذاری مورد نیاز برای سیستم پیگیریِ معاینات بیمار» و همین‌طور «انتقال درمانگاه سرپایی به جایی با فضای بیشتر» شد. آنها به محض اینکه به این ایده‌های کلی رسیدند، برنامه‌ی عملیاتی مخصوصی را با وظایف و ضرب‌الاجل‌های مشخصی طراحی کردند. نسخه‌ای ساده‌ شده‌ی نمودارِ آنها را می‌توانید ببینید:

 

چرا این فرآیند این‌قدر خوب کار کرد؟ نویسنده می‌گوید: «داشتن تسهیل‌کننده یا مدیر جلسه، کلید اصلیِ پیشرفت مباحث بود و به گروه اجازه می‌داد که روی مسئله‌ی اصلی تمرکز کنند، در حالی که شخص دیگری جلسه را اداره می‌کرد.» او برخی از ابزارهایی را نیز که طی فرآیند طوفان فکری در گروه استفاده می‌شد، معرفی کرد، از جمله ابزار شش سیگما یا « فرایند پنج چرا» که شامل حرکت از علت‌های ظاهری به سوی مسائلی با ریشه‌ی عمیق‌تر می‌شود.

آیا تجزیه و تحلیل علت و معلول برای گروه ما مناسب است؟

تجزیه و تحلیل علت و معلول می‌تواند ابزار خوبی برای سازمان‌تان باشد یا شاید هم بیش از اینکه مسئله‌ای را حل کند، مشکلات بیشتری ایجاد کند. خلاصه اینکه اگر گروه‌تان فرصت، اختیار، بینش یا رهبریت کافی را برای انجام اثربخش تجزیه و تحلیل علت و معلول نداشته باشد، با این کار فقط وقت خود را تلف خواهید کرد و ممکن است در میان اعضای گروه‌تان تعاملات منفی یا سرخوردگی نیز ایجاد کنید.

برای تعیین اینکه آیا این ابزار برای‌تان مفید است یا خیر، از چک‌لیست زیر استفاده کنید. اگر به بیشتر پرسش‌ها، پاسخ مثبت دادید، احتمالا تجزیه و تحلیل علت و معلول انتخاب خوبی برای شماست.

  1. آیا مسئله یا هدفی واقعی دارید که همه‌ی گروه روی آن به توافق برسند؟
  2. آیا می‌توانید گروهی را دور هم جمع کنید که درک و اختیار کافی را برای اقدام در جهت حل مسئله یا هدفی مدنظرتان، داشته باشند؟
  3. آیا گروه‌تان فرصتی کافی (حداقل چند ساعت) برای شرکت در تجزیه و تحلیل علت و معلول دارد؟
  4. آیا تسهیل‌کننده‌ای دارید؟ یا می‌توانید به چنین فردی دسترسی داشته باشید که در برگزاری این نوع از فرآیندهای طوفان فکری‌ تجربه داشته باشد و در عین حال نیازها و پارامترهای خاص سازمان شما را نیز درک کند؟
  5. آیا محلی مختص تجزیه و تحلیل علت و معلول دارید؟

اگر فکر می‌کنید آماده‌ی برگزاری تجزیه و تحلیل علت و معلول هستید، تبریک می‌گوییم! شما در مسیری به سوی فرآیندی بهتر‌ برای دست‌یابی به اهداف‌تان قرار دارید.

 

  • هر گونه سوالی در رابطه با نمودار استخوان ماهی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

ابزارهای تحلیل علل ریشه ای روش استخوان ماهی

کاربرد نمودار علت و معلول (استخوان ماهی)

 

چک لیست های ایمنی و بهداشت

بانک چک لیست ایمنی

بانک چک لیست ایمنی

در ابتدا که این پست در سال 92 منتشر شد تنها تعداد کمی از چک لیست های ایمنی موجود بودند و ما همه را جمع اوری و در پست های مختلف در سایت قرار دادیم ولی با توجه به اینکه تعداد چک لیست ها بسیار بیشتر از ایت تعداد بودند تصمیم گرفتیم که یک دسته برای چک لیست ها در نظر بگیریم تا کاربران با مراجعه به چک لیست های ایمنی به تمام جک لیست ها دسترسی داشته باشند.

