مدیریت ژاپنی یا نظام آراستگی 5S

مدیریت ژاپنی یا نظام آراستگی 5S

مدیریت ژاپنی یا نظام آراستگی 5S

فرمت: PPT   تعداد صفحات: 155

تاریخچه 5S:

بعد از جنگ دوم جهانی، ژاپنی ها برای جبران خسارت های ناشی از جنگ و آغاز زندگی نوین، پذیرفته بودند که باید جهان و پدیده های مدیریتی و صنعتی را بهتر بشناسند. به همین خاطر در مطالعات و بازدیدهای خود، با پدیده خانه داری صنعتی در صنایع آشنا شدند. ژاپنی ها در هنگام بازدید از برخی صنایع آمریکا (همچون کارخانه های مهمات سازی، کبریت سازی، داروسازی، مواد غذایی، تجهیزات پزشکی و …) با پدیده خانه داری صنعتی آشنا شدند. با مطالعه و رعایت این معیارها در این کارخانه ها متوجه تاثیر قابل توجه آن نه تنها در حفظ ایمنی و بهداشت محصول بلکه در ایجاد ظاهری آراسته، نقل و انتقال روان، صرفه جویی مکان و زمان و روی هم رفته محیط کاری آراسته و همکارانی با نظم و انضباط شدند و از این رو تصمیم گرفتند آن را در همه صنایع و همه واحدهای کوچک و بزرگ تولیدی به کار گیرند.

ژاپنی ها از آنجا که دریافته بودند این معیارها جهانی است و همه فرهنگ ها، ادیان و ملل جهان اصولی برای رعایت این گونه امور دارند، به مطالعه این امر در فرهنگ خود پرداختند. ژاپنی ها با مشاهده تاثیر ونقش قابل توجه معیارهای خانه داری صنعتی در ایجاد محیط کاری آراسته، حفظ ایمنی و بهداشت و غیره برآن شدند تا معیارهای مذکور را در شرکتهای ژاپنی به کار گیرند.  تطبیق اصول خانه داری صنعتی با شرایط حاکم بر صنایع ژاپن و بومی نمودن آن منجر به شکل گیری پنج اصل در آراستگی محیط کار گردید و از آنجا که این 5 اصل اتفاقا با تلفظ S در زبان ژاپنی شروع می شد آن را به ژاپنی «گواس» یا به انگلیسی 5S می گویند.

کایزن (بهبود مستمر): با توجه به اینکه امروزه هر کالا و خدماتی را نمی توان گران عرضه کرد، بلکه باید ارزان و با کیفیت بسیار بالا تولید و عرضه نمود، توجه به فرایند اجرایی کایزن و توسعه بهبود مستمر در سازمان امری حیاتی و اجتناب ناپذیر است.

کایزن چیست؟

• کایزن به معنی بهبود مستمر و پیوسته، بهبود مستمری که تمامی افراد یعنی مدیران، کارکنان و کارگران را در بر می گیرد.
• ترکیب دو واژه  KAI و ZEN که تعریف آن تغییر به سمت بهتر شدن یا بهبود مستمر و تدریجی.
• کایزن بر این فلسفه استوار است که برای ایجاد بهبود در سازمان ها لازم نیست به دنبال تغییرات انفجاری یا ناگهانی باشیم، بلکه هر نوع بهبود یا اصلاح به شرط آنکه پیوسته و مداوم باشد، ارتقای بهره وری را در سازمان ها به ارمغان خواهد آورد.

فلسفه کایزن

براین اصل استوار است که شیوه زندگی انسان شامل زندگی شغلی، زندگی اجتماعی و زندگی خانوادگی باید پیوسته و مداوم بهبود یابد. فرهنگ کایزن و تعامل آن در بین لایه ها و سازمانهای مختلف اجتماعی در ژاپن باعث شده است تا کارخانه به دانشگاه تبدیل شود و دانشگاه به کارخانه، کارگر از مدیر بیاموزد و مدیر از ایده های کارگر بهره مند گردد.

نکته حائز اهمیت در این مدیریت کم شدن فاصله طبقاتی و تبعیض در یک سازمان است.

کایزن سیستمی است که همه کارکنان را شامل می شود: از مدیریت ارشد تا کارگران نظافتی.

در بکارگیری کایزن نیروی متخصص و ماهر زیادی نیاز نداریم تنها با یک کار گروهی و تعهد می توان بهبود پیوسته و مداوم داشت.

