جزوه دوره ایمنی حمل و نقل مواد و بالابرها

جزوه دوره ایمنی حمل و نقل مواد و بالابرها

شهریور 1398

مدرس: دکتر فلاحتی

عضو هیئت علمی گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار دانشکده علوم پزشکی ساوه

فرمت: pdf تعداد صفحات: 98

عملیات حمل نقل و جابجایی مواد بخش مهمی از فرایندهای مختلف تولیدی را تشکیل می دهد. به طور متوسط برای تولید هر تن محصول حدود 45 تا 50 تن مواد جابجا می شود. امروزه به منظور صرفه جویی در زمان و هزینه از حمل و نقل مکانیکی استفاده می کنند.

طبق آمار OSHA در حدود 20% از بیماریها و حوادث ناشی از کار مربوط به حمل و نقل است. احتمال رخ دادن آسیب دیدگی در هر مرحله از فرایندهای مختلف حمل و نقل وجود دارد از اینرو آموزش به افراد برای انجام ایمن فعالیت های مختلف در فرایندهای حمل و نقل بسیار ضروری است.

اهمیت و ضرورت موضوع:

الزامات قانونی

• آیین نامه حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاه ها
• آئین نامه مدیریت ایمنی حمل و نقل و سوانح رانندگی

جرثقیل و انواع آن

جرثقیل و انواع آن

جرثقیل (Crane) بالابری است که بتواند باری را در حال آویزان در امتداد قائم و افقی جابجا کند.

• جرثقیل بوم خشک (Crawler Crane): برای بارهای بزرگ و سنگین
• جرثقیل بوم تلسکوپی (Telescopic Boom Crane): برای بارهای متوسط و سنگین
• جرثقیل سقفی (Overhead Crane): بارهای سبک، متوسط و سنگین در کارگاه ها
• جرثقیل برجی (Tower Crane): بارهای متوسط و سنگین در ارتفاعات بسیار بالا
• جرثقیل دروازه ای (Gantry Crane): بارهای متوسط، سنگین و حساس
• جرثقیل نیم دروازه ای (Semi Gantry Crane): بارهای متوسط، سنگین و حساس
• جرثقیل شناور بر روی آب (Floating Crane): باربرداری در مناطق آبی

اساس کار جرثقیل: اساس کار جرثقیل بر پایه قانون اهرم ها است. اهرم ها ماشین های ساده ای هستند که کارها را آسانتر با صرف انرژی کمتر انجام می دهند.

اساس کار جرثقیل

• جک تعادلی (Outriggers) بجای تکیه گاه اهرم
• بوم (Boom) بجای بازوی متحرک اهرم
• بار (Load) بجای وزن جسم
• وزنه های تعادلی (Counter weight) بجای وزنه

اجزاء جرثقیل

• سیستم تولید و انتقال نیرو (سیستم موتور)
• ساختار فوقانی
  • بوم
  • بالابر اصلی و کمکی
  • سیم بکسل
  • سیستم هیدرولیک (پمپ، موتور بالابر، موتور چرخش سیلندر و شیرهای کنترلی)
  • کابین راننده
  • تجهیزات ایمنی
• ساختار پایینی (شاسی و بدنه)
• سیستم بالا بردن بوم: با استفاده از سیم بکسل و سیلندرهای هیدرولیکی زیر و داخل بوم انجام می شود.
• سیستم فرمان
• سیستم بالابر (وینچ): در این سیستم درام ها با باز و بسته کردن سیم بکسل موجب بالا بردن و پایین آوردن بار می گردند.
• سیستم PTO: با استفاده از سیلندرهای داخل و زیر بوم موجب جابجایی بوم می شود.
• سیستم چرخش (Swing): با این سیستم سینی گردان، بوم و کابین راننده قابلیت چرخش 360º می یابد.
• سیستم خنک کننده: استفاده از سیستم آب و روغن جهت خنک کردن موتور
• سیستم های مکانیکی
  • درام ها (Drum): جمع کننده سیم بکسل
  • قرقره ها (Pulley): صاف / شیاردار
• سیستم های ترمز
  • ترمز مکانیکی
  • ترمز پنوماتیکی
  • ترمز هیدرولیکی
  • ترمز الکتریکی
  • قطع کن اکتریکی
• وظایف ترمزها
  • کنترل حرکات بالابری
  • کنترل حرکات چرخشی
  • جابجایی یا حرکت دستگاه
• سیستم الکتریکی
  • شامل موتور و ژنراتورهای الکتریکی
• وظایف سیستم الکتریکی
  • ایجاد ارتباط موثر بین بخش مکانیکی و هیدرولیکی
  • تامین روشنایی و سیستم کنترل دیجیتالی
  • تامین انرژی مورد نیاز ترمز برقی
• سیستم جک های هیدرولیک:
  • پایداری بیشتر جرثقیل بر روی زمین
  • کاهش فشار بار و وزنه تعادلی بر روی شاسی و چرخها
• کابین راننده
• اهرم های عملگر
• دکمه توقف اضطراری (ESD)

آمار هشدار دهنده حوادث جرثقیل

مطابق آمار اداره کار امریکا از سال 1984 تا 1997 تعداد 1150 نفر در حوادث ساختمانی کشته شده اند 50 نفر آنها متعلق به حوادث مرتبط با جرثقیل بوده است.

دلایل حوادث ناشی از جرثقیل

• نبود نظارت و سرپرستی
• عدم آموزش کار با جرثقیل
• ناچیز شمردن خطرات
• عدم توجه به دستورالعمل های کاری
• روشنایی ناکافی
• رخدادهای طبیعی مانند باد شدید
• باربرداری بیش از ظرفیت
• سست بوده خاک محل باربرداری
• نزدیک شدن به محدوده غیر مجاز مانند برق فشار قوی و …

روش های کنترل خطرات جرثقیل

• طراحی ایمن دستگاه و ابزار: طراحی دستگاه های هوشمند
• حذف یا کاهش خطرات: با استفاده از روشهای کاری مناسب
• حفاظ گذاری
  • پوشاندن قسمت های متحرک دستگاه
  • عایق نمودن خطوط برق یا سیم بکسل
  • نصب علائم هشداردهنده دیداری و شنیداری
• طراحی دستورالعمل های کاری
• آموزش افراد مرتبط با جرثقیل
• استفاده از وسایل حفاظت فردی

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

• خطرات عمده مرتبط با جرثقیل
• تعمیر و نگهداری جرثقیل
• ایمنی در کار با جرثقیل
• راه فرار ایمنی در مواقع اضطراری
• تکنیک های ایمن سازی جرثقیل
• مروری بر اصول ایمنی جرثقیل های برجی
• و …

حتما بخوانید:

⇐ پاورپوینت جامع ایمنی جرثقیل

⇐ جزوه ایمنی بالابرها دکتر اسماعیلی