 

چک لیست ایمنی حریق

چک لیست ممیزي مدیریت بهداشت حرفه اي

چک لیست های بهداشت حرفه ای

چک لیست تست تجهیزات الکتریکی ماشین آلات مطابق EN 60204-1

چک لیست ایمنی برق

چک لیست مواد شیمیایی آزمایشگاه

چک لیست ایمنی ساختمان

چک لیست واحد آهنگری

چک لیست آسانسور

چک ليست وسايل حفاظت فردی

چک ليستهاي ارزيابي کيفيت و اثربخشي خدمات درماني

چك ليست بازرسي و تعميرات ونگهداري جرثقيل ، طبق استاندارد CMAA

 

تجزیه و تحلیل خطرات عملیات و پشتیبانی (O&SHA)

آموزش رایگان اوشا بصورت آنلاین

آموزش رایگان اوشا بصورت آنلاین

Free online Hazard Communication Training

در لینک زیر به زبان اصلی توضیحات کلی در مورد عوامل زیان آور محیط کار داده شده است.

ارزیابی ریسک به روش JSA

فرم ارزیابی ایمنی شغلی JSA

فرم ارزیابی ایمنی شغلی JSA

فرم ارزیابی ایمنی شغلی JSA

در ارزیابی ریسک به روش JSA با تکمیل این فرم شما می توانید بسیار راحتتر ارزیابی را انجام دهید.

فرم کلی به صورت زیر است که در قالب فایل ورد در انتها می توانید دانلود کنید.

 

   فرم ارزيابي ايمني شغلي (Job Safety Analysis (JSA

نام اپراتور

شماره كارت پرسنلی: محل كار (واحد)

شغل اپراتور

1- تعريف شغل فرد:

 

2- جداسازي مراحل كار اپراتور

 

3- خطرات شغلي مراحل كار اپراتور:

 

4- وسايل حفاظت فردي و پيشنهادي:

 

5- اقدامات كنترلي و اصلاحي پيشنهادي:

 

تكميل كننده: تاييد كننده:تصويب كننده:

 

ارزیابی ریسک به روش fmea

نمونه عملی FMEA

نمونه عملی FMEA

نمونه عملی FMEA

در این پاورپوینت با ارزیابی ریسک به روش FMEA آشنا خواهید شد . در این پاورپوینت علاوه بر تاریخچه و معرفی روش انجام ، یک نمونه عملی از انجام این روش همراه با نمودارها و جداول را خواهید دید . نمونه اجرا شده در این فایل در یک شرکت نساجی صورت گرفته است که در دسترس شما همکاران قرار می گیرد .

دوره شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک

5 گام در ارزیابی ریسک

5 گام در ارزیابی ریسک

5 گام در ارزیابی ریسک

5 گام در ارزيابي ريسك نحوه ارزيابي ريسك در محيط كار شما:

به اين منظور از 5 گام زير پيروي كنيد:

گام اول: جستجو خطرات
گام دوم: تصميم گيري در مورد اينكه چه كسي و چگونه ممكن است صدمه ببيند؟
گام سوم: ارزيابي ريسكها و تصميم گيري در مورد اينكه آيا اقدامات احتياطي موجود كافي هستند يا اينكه اقدامات بيشتري بايد انجام گيرد؟
گام چهارم: ثبت يافته ها
گام پنجم: مرور ارزيابي ها و الزامات در بيشتر شركتهاي تجاري و خدماتي و بخشهاي صنايع سبك ، خطرات كم و ساده هستند و در عين حال كه بررسي

آنها ساده مي باشد ولي اينكار ضروري است.حتي اگر شما آن خطرات را بشناسيد.

بطور مثال: شما ماشيني داريد كه مي تواند باعث آسيب رساني شود و يا يك درب ورودي يا پله غير ايمن وجود داشته باشد كه بتواند باعث آسيب رساني شود. در بررسي ريسك اين خطرات مي توانيد به اقدامات احتياطي كه مانع بروز صدمات و آسيب ها مي شوند دست يابيد. اگر شركت شما كوچك است و مطمئن هستيد كه تمام بخشهاي آن را مي شناسيد، خود شما مي توانيد خطرات آن را ارزيابي كنيد. (لازم نيست كه شما حتمأ متخصص ايمني و يا بهداشت باشيد) در صورتي كه شركت شما بزرگ باشد مي توانيد از سر كارگر و يا مسوول ايمني كمك بگيريد. براي اطمينان بيشتر مي توانيد از منابع مورد تاييد و صلاحيت دار (رفرنسها) كمک بگيريد.

  • خطر يعني هر چيزي كه مي تواند باعث صدمه شود بطور مثال مواد شيميايي، الكتريسيته و يا ابزار كار مثل نردبان و غيره
  • ريسك تغييرات اندك يا زيادي است كه با ايجاد خطرات مي توانند باعث آسيب رساني به ديگران شوند.