در فلسفه کایزن به رضایت مشتری توجه خاصی می شود و فرض را بر آن می‌گذارد که تمام فعالیت‌ها و بهبودها باید به رضایت مشتری منجر گردد.

کایزن به مفهوم بهسازی و بهبود مستمر برسه بعد استوار است:

• بالا بردن کیفیت محصولات و خدمات
• به صفر رسانیدن ضایعات
•  تأمین رضایت مشتری

پیام استراتژی کایزن

• پیام استراتژی کایزن در این جمله خلاصه می شود که حتی یک روز را نباید بدون ایجاد نوعی بهبود در یکی از بخش های سازمان یا شرکت سپری نمود.
• و اگر قرار باشد شرکتی پایدار بماند و کسب سود کند، در وهله اول باید در صدد کسب رضایت مشتری و تحقق نیازهای او برآید.
• رضایت خاطر، دشمن درجه یک بهبود مستمر است.

مزایای 5S

• ایجاد محیط کار رضایت بخش برای کارکنان، همراه با احساس غرور، مالکیت (Looks better, feels better)
• افزایش کنترل افراد روی محیط کار از طریق نگهداری آن بصورت اتمسفر قابل مشاهده و از طریق شناسایی اینکه چه چیز، کجا و چقدر مورد نیاز است؟
• ایجاد انضباط و بهبود آن در محیط کار
• حذف دوباره کاری ها در مورد مواد ناخواسته / غیر ضروری
• صرفه جویی در وقت و فضا
• حذف اتلاف های ناشی از عدم سازماندهی
• کاهش خرابی و نقص تجهیزات
• کاتالیستی برای فرایند بهبود مستمر
• ایجاد یک نظم فراگیر
• زمینه سازی برقراری انضباط سازمانی
• زیبا سازی محیط کار
• بهداشتی شدن محیط کار و رفع آلودگی های آن
• ایمن شدن محیط کار و کاهش حوادث و بیماری های کاری
• آسان شدن و کم زحمت شدن انجام کار
• دسترسی آسانتر به اسناد، قطعات، ابزار و لوازم مورد نیاز و جلوگیری از گم شدن آنها
• کاهش اشتباهات و دوباره کاری ها
• افزایش روحیه کارکنان
• کاهش خستگی و آزردگی روانی ناشی از کار
• کاهش خرابی ماشین آلات
• افزایش راندمان و کارآیی
• کاهش هزینه
• کاهش زمان انجام کار
• کاهش وابستگی امور به اشخاص و امکان ایجاد گردش شغلی در سازمان
• کاهش ضایعات ناشی از نابسامانی و درهم ریختگی
• جلوگیری از ضایع و فاسد شدن مواد فاسد شدنی
• جلوگیری از استفاده اشتباه و نابجا از فرم ها،مواد، قطعات و ابزارهای نسبتا مشابه
• افزایش طول عمر ابزار و ماشین آلات
• جلب نظر مشتریان
• افزایش تعلق سازمانی
• زمینه سازی فرهنگ خود انضباطی
• افزایش جذلبیت محیط کار

در این ویدو دکتر پیشه ور توضیحات خوبی را در مورد نظام آراستگی 5s بیان می کند:

ادامه مطلب که شامل موضوعات زیر است را با دانلود فایل پاورپوینت مشاهده کنید.

• مبانی پایه اجرای کایزن
• چرا بهتر است جنبش کایزن با 5s شروع شود؟
• ماموریت 5s
• 5s در یک نگاه
• ساماندهی (سازماندهی ، تفکیک و تعمیر) (Seiri)
• نظم و ترتیب (Seiton)
• پاکیزه سازی (Seiso)
• استاندارد سازی (Sekitsu)
• انضباط (Shitsuke)
• مزایای نظام S5
• عکس هایی از نمونه اجرای 5S در محیط کار
• جایگاه 5 اس در مدل های کیفیت و بهره وری
• بررسی تحلیلی فاکتورهای 5S
• نکات مهم در اجرای نظم و ترتیب
• مراحل پیاده سازی نظم و ترتیب
• ارکان ، تشکیلات و نحوه استقرار سیستم 5S
• برنامه اجرایی روزانه و 6 ماهه برای پیاده سازی 5 اس
• و …

حتما بخوانید:

⇐ چک لیست های ممیزی و ارزیابی 5s

⇐ آشنایی با سیستم 5s

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.