الزام ها و منابع روانشناختی و اجتماعی

الزام ها و منابع روانشناختی و اجتماعی

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 14

• الزام ها و منابع روانی – اجتماعی در کار
• الزام ها و منابع شناختی
• بار کاری ادراک شده
• محدودیت‌های ادراک شده
• کنترل ادراک شده و خودکارآمدی
• امنیت (نامنی) و عدالت (بی‌عدالتی) ادراک شده
• الزام ها و منابع هیجانی
• کار هیجانی (عاطفی)
• همدلی
• الزامها و منابع اجتماعی
• هنجارها و انتظارات
• حمایت اجتماعی
• چرا الزام‌ها و منابع روانی اجتماعی اهمیت دارند
• سلامت و تاب‌آوری کارمندان
• کسب و کار و دلایل اجتماعی
• ملاحظات روش شناختی و پیشنهادات کاربردی
• اندازه‌گیری و پایش الزام‌ها و منابع روانی اجتماعی
• مداخله برای بهبود مدیریت الزام‌ها و منابع روانی اجتماعی
• راهبردهایی برای افراد
• راهبردهایی برای گروه‌ها، رهبران و سازمان‌ها
• شفاف‌سازی هنجارها و تسهیل حمایت
• بازطراحی کار برای معنا و کنترل
• تقویت امنیت و ثبات
• ارزیابی مداخلات الزام‌ها و منابع روانی اجتماعی
• سخن پایانی و راستی‌آزمایی
• سؤالات مروری
• منابع

الزام‌ها و منابع روان‌شناختی و اجتماعی (روانی ـ اجتماعی) در همه موقعیت‌های شغلی وجود دارند. آنها از نظر شکل و شدت از گوش‌بزنگی دائمی مورد نیاز برای مأموران کنترل آمد و شد هوایی تا تنظیم هیجانی مورد نیاز برای کارکنان خدماتي يا خرده‌فروشی تغییر می‌کنند. چنانچه کارمندان به منابع مورد نیاز برای رفع الزام‌های روانی ـ اجتماعی دسترسی نداشته باشند، این الزام‌ها می‌توانند بر سلامت، ایمنی و بهزیستی آنها تأثیر منفی داشته باشند. با اینکه تعداد کمی از الزام‌های روانی ـ اجتماعی از تجربه‌های شغلی کاملاً حذف می‌شوند، اما اغلب با کمک نظریه‌ها، پژوهش‌ها و مداخلات روان‌شناسی سلامت شغلی می‌توانند کاهش یابند یا بهتر مدیریت شوند.

با مطالعه این بخش از دانشجو انتظار می‌رود که:

1. نمونه‌هایی از الزام‌ها و منابع روانی ـ اجتماعی موجود در بیشتر موقعیت‌های شغلی را تعریف کرده و ارائه دهد.

2. توضیح دهد که چرا و چگونه همه کارمندان به طور یکسان تحت تأثیر الزام‌های روانی ـ اجتماعی مشابه قرار نمی‌گیرند.

3. توان بهینه الزام‌ها و منابع روانی ـ اجتماعی را برای یک شغل خاص توصیف کند.

4. به شناسایی و ارزیابی اثربخشی مداخلات برای مطرح کردن الزام‌های روانی ـ اجتماعی شغلی بپردازد.

الزام ها و منابع روانی – اجتماعی در کار

بسیاری از جنبه‌های روان‌شناختی و اجتماعی کار توأمان بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند و الزام‌ها و منابع پیچیده‌ای را ایجاد می‌کنند که اثرات قوی و دائمی بر سلامت، ایمنی و بهزیستی کارمندان دارند. این اثرات گاهی مثبت هستند، مثلاً وقتی که کنترل ادراک شده شغلی به تضعیف رابطه بین الزام‌های شغلی خاص و پیامدهای ناسالم کارمند کمک می‌کند. این تأثیرات مشترک گاهی اوقات منفی هستند، مثلاً وقتی که کارمندان خستگی را تجربه می‌کنند و این وضعیت با عدم کنترل بر نحوه انجام دادن وظایف بدتر می‌شود.

مدیریت یا کنترل الزام‌ها و منابع روانی – اجتماعی در موقعیت‌های شغلی دشوار است، زیرا اغلب تأثیر نامحسوس در درون و بین کارمندان دارند. اثرات این الزام‌ها می‌تواند با وجود الزام‌های شغلی فیزیکی و محیطی محسوس شدید شود (وینود و لاشینگتون، 2006). در ادامه به بررسی عمیق این حوزه اساسی پژوهش و عمل در روان‌شناسی سلامت شغلی می‌پردازیم و با مرور انواع اصلی الزام‌ها و منابع روانی – اجتماعی آغاز می‌کنیم.

