روش مصاحبه و مشاهده در ارزیابی ارگونومی

تهیه و تنظیم: دکتر پورصادقیان

فرمت: PPT   تعداد صفحات: 24

تعریف: مصاحبه گفتگو شفاهی بین دو نفر با هدف جمع آوری اطلاعات مربوط به هدف تحقیق است. (McNamara 1999) مصاحبه دریچه ای است برای درک رفتارهای مصاحبه شونده.

انواع مصاحبه:

1. مصاحبه شخصی (Personal Interview): مصاحبه شخصی ارتباط چهره به چهره با چهره دو طرفه مصاحبه کننده و پاسخ دهنده است. عموما مصاحبه شخصی به شیوه ای برنامه ریزی شده انجام می شود و به عنوان مصاحبه ساختار یافته نامیده می شود.
2. مصاحبه تلفنی (Telephone Interview): جمع آوری اطلاعات از طریق وسایل ارتباطی همچون تلفن و یا تماس های تصویری کامپیوتری
3. گروه تمرکز (Focus Group): مصاحبه گروه تمرکز یک مصاحبه بدون ساختار است که در آن یک رهبر منجر به بحث بین اعضای یک گروه کوچک از پاسخ دهندگان در مورد یک موضوع خاص می شود.
4. مصاحبه عمیق (Depth Interview): مصاحبه ای غیر مسئولانه که به شخص مصاحبه شونده آزادی در ارائه توضیحات در چهارچوب خاص خود را می دهد.
5. تکنیک طرح ریزی (Projective Technique): برداشت آزاد و ارائه توضیح از یک موضوع مبهم.

تاریخچه:

ریشه فرایند مصاحبه به مصریان بر می گردد که هنگام جمع آوری داده های مربوط به آمار از آن استفاده می کردند. این فرایند در تشخیص امراض بالینی و مشاوره به کار رفته و طی جنگ جهانی اول تکنیکی همه گیر شده که طی آن مصاحبه ها  به هدف انجام آزمایش های روانی استفاده می شد.

کاربرد در ارگونومی کلان

مصاحبه ها در اغلب موارد در چاچوب ارگونومی کلان برای شناسایی مسائل موجود در طرح یک سیستم کاری معین به کار می روند مصاحبه به پژوهشگر امکان طرح پرسش هایی از مصاحبه شونده را فراهم می سازد که درک بهتری از چگونگی عملکرد سیستم و اینکه چه تغییراتی را می توان برای بهبود سیستم کاری افراد ایجاد نمود، به پژوهشگر می دهند. در شرایط آرمانی این تغییرات سطح رفاه امنیت و کارآیی کارمندان را بهبود می بخشند.

روش انجام مصاحبه

1. ایجاد اطمینان از همکاری مصاحبه شونده: رعایت اصول اخلاقی و کسب اجازه از آنها
2. جلب اعتماد مصاحبه شونده توسط مصاحبه گر: این امر کمک می کند تا از بی پرده و صادقانه بودن پاسخ ها بخصوص هنگامی که مصاحبه شونده اطلاعات حساسی را فاش می سازد، اطمینان حاصل کنیم
3. انتخاب مصاحبه شوندگان به طور تصادفی: به دلیل محدودیت در هزینه و زمان و عدم امکان مصاحبه با تمام افراد جامعه لذا نمونه گیری تصادفی از مصاخبه شوندگان که نماینده بخش اعظمی از جامعه باشند مورد توجه است.
4. بررسی محتوا: مروری بر پیشینه پژوهشی، بایستی به منظور درک پژوهش های پیشین و آماده سازی  اولیه مصاحبه انجام شود.
5. ریتم مصاحبه: از ابتدا به تدریج مصاحبه شونده را به بحث اصلی بکشاند و در اواخر مصاحبه به جمع بندی برساند.
6. زمان مصاحبه: بین یک الی دو ساعت زمان مصاحبه باید تنظیم شود.
7. گزارش از مصاحبه: به دنبال هر جلسه مصاحبه یادداشت برداری میدانی بایستی صورت گیرد. در شرایط ایده ال شخصی بایستی باشد که از بحث ها یادداشت برداری  و بحث ها را دنبال کرده تا مشارکت مصاجبه شونده بهتر گردد.
8. کد دهی داده ها: پژوهشگر بایستی کدهایی با استفاده از داده های برگرفته از مصاحبه ایجاد نماید. این امر از طریق  چندین بار خوانش متن مصاحبه برای رسیدن به درکی از عناوین مورد بحث از دید مصاحبه شونده ممکن می شود.

این مطلب بروزرسانی شد و فایل «روش مشاهده از تکنیک های رفتاری و شناختی» پیوست شد.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

• تاثیر مصاحبه گر
• روش انجام مصاحبه
• انواع پرسش ها در مصاحیه
• توصیه ها و مزیا و معایب
• روایی و پایایی
• روش مشاهده و توصیه ها
• روش ها و استاندارد ها
• وسایل و ابزار

حتما بخوانید:

⇐ استراتژی ارزیابی ارگونومی

⇐ ارزیابی ارگونومی در محیط کار

⇐ ارزیابی کمی ریسک در صنایع فرایندی