فن صنعتی به فنی که برای مصارف صنعتی از قبیل تهویه های ساختمانی و معادن به کاربرده می شود فن صنعتی اطلاق می شود که البته این تعریف برای فنهای مصرفی در سقفها ، فنهای ستونی و فنهای نوع گردشی مشابه که در حقیقت مصارفی غیر صنعتی دارند ، کاربرد ندارد.خطرات ناشی از فنهاکارگر ممکن است توسط فن در اثر عوامل زیر آسیب ببیند: شخص بین قسمت ثابت و متحرک فن مثلاً پروانه فن و محفظه یا سایر قسمتهای ثابت گیر کند. شخص بین دو قسمت متحرک فن ، مثلاً یک تسمه و قرقره گیرکند.شخص بدلیل جریان هوای موجود در محل ورودی فن بداخل کشیده شده که در نتیجه با محور چرخان یا پروانه برخورد کند.

شخص با قسمت متحرک فن مثل پروانه تماس پیدا کند.شخص در اثر برخورد یک شیئی که از محل ورودی فن کشیده شده و با سرعت زیاد از محل خروجی فن پرتاب می شود ، آسیب ببیند.شخص در اثر برخورد با شکستگی های ساختاری اجزای فن ، آسیب ببیند.شخص در اثر برخورد با سطوح فن با دماهای مختلف ( مثلاً پایین تر از 20ـ درجه سلسیوس و یا بیشتر از 50+ درجه سلسیوس ) آسیب ببیند.

شخص در اثر سروصدایی که توسط محافظ ایمنی ایجاد می شود ، آسیب ببیند.شخص ممکن است حتی زمانیکه فن در حالت خاموشی قرار دارد در اثر برخورد با قسمتهای چرخنده فن ، مانند پروانه آسیب ببیند. این قسمتها ممکن است در اثر عبور جریان هوا چه بطور طبیعی و چه بخاطر چرخشی فنهای دیگر موجود در سایر قسمتهای سیستم کانال کشی شده که با فن مزبور در تماس می باشند ، به چرخش در آیند.شخص بدلیل بازکردن غیر مجاز محافظ های تعبیه شده در فن و یا دریچه های کانالهای ارتباطی در حین کارکردن فن توسط جریان هوا از محل ورودی فن بداخل کشیده شده و در اثر تماس با محور گردنده یا پروانه آسیب ببیند.

تشخیص احتمال وقوع خطرطبق بررسی های انجام گرفته در خصوص احتمال وقوع خطر و آسیب رسانی توسط فنها نشان می دهد که بدون بکارگیری ابزار محافظ ایمنی ، احتمال وقوع خطر قابل توجه و وقوع آن اجتناب ناپذیر می باشد. البته بسته به قدرت فن و خطر ناشی از آن آسیب می تواند شدید و یا حتی کشنده باشد.از آنجائیکه خطرات موارد 1 تا 7 ذکر شده بیشترین امکان آسیب رسانی به سلامت کارگر را دارا می باشند ، در نتیجه باید ابزار محافظ ایمنی مناسبی برای کاهش احتمال وقوع خطرات مذکور در نظر گرفته و به کاربرده شوند.

رویه کارکرد ایمنی محافظهای ثابت همیشه بایستی بعنوان معمولترین روش کاهش خطر بکار روند ولی با این حال همیشه احتمال وقوع خطر برای ایجاد آسیب وجود خواهد داشت که برای این منظور باید رویه کارکرد ایمنی در طول عملکردهای فرعی برای کاهش احتمال وقوع خطر باقیمانده به کار برده شود.دستورالعملهای کارخانه در ارتباط با ایمنی نصب ، عملکرد و تعمیر تجهیزات باید به طور دقیق و جدی اجرا شود و توجه خاصی به تعمیر صحیح محافظها بخصوص در هنگام برداشته شدن آنها برای انجام عملکردهای فرعی و تعویض آنها اعمال گردد.

در زمان برداشته شدن محافظها برای انجام عملکردهای فرعی ، باید توسط ابزار مطمئنی جریان برق را قطع کرد و یا اینکه در این چنین شرایطی ، یک کلید قطع برق در نزدیکی فن نصب شود تا شخص تعمیر کننده ، کنترل مستقیمی بر جریان برق داشته باشد.معمولاً دستورالعملهای ایمنی نصب و تعمیر تنها مدارکی هستند که یکسری دستورالعملهای کاربردی را در اختیار مصرف کننده قرار می دهند. بعلاوه ، در مورد اطلاعات مورد نیاز مرتبط با فن ، کتابچه دستورالعملها ، اطلاعاتی را در مورد ایمنی نصب و بکار بردن محافظهای ایمنی و یا هر روشی که نیاز است تا ایمنی عملکردهای فرعی را تضمین بکند، در اختیار مصرف کننده قرار می دهد.

برداشتن محافظها بطور کلی بعضی اوقات ممکن است محافظهای نصب شده به منظور دستیابی به داخل فن جهت انجام یکسری امور از قبیل بازرسی و تمیز کردن برداشته شوند که برای این منظور نصب کننده و استفاده کننده فن باید قوانین زیر را رعایت کنند که عبارتند از :

1ـ محافظ تا زمانی که فن متصل به برق است ، نباید بازشده و یا برداشته شود.

2ـ کلید عایق قفلی یا قدرت شکن باید در مجاورت فن نصب شود.

3ـ فقط افرادی که بطور صحیح در مورد انواع خطرات و احتمال وقوع آنها هنگام نصب و یا عملکرد و تعمیر فنها آموزش دیده اند مجاز به برداشتن محافظ فنها می باشند.

کاهش احتمال وقوع خطر اصول اساسی که برای کاهش احتمال وقوع خطر در فنها کاربرد دارند ، عبارتند از :تشخیص یا شناسایی خطرات ( بخصوص خطراتی که قابل رویت نبوده و آشکار نیستند مثل درب های الصاقی ، که باید یک برچسب هشدار دهنده مناسب در محلی قابل دید و واضح بر روی آنها نصب بشود ) حذف یا جلوگیری از وقوع خطر یا خطرات ، با بکار بردن ابزار ( های ) جانبی جهت کاهش شدت آسیب احتمالی بکاربردن محافظ ایمنی فیزیکی رعایت فاصله های ایمنی فنها جهت حذف یا جلوگیری از وقوع خطرات و رسیدن به پشت مرزهای منطقه بروز خطر فنها. از آنجائیکه برای کارخانه سازنده فن این امکان که همیشه ایمنی فن را بواسطه موقعیتش تضمین بکند ، وجود ندارد لذا بایستی نصب کننده یا مصرف کننده فن با پیش بینی بروز آسیب، محافظهای ایمنی را بکار ببرد.

در هنگام بازرسی و تمیز کردن فن ، این عمل بدون برداشتن محافظهای جدا شدنی و یا پوششهای فن ، غیر ممکن است لذا این امر باید توسط افراد واجد صلاحیت صورت بگیرد. برخی اوقات اقدامات ایمنی مطمئن تراز سایر موارد می باشند بطوریکه بر حسب تقدم بکارگیری , ممکن است محافظهای ایمنی بر رویه کارکرد ایمنی ارجحیت داشته باشند.

حتما بخوانید:

⇐ اثر سیستم بر فن ها در تهویه

⇐ نرم افزار Covered به منظور طراحی و محاسبات فن