ایمنی گاز دی اکسید کربن و متان

Carbon dioxide and methane gas safety

گاز دی اکسید کربن یا CO2 در بسیاری از صنایع و کارخانجات دیده می شود در وسایل سرد کننده, کپسول های آتش نشانی, جوشکاری قوس الکتریکی, گازهای خروجی از دودکش و کارخانجات تولید یخ خشک گاز CO2 دیده می شود. CO2 گاز بی رنگ و بی بو است. CO2 عامل اصلی گرم شدن کره زمین یا همان اثر گلخانه است.

یکی دیگر از گازهای پرمصرف گاز متان است. گاز سیستم لوله کشی شهری, متان است. گاز متان به نام گاز مرداب نیز مشهور است. گاز متان در مخازن هیدروکربوری به همراه نفت و گاز وجود دارد. با توجه به اهمیت زیاد و مصرف گسترده ی این گاز, رعایت نکات ضروری است. متان گازی بی رنگ است است و منشاه اصلی آن تخمیر بی هوازی, سوختن مواد آلی و … است.

توصیه های ایمنی مربوط به هر یک از گازها به تفکیک در زیر آمده است.

توصیه های ایمنی مرتبط به گاز دی اکسید کربن:

1- هنگام کار در محیط هایی که گاز CO2 وجود دارد حتما باید از واحد ایمنی پرمیت بگیرید.

2- اگر مقدار CO2 در هوا از 1/5 درصد حجمی فراتر باشد, فورا افراد را از محل دور کنید.

3- CO2 با بهم زدن تعادل اسید – باز و ترکیب با هوا, باعث اثر تخریبی در بدن شده که خطرناک است.

4- فرد مصدوم و گاز گرفته بر اثر CO2 را فورا به هوای تازه و آزاد ببرید.

5- CO2 غیر قابل اشتعال است و در کپسول های آتش نشانی برای خاموش کردن اتش وسایل برقی کاربرد دارد.

6- در صورت انفجار مخازن CO2, با پاشش آب روی مخزن, کپسول را خنک کنید.

7- علایم مسمومیت با گاز CO2, سرگیجه, سردرد, بالا رفتن فشار خون و افزایش ضربان قلب است.

8- هر جایی که احتمال خطر و نشتی گاز CO2 وجود دارد, سیستم تهویه را تقویت کنید.

9- CO2 اثر سرد کننده دارد, در صورت تماس با CO2 ی مایع, از دستکش و لباس حفاظتی عایق استفاده کنید.

10- برای جلوگیری از اثرات مخرب CO2 ی مایع روی چشم, از حفاظ صورت و عینک ایمنی استفاده کنید.

11- CO2 از هوا سنگین تر است بنابراین در مناطق پست و فروافتاده مانند گودال ها, کانال ها و غیره قرار می گیرد.

12- برای جلوگیری از اثرات سمی و کشنده گاز CO2 وجود دارد از ماسک تنفسی مخصوص استفاده کنید.

13- در مکان هایی که احتمال نشتی گاز CO2 وجود دارد از ماسک تنفسی مخصوص استفاده کنید.

14- به یاد داشته باشید غلظت های سمی و کشنده  گاز CO2 فاقد علایم هشدار دهنده ای مانند بوست.

15- CO2 در فضاهای بسته باعث خفگی و مرگ می شود.

16- در صورت برخورد پوست و چشم با مایع CO2, فورا محل آلودگی را با آب فراوان شسته و به پزک مراجعه کنید.

 توصیه های ایمنی مرتبط به گاز متان

1- گاز متان خفه کننده ای ساده است و در غلظت های زیاد می تواند جای اکسیژن هوا را بگیرد و باعث خفگی شود.

2- گاز متان قابل اشتعال است و در صورت مواجهه با منابع گزمازا آتش می گیرد.

3- در صورت کار در فضای بسته و اماکنی که گاز متان وجود دارد, مراقب باشید زیرا احتمال انفجار وجود دارد.

4- در صورت خفگی با گاز متان فورا مصدوم را به هوای آزاد ببرید, در صورت قطع تنفس, به وی تنفس مصنوعی دهید و در صورت ایست قلبی احیای قلبی را انجام دهید.

5- برای خاموش کردن سیلندرها گاز متان, از دی اکسید کربن, اسپری آب و مه استفاده کنید.

6- محل نگهداری مخازن و سیلندرهای گاز متان باید تهویه داشته باشد.

7- در صورت نشتی مخازن یا لوله ها, شیر اصلی را ببندید و تا پاکسازی محل را ایزوله کنید.

8- انبار مخازن و سیلندرهای گاز متان باید خنک, دور از نور افتاب و منابع گرمازا باشد.

9- مخازن و سیلندرهای گاز متان را از اکسید کننده ی قوی مانند پراکسیدها و ترکیبات هالوژنه مانند کلرین دور نگهدارید.

10- در صورت تماس چشم یا پوست با متان مایع, موضع الوده را فورا با اب ولرم شستشو دهید.

11- گاز متان بعنوانن گاز دوم دی اکسید کربن, عوامل گرم شدن کره زمین است.

12- برای کار در فضاهایی که گاز متان وجود دارد حتما باید از ایمنی پرمیت (مجوز) بگیرید.

13- گاز متان می تواند مسافت هایی طولانی از طریق خاک بپیمایید و برای کارگرانی که در کانال ها, گودال ها و ترانشه ها کار می کنند خطر انفجا و اشتعال ایجاد کند.

14- برای شناسایی و نشتی گاز متان از دتکتورها و گازیاب هایی که گاز متان را شناسایی می کنند, استفاده کنید.