مدیریت فرایند و امکان­ سنجی پیشنهادات

مدیریت فرایند و امکان­ سنجی پیشنهادات

• مدیریت وضعیت های دشوار
• چگونه فرآیند را با استفاده از پیشنهادات مدیریت می کنند؟
• توصیف پیشنهادات
• نقش ماتریس های ریسک در شناسایی تأثیرات پیشنهادات
• بررسی ماتریس های ریسک
• استفاده از ماتریس‌های ریسک مالی
• امکان سنجی اندازه‌گیری های مربوط به ریسک
• خودآزمایی

مدیریت وضعیت های دشوار

برای مدیریت یک فرآیند به فهرستی از پیشنهادات که حاصل از آنالیز فرآیندهای پرخطر مثل HAZOP و همچنین فرضیاتی که به منظور ارزیابی ریسک شده بود، نیاز است. اگر چه همواره در تلاش برای رسیدن به عملیاتی ایمن هستند، ولی این موضوع به سادگی حاصل نمی‌شود.

برای مدیریت در ابتدا باید به موارد مرتبط زیر توجه نمود:

• تولید خروجی از تجهیزات
• سود بخشی تولیدات تجهیزات
• راضی کردن نیازهای مالی سهامدارن

ایمنی واحد دارای اهمیت زیاد می‌باشد هر چند هزینه آن بالا باشد. ایمنی بیش از اندازه به علت بالا رفتن هزینه‌های مربوط به بازسازی دوباره واحد باعث کاهش منافع می‌شود. در صورتی که تولیدات واحد مهم و دارای سودبخشی باشد، اقتصادی است که این عملیات های ایمن سازی صورت گیرد. در اینجاست که سوالاتی از قبیل که چه مقدار ایمنی را باید کم کرد؟ یا چه مقدار ایمنی را باید افزایش دارد؟ مطرح می شود. سوالات مربوط به امکان‌پذیر بودن پیشنهادات خیلی مهم می‌باشند.

چگونه فرآیند را با استفاده از پیشنهادات مدیریت می‌‌‌‌کنند؟

از آنجا که فهرستی از ضروریات موجود است نمی توان فرض کرد که پیشنهادهای ویژه پذیرفته خواهند شود. براستی، آیا می توان با استفاده از پیشنهادات از خطرات جلوگیری کرد و یا آنها را کاهش داد؟ چه عواملی باعث پذیرفته شدن پیشنهادات ویژه می شوند؟ اتفاقات ایمن (بی خطر) دارای قیمت هستند بنابراین برای داشتن عملیاتی ایمنی باید مقدار افزایش هزینه‌ها در مورد آنها بررسی شود؟ واضح است که اهداف ارزیابی پیشنهادات ویژه مشخص نیست. برای ارزیابی پیشنهادات نیاز به اطلاعات بیشتری و تعریف صحیحی از پیشنهادات داریم.

توصیف پیشنهادات

فراهم کردن تعاریف مناسب دارای اهمیت می باشد، به طوری که داشتن پیشنهاداتی بدون تعاریف نمی تواند به خوبی قابل فهم باشد و برای توصیف بهتر نیاز به آدرسهای مناسب است:

• به طور کلی چه چیزی پیشنهاد شده است؟
• چرا نیاز به دادن پیشنهادات وجود دارد؟
• آیا اطلاعات کافی برای بررسی پیشنهادات وجود دارد؟
• آیا پیشنهادات به منظور جلوگیری از اتفاقات یا کم‌کننده خطرات ارائه می شوند؟

نقش ماتریس های ریسک در شناسایی تأثیرات پیشنهادات

نمونه ای از یک ماتریس ریسک

بیشتر سازمانهایی که از ماتریس ریسک به عنوان بخشی از فرآیند HAZOP استفاده می کنند، کیفیتی نسبی از خطرات به دست می آورند. شدت احتمال بیشتر ماتریس‌های ریسک براساس یک یا چندین معیار که در زیر آورده شده است بیان می‌‌شود:

• مرگ و میر و کاهش میزان آسیب دیدن
• از بین رفتن سرمایه
• کاهش میزان محصولات تولیدی
• تأثیرات محیطی بر روی جانوران / گیاهان، تخریب زمینی/ مسیرهای آبی

مرگ و میر و کاهش صدمات فیزیکی از بزرگترین مشکلاتی هستند که باید بررسی شوند و که با این بررسی‌ها سطوح خطرات کم‌اهمیت کاهش می‌‌‌‌‌‌‌یابند. بنابراین همه فعالیت‌های که در آنها امکان ریسک چه در محل، چه هنگام حمل ونقل به وسیله ماشین یا هواپیما است، بررسی می‌شود.

ماتریس‌های ریسک احتمال مرگ و میر و کاهش آسیب ها و از دست رفتن سرمایه و تولیدات و تأثیرات حاصل از آن را بر روی محیط اطراف نشان می دهند که ممکن است برای اطلاعات مدیریتی مفید باشد. این در حالی است که ممکن است به سختی تفسیر شوند و در طی آن عوامل مهم که باعث بروز پیشنهادات می‌شوند آشکار گردد. ماتریس ها آگاهی دهنده هستند اما اطلاعات اندکی را فراهم می کنند. در صورتی که نیازمند اطلاعاتی معمولی بوده و صرفه‌نظر از ملاحظات مالی می‌توان از ماتریسها استفاده نمود.

بررسی ماتریس های ریسک

در ماتریس هر کدام از خانه های ماتریس با حروفی نشان داده شده است که هر کدام میزان خاصی از ریسک را نشان می دهد. در کنار هر خانه اعدادی موجد است که این اعداد در هر ردیف نشان دهنده توصیفات خاصی هستند.

مثلاً در ستون مربوط به تناوب(Frequency) این اعداد به صورت زیر توصیف می شوند:

1. بیشتر از یک مرتبه در طول عمر تجهیزات اتفاق نمی‌افتند.
2. چند مرتبه در طول عمر تجهیزات اتفاق می‌افتند.
3. به صورت سالیانه اتفاق می‌افتند.
4. به صورت تناوبی برای مثال ماهیانه اتفاق می افتند.

اعدادی که مربوط به قسمت شدت اتفاقات می‌باشد در زیر توصیف می‌شوند:

1. هیچ تأثیری بر روی سلامتی ندارند.
2. حداقل آسیب‌ها را می‌رسانند.
3. حداکثر آسیب‌ها را می‌رسانند.
4. باعث مرگ یک نفر یا بیشتر می‌‌شوند.

ماتریس ریسگ اساس ثابتی ندارد و یکی از مزایای آن کم قیمت بودنش می‌باشد. ماتریس ریسک را می توان بر اساس معیارهای پذیرفته شده کلی و ارزش های عمومی مرگ ومیر، بوجود آورد به طوری که ماتریس های ویژه ریسک مرگ / در سال تعریف می شود.

به وسیله ماتریس‌ها احتمال وقوع خطر به صورت اینکه چند مرتبه در سال تکرار می شوند بیان می‌شود و یا شدت خطر به صورت میزان صدمه رسانی به افراد و مرگ و میر توصیف می‌شود در ادامه سطوح های پذیرفته شده ریسک بیان شده است:

تفسیر ماتریس مشکل است چرا که احتمالات جزئی که باعث مرگ می‌شود به سختی قابل شناسایی می‌باشد. اگر به عنوان مثال در بررسی‌های انجام شده میزان سطح ریسک ^4-10 مرگ و میر در سال برآورده شده است، که میزان ریسک 0.01% مرگ در سال را بدنبال دارد. این به آن معناست که برای هر 1000 نفری که در معرض این ریسک قرار می گیرند، در طول هر 10 سال یک مرگ اتفاق می‌افتد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ بررسی روش های ارزیابی خطرات با استفاده از روش های HAZOP-FTA-FMEA-ETA

⇐ دوره ارزیابی ریسک به روش HAZOP

⇐ کتابچه راهنمای آموزشی HAZOP

⇐ مطالعه عملیات و خطر (hazop) دکتر غلام نیا