پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT

پاورپوینت سم شناسی ارگانوفسفات ها PPT

 فرمت:PPT    تعداد صفحات: 40

تهیه و تنظیم: مهندس حمیده ثناخوان

ارگانوفسفات‌ها شایعترین آفت کش (pesticide) مورد استفاده در دنیا هستند. در ایران مصرف آن به قصد خودکشی دیده می‌شود. علاوه‌ بر ارگانوفسفات‌ها سایر حشره‌کش‌L (insecticide) شامل کاربامات (Carbamate) ، ارگانوکلرینه (Organochlorine) و … می‌باشند.

در هر صورت ارگانوفسفات‌ها بدلیل اثرشان به عنوان آفت‌کش و همچنین حذف سریع از محیط استفاده گسترده‌ای دارند. معمولاً به خوبی از طریق ریه ها ، دستگاه گوارش، پوست، غشای محیطی و ملتحمه جذب می‌شوند ولی شایعترین شکل تماس که در اورژانسها با آن مواجه می‌شویم مصرف خوراکی به قصد suicide است.

سمیت ترکیبات ارگانوفسفره متفاوت است :

1. گروه شدیداً توکسیک ارگانوفسفات‌ها  که عمدتاً برای اهداف کشاورزی و جنگی به کار می‌روند. ارگانوفسفات مناسب جهت اهداف کشاورزی پاراتیون (Parathion) می‌باشد و همچنین ارگانوفسفات جهت اهداف جنگی شامل گازهای شیمیایی است که مسمومیت با آنها به شدت خطرناک و ممکن است سبب مرگ ‌شود.
2. گروه با سمیت متوسط که عمدتاً به عنوان حشره کش برای حیوانات استفاده می‌شود که می‌توان به کومافوس اشاره کرد.
3. آنها که سمیت کمی دارند و برای مصرف خانگی و زمین گلف استفاده می‌شوند که می‌توان به مالاتیون (malathion)، دیازینون (diazinon) و … اشاره کرد.

کودکان به شکل اتفاقی ممکن است با این سم تماس پیدا کنند.

فارماکوکینتیک و فارماکودینامیک

ارگانوفسفات‌ها یک گروه هتروژن از ترکیبات هستند که شامل ریشه اسید فسفریک با دو زنجیره جانبی آلی و یک زنجیره جانبی اضافی هستند که می‌تواند یک سیانید، تیوسیانات، هالید، فسفات، فنوکسی، تیوفنوکسی یا گروه کربوکسیلات باشد

ارگانوفسفات‌ها سبب ضایعه اختصاصی بیوشیمیایی مهار آنزیم استیل کولین استراز می‌شوند بنابراین سبب افزایش غلظت استیل کولین در رسپتورهای کولی‌ نرژیک موسکارینیک و نیکوتینیک می‌شوند و در نتیجه سبب سندرم ازدیاد کولی‌نرژیک می‌گردند که تصویر فیزیولوژیک قابل توجه مسمومیت در انسان  ایجاد می‌کند.

ارگانوفسفات‌ها می‌توانند به‌ مهارکننده‌های مستقیم و غیرمستقیم استیل‌ کولین ‌استراز طبقه‌بندی شوند که مهار کننده های غیر مستقیم برای فعال شدن نیاز به متابولیسم عمدتاً توسط سیستم سیتوکروم P 450 کبدی دارند. در تماس با گروه مهارکننده‌های مستقیم مانند گازهای عصبی علائم بلافاصله ظاهر می‌شود ولی در مهارکننده‌های غیرمستقیم مانند پاراتیون یا مالاتیون ابتدا باید به ترتیب به پاراکسون و مالاکسون تبدیل شوند تا از نظر فیزیولوژی فعال گردند و به همین دلیل علائم مسمومیت با پاراتیون یا مالاتیون ممکن است 24-6 ساعت بعداز تماس شروع گردد. (به عبارتی مسمومیت با برخی از انواع ارگانوفسفره می‌تواند تأخیری ظاهر گردد.)

پاتوفیزیولوژی

استیل کولین یک نوروترانسمیتر (میانجی عصبی) می‌باشد که در گانگلیون‌های پاراسمپاتیک و سمپاتیک ، محل‌های اتصال عصب- عضله اسکلتی ، محل‌های پایانی همه اعصاب پاراسمپاتیک پست‌گانگلیونیک ، رشته‌های عصبی سمپاتیک پست گانگلیونیک به بیشتر غدد عرق ، و در برخی پایانه‌های عصبی داخل سیستم عصبی مرکزی وجود دارد.

چنانچه پایانه‌ آکسون دپولاریزه شود وزیکول‌های محتوی استیل کولین (ACh) با پایانه عصبی ترکیب می‌گردد که منجر به رهاسازی استیل کولین به داخل سیناپس یا محل اتصال عصب-‌عضله می‌گردد. استیل کولین سپس به رسپتورهای پست سیناپتیک متصل می‌گردد و منجر به فعال شدن G پروتئین‌ها برای رسپتورهای موسکارینیک و کانال‌های یونی پیوند شده با  لیگاند  برای رسپتورهای نیکوتینیک می‌گردد. فعال شدن جریان یونی پتاسیم ، سدیم و کلسیم در سلول عصبی را تغییر می دهد و سبب تغییر پتانسیل غشای پست‌سیناپتیک می‌گردد که منجر به انتشار  پتانسیل عمل می‌گردد.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

• علایم بالینی

• تشخیص مسمومیت با ارگانوفسفره

• درمان مسمومیت های ناشی از سموم ارگانوفسفات

حتما بخوانید:

⇐ کتاب شناسایی و ارزیابی عوامل شیمیایی در محیط کار (6 جلد)

⇐ سم شناسی حلال ها و آفت کش ها

⇐ اصول عمومی سم شناسی

⇐ دانلود کتاب سم شناسی بالینی و مسمومیت ها