الزام‌ها و منابع شناختی

بر اساس مدل محرک – پاسخ مبسوطی که در بخش دوم مطرح کردیم، درمی‌یابیم که بیشتر فرایندهای مرتبط کنندۀ محرک‌ها و پاسخ‌ها متصل بر مقداری پردازش شناختی هستند. این فرایندهای شناختی شامل ادراک، ارزیابی و برنامه‌ریزی پاسخ هستند (هاکی، 1997). اشکال منفی‌تر ارزیابی (مثلاً در نظر گرفتن الزام‌ها به مثابه مانع یا تهدید) با پاسخ‌های فردی و پیامدهای مرتبط با کار منفی و کاهش‌دهنده منابع مرتبط هستند، درحالی‌که ارزیابی‌های مثبت‌تر (مثلاً در نظر گرفتن الزام‌ها به مثابه چالش) با فرصت‌های پیشرفت، رشد و تقویت منبع همراه هستند (باسول و همکاران، 2004؛ کرین و سیلر، 2016؛ ماژوال و دیسل‌هورست، 2019). در این بخش به بررسی آشکال گوناگون الزام‌ها و منابع روانی – اجتماعی مرتبط با پردازش شناختی کارمندان دربارهٔ محرک‌های مرتبط با کار می‌پردازیم.

بار کاری ادراک‌شده

متداول‌ترین و تأثیرگذارترین الزام روانی – اجتماعی، ادراک کارمندان از بار کاری یا حجم و سختی کار است (جنبه‌های کیفی و کمی کار؛ بولیندگ و کرکندال، 2012). پژوهش‌ها نشان داده‌اند که بار کاری ادراک شده با سایر اشکال الزام‌های مرتبط با کار و واکنش‌های عمومی به فشار روانی رابطه معنی‌دار دارد و به طرق مختلف می‌تواند به سلامت، ایمنی و بهزیستی کارمندان آسیب برساند (بولیندگ و همکاران، 2015؛ کاراسک و همکاران، 1988). بار کاری ادراک شده می‌تواند یک شاخص عالی و فراگیر برای همه الزام‌های کاری باشد. با این‌حال، مهم است که پژوهش‌های روان‌شناسی سلامت شغلی بین بار کاری به مثابه الزام و بار کاری به مثابه شاخص فشار تمایز قائل شوند.

محدودیت‌های ادراک‌شده

ظاهراً یکی از متداول‌ترین الزام‌های روانی – اجتماعی، ادراک نداشتن منابع کافی برای برآوردن الزام‌ها است. این امر اساس محدودیت‌های ادراک شده منبع، موقعیتی یا سازمانی است (پیروز و آکانر، 1980؛ ویلاووا و رومن، 1993). محدودیت‌ها می‌توانند موانع واقعی یا ادراک شده‌ای باشند که مانع دسترسی کارمندان به منابع مورد نیاز می‌شوند. نشان دادن مستقیم محدودیت‌ها احتمالاً مؤثرتر از افزایش منابع عمومی است، زیرا گاهی اوقات راه‌حل یک محدودیت وجود منابع بیشتر نیست، بلکه دسترسی بهتر به منابع موجود است. برای مثال، اگر دسترسی به استعدادهای بخش فناوری اطلاعات سازمان شما نیازمند یک فرم پیچیده و 48 ساعته باشد، غلبه بر این محدودیت، تسهیل فرایند دسترسی به منابعی است که قبلاً وجود داشته‌اند. نکته‌ای که باید خاطرنشان کنیم این است که محدودیت‌های ادراک شده می‌توانند حاصل منابع از دست رفته و دشواری در دسترسی به منابع موجود باشند. با افرادی که معتقدند باید به این نوع محدودیت‌ها توجه بیشتری شود، موافق هستیم (پیندک و اسپکتور، 2016)، چرا که آنها عامل اصلی مرتبط با سلامت، ایمنی و بهزیستی کارمندان هستند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ فشار روانی ناشی از کار و بهبودی

⇐ رویکردی جامع به محیط روانی – اجتماعی کار

⇐ ارزیابی بار کاری برای کنترل خطای انسانی در محیط کار