گام اول جستجوی خطرات

 

شناسایی خطرات آلاینده های شیمیایی محیط کار

جستجو خطرات

 

در صورتي كه شما به ارزيابي ريسک مي پردازيد لازم است ببينيد كه چه چيزي مي تواند باعث صدمه و آسيب شود.در اين مرحله جزئيات را ناديده بگيريد و بر روي خطرات چشمگيري كه در نتيجه آنها آسيبهاي جدي يا صدمه به چندين نفر ايجاد مي شود تمركز كنيد. نظر كارگران و يا نماينده آنها را نيز در اين مورد بپرسيد، زيرا ممكن است توجه آنها به چيزهايي جلب شده بياشد كه شما با قدم زدن در محيط كار ودر مدت اندك نتوانيد آنها را مشاهده كنيد. خطي مشي هاي كارخانه ها يا برگه هاي اطلاعات (Data sheets) نيز مي توانند در يافتن كانونهاي خطر به شما كمك كنند. بيماريها و حوادث شغلي نيز مي تواند به شما كمك كند.

گام دوم تعيين اينكه چه كسی و چگونه ممكن است صدمه ببيند؟

در اين مرحله افراد زير را هرگز فراموش نكنيد:

  • كارگران جوان، كار آموزان، مادران جوان و زنان آبستن هر كسي كه ممكن است در معرض ريسك خاصي باشد.
  • نظافت كنندگان، بازديد كنندگان، پيمانكاران ،كارگران نگهداري و تعميرات و هر كسي كه بطور تمام وقت در محيط كار نيست.
  • افرادي كه شما محيط كارتان را با آنها سهيم هستيد و در صورت ايجاد تغيير آنها نيز در اثر فعاليتهاي شما مي توانند آسيب ببينند.

گام سوم ارزيابي ريسک ها و تصميم گيری در مورد اينكه آيا اقدامات احتياطي موجود كافی است يا اقدامات بيشتری بايد انجام گيرد؟

بدين منظور شما بايد بررسي كنيد كه چطور هر خطري مي تواند سبب آسيب شود .اين مساله مشخص مي كند كه آيا شما در محيط كار خود نيازبه كاهش ريسك داريد يا نه

حتي بعد از انجام اقدامات احتياطي معمولا ميزاني از ريسك در محيط باقي مي ماند. اما آنچه شما بايد در مورد هر خطر چشمگيري تصميم بگيريد اين است كه ريسك باقي مانده بالا، متوسط و يا پايين است. در ابتدا از خود بپرسيد كه براي كاهش ريسك تمام قوانين را رعايت كرده ايد بطور مثال براي پيشگيري از خطرات بخشهاي مختلف ماشين آلات دستورالعمل هاي قانوني وجود دارد. سپس از خود بپرسيد كه آيا استانداردهاي صنعتي مورد قبول در اين مكان رعايت شده است يا نه؟ اما در تمام اين مراحل فكر كردن در جهت ايمني بيشتر را رها نكنيد زيرا قانون نيز مي گويد هر آنچه كه باعث محيط كار ميشود را بايد انجام داد.

هدف واقعي شما ،كوچكتر كردن ريسكها توسط اقدامات احتياطي ضروري مي باشد. در صورتي كه شما تشخيص داديد كه برخي اقدامات بايد انجام گيرد يك ليست عملكرد تهيه كنيد و آن را در مورد هر ريسك بالايي بكار ببريد. در انجام اين اقدامات از خود بپرسيد :

1) آيا من ميتوانم در يك زمان از چند خطر رهايي يابم؟

2) در صورت جواب منفي ، چطور من مي توانم ريسكهايي را كه صدمه هاي غير مشابه اي دارند را كنترل كنم؟ در كنترل ريسكها اصول زير را رعايت كنيد:

  • سعي كنيد كه اعمال توام با ريسك را كاهش دهيد .
  • از بروزخطرات قابل دسترس و پيش و پا افتاده پيشگيري كنيد.
  • بطور سازمان يافته در جهت كاهش تماس با خطرات تلاش كنيد.
  • تهيه وسايل حفاظت فردي(PPE)
  • به منظور تامين كمكهاي اوليه و از بين بردن آلودگي ها ، تسهيلات رفاهي و بهداشتي مورد نياز را تهيه كنيد.

بهبود بهداشت و ايمني احتياج به هزينه بالايي ندارد. بطور مثال قرار دادن يك آيينه در گوشه كور در پيشگيري از تصادفات وسايل نقليه كمك خواهد كرد و يا قرار دادن مواد غير لغزنده بر جايگاههاي لغزنده و ليز كه همه اينها كارهاي كم هزينه در بررسي ريسكها مي باشند در صورتيكه اگر اين حوادث به وقوع بپيوندند هزينه زيادي را در بر خواهند داشت. در شناسايي خطرات بعد از مشخص كردن محل خطرات به ارزيابي ريسك آنها بپردازيد وقتي كه شما به يك مكان مي رويد اطلاعات بيشتري راجع به آن به دست مي آوريد و به آنچه كه به نظر مي رسد بايد انجام شود پي مي بريد. از كارفرمايان و كارگران در مورد ريسكهاي محيط كارشان و اينكه چه اقدامات احتياطي انجام داده اند بپرسيد.

همينطور به ريسكهايي خواه نا خواه در محيط كار شما هستند توجه كنيد. بطور مثال اگر شما از مواد شيميايي مخاطره آميز استفاده مي كنيدو به ارزيابي ريسكها و اقدامات احتياطي محيط كار پرداخته ايد اينك بايد طبق آيين نامه هاي سلامتي ،مواد مخاطره آميز را به كنترل در آوريدبه اين منظور مي توانيد با بازرسي و تغييراتي در مواد خطرزا به اين امر بپردازيد .

گام چهارم: ثبت يافته ها

در صورتيكه كارگران شما كمتر از 5 نفر باشند، احتياجي به ثبت يافته ها نيست، اگر چه ثبت آن براي آگاهي و نگهداري از آنچه كه انجام داده ايد مفيد مي باشد. ولي اگر تعداد كارگران شما 5 نفر باشند شما بايد ارزيابي هاي خود را ثبت كنيد. يعني بايد خطرات شديد و نتايج آنها را يادداشت كنيد. بطور مثال در مورد تاسيسات برق بررسي هاي اتصال زمين و يا در مورد جوشكاري صدا و فيوم هاي موجود در اين حرفه و يا در مورد تهويه موضعي، همينطور بازرسي هاي منظم خود را ثبت كنيد.

-مناسب و كافي، كامل نيست. ارزيابيهاي ريسك بايد مناسب و كافي باشد به اين منظور شما بايد بتوانيد:

  • يك بررسي صحيح انجام دهيد .
  • مشخص كنيد كه چه كسي ممكن است آسيب ببيند.
  • تمام خطرات چشمگير را مشخص كرده و محاسبات آن را در مورد افرادي كه در معرض آن هستند بدست آوريد.
  • با انجام اقدامات احتياطي معقول و منطقي ريسك را كم كنيد.

ثبت ها را نگه داريد زيرا آنها بعنوان مرجعي خواهند شدكه مي توانيد در آينده به آنها رجوع كنيد و اگر بازرسي در مورد اقدامات احتياطي از شما سوال كند مي توانيد از آنها استفاده كنيد و بتدريج اين كار جزيي از فرهنگ كاري شما خواهد شد. و همينطور شما را در مورد خطرات خاص و اقدامات احتياطي آنها آگاه مي كند و به شما كمك خواهد كرد كه الزامات قانوني را انجام دهيد. سعي كنيد كارها را ساده تر كنيد، به اين منظور مي توانيد به اسناد رجوع كنيد، اسنادي چون Manuals، خط مشي هاي سلامتي و ايمني، قوانين شركتها، دستورالعمل هاي كارخانه ها، فعاليتهاي ايمني و بهداشتي خودتان ،ممكن است همه اينها ليستي از اقدامات احتياطي و خطرات را در اختيار شما قرار دهد. لازم نيست كه شما همه دستورالعمل ها را انجام دهيد، ولي بايد اصول كلي همه مستندات و نيز هر يك را به تفكيك بدانيد.

گام پنجم: مرور ارزيابی ها و الزامات

بزودي و يا اندكي بعد شما ماشين ها، موادو پروسه جديدي را بكار خواهيد برد كه به خطرات جديدي منتهي خواهد شد چنانچه تغييرات زيادي ايجاد نشود ارزيابي هاي قديمي را براي محاسبه خطرات جديد بكار ببريد. ارزيابي هايتان را براي هر تغيير جزيي يا شغل جديد اصلاح نكنيد. ولي اگر شغل جديد شامل خطرات جديد شديد باشد لازم است كه آنها را در سطح پاييني نگه داريد در هر حال اصلاح ارزيابي ها روش خوبي در مرور ارزيابي ها از زماني به زماني ديگر است و شما مطمئن خواهيد شد كه اقدامات احتياطي شما هنوز موثر است يا نه؟

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با 5 گام در ارزیابی ریسک داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

حتما بخوانید:

پنج گام اصلی در ارزیابی ریسک

مدیریت ریسک و ایمنی شغلی PPT

متدولوژی شناسایی، رتبه بندی و ارزیابی تهدیدات و خطرات در حوزه زیرساخت ها