وسایل اطفاء حریق در کشتی

وسایل اطفاء حریق در کشتی

وسایل اطفاء حریق در کشتی

وسایل اطفاء حریق در کشتی

 فرمت: PPT   تعداد صفحات: 27

تجهیزات مبارزه با حریق

تجهيزات مبارزه با حريق در روي كشتي ها عمدتاٌ شامل موارد زير مي باشند.

  1. سيستم هاي ثابت اطفاء حريق
  2. سيستم پمپ ها و لوله كشي اطفاء حريق (FIRE MAIN)
  3. كپسول هاي پرتابل آتش نشاني
  4. تجهيزات انفرادي و تجهيزات متفرقه
  5. سيستم هاي آلارم

در اين بخش بطور خلاصه به تشريح ايمني تجهيزات پرداخته مي شود.

1- سيستم های اطفاء حريق ثابت

در حاليكه كپسولهاي سيار آتش نشاني به عنوان كمک اوليه و به منظور اطفاء حريق كوچک در نطفه بكار رفته و پمپ ها و لوله كشي و فايرهايدرانت هاي موجود كشتي ها براي برخي از آتش ها (مثل آتش سوزي تجهيزات برقي و سوخت و روغن ) كاربرد مناسب ندارند. لذا نيزا به سيستم هاي مؤثرتر مي باشد كه بتوانند در بخش هاي حساسي مثل موتورخانه، پمپ خانه، برخي انبارها و انبار رنگ، آشپزخانه امثالهم آتش سوزي هاي عمده را مهار و خاموش نمايند.

برابر مقررات سولاس آتش سوزي كليه كشتي هاي بالاتر از 500 تن ناخالص و كشتي هاي مسافربري با 36 مسافر به بالا بايستي مجهز به نوعي از اينگونه سيستم هاي ثابت اطفاء حريق موتورخانه باشند. برابر مقررات كشورهاي مختلف كشتي هاي كوچكتر و ماهيگيري نيز اكثراٌ مجهز به نوعي سيستم ثابت مي گردند.

در حال حاضر انواع سيستم هاي ثابت اطفاء حريق بشرح زير مي باشند.

  1. سيستم هاي ثابت فوم (شامل HIGH AND MEDIUM EXPANSION)
  2. سيستم هاي خاموش كننده آب (شامل اسپرينكلر، اسپري، فلادينگ)
  3. سيستم هاي خاموش كننده با بخار (عمدتاٌ براي انبارهاي رنگ)
  4. سيستم ثابت پودر خشك (عمدتاٌ براي كشتي هاي گاز بر)
  5. سيستم هاي ثابت CO2 بصورت BULK در درجه و فشار پائين نگهداري مي شود
  6. سيستم هاي ثابت CO2 فشار بالا (CO2 رد سيلندرهاي 30 تا 45 كيلویی به تعداد مورد نياز نگهداري مي شود)
  7. سيستم هاي ثابت هالون

در سالهاي اخير سيستم هاي جديد بخصوص در رابطه با جايگزيني سيستم هالون ساخته شده اند ( مثل FM 200، هالوترون) ولي هنوز تعداد قابل ملاحظه در كشتي ها نصب نشده است.

از تمام سيستم هاي فوق بدون شك سيستم هاي CO2 فشار بالا متداول ترين بوده و هنوز بدلیل عديده (از جمله قيمت نسبتاٌ مناسب، عدم آلودگي محيط زيست ارزاني سرويس و جايگزيني گاز، سهولت در تهيه گاز CO2 در كليه بنادر جهان، مؤثر و ساده بودن) اين سيستم ها در كشتي ها مورد بهره برداري قرار مي گيرد. هم اكنون بيش از 90% كشتي هاي تحت پرچم ايران به اينگونه سيستم ها مجهز مي باشند و حتي كشتي هاي مجهز به سيستم ثابت هالون، بر غم مزيت هاي نسبي هالون بعلت آثار سوء زيست محيطي بتدريج از رده خارج شده و با حتمال قوي اكثراٌ با سيستم CO2 جايگزين مي شوند (آخرين مهلت جايگزينی سالهاي 2004 تا 2005 مي باشد) از اينرو در اين بخش سيستم ثابت CO2 بشرح زير مورد بررسي قرار مي گيرد.

کپسول دی اکسید کربن

کپسول دی اکسید کربن

الف- بخشهاي مختلف سيستم ثابت CO2 فشار بالا معمولاٌ عبارتند از:

  • سيلندرهاي دي اكسيد كربن (CO2)
  • سيستم عمل كننده
  • سيستم هشدار دهنده
  • لوله كشي، منيفولد، نازل ها

ب- مهمترين و عمدع ترين بخش سيستم سيلندرهاي CO2 مي باشد.

سيلندرها معمولاٌ ظرفيت 45 كيلو CO2 ( در برخي موارد نادر 30 كيلویی نيز استفاده مي شود) داشته مجهز به يك شير تخليه است كه شيرها بستگي به نوع سيستم يا با فشار گاز پايلوت عمل مي كنند و يا كشيده شده كابل ( يا سيم)، عمل كننده شيرها معمولاٌ مجهز به يك اهرم دستي هستند تا در صورت عمل نكردن سيستم، CO2 بصورت دستي آزاد شود.

تعداد سيلندرها (در حقيقت مقدار CO2) بستگي به حج فضاي اماكن تحت حفاظت دارد. يك كيلوگرم از CO2 براي 56 متر مكعب فضا لازم است.

براي برخي انبارها بستگي به نوع محموله ميزان بيشتري از اين مقدار لازم است.

بطور ميانگين در كشتيهاي باري معمولاٌ بين 100 تا 200 سيلندر نصب ميشوند ولي براي كشتي هاي بزرگتر مثل تانكرهاي بزرگ اين تعداد به 600 عدد ميرسد.

پ- گاز CO2 (دی اكسيد كربن)

به دليل استفاده وسيع از اين ماده در كشتي ها بخصوص در سيستم هاي ثابت و سيار اطفاء حريق، خواص و خطرات احتمالي آن در اين بخص بصورت مفصل تر تشریح مي شود.

-دي اكسيد كربن 5/1 برابر از هوا سنگين تر است. اين ماده در سيلندرها (قبل از تخليه) تحت فشار بصورت مايع مي باشد  بلافاصله پس از تخليه (به محيط تحت حفاظت) بسرعت منبسط شده و ابتدا بشكل ابري برقي بوده كه ضمن خنك كردن محيط تبديل به گاز مي شود.

در فشار و حرارت نرمال نسبت انبساط CO2 از حالت مايع (تحت فشار) به گاز (پراكنده شده در محيط تحت حفاظت) 450 برابر مي باشد.

  • دي اكسيد كربن، گاز است خنثی كه غلظت آن حدوداٌ 50 درصد بيشتر از غلظت هوا مي باشد. در حرارت و فشار نرمال، دي اكسيد كربن بدون رنگ و بدون بو مي باشد.
  • گاز دي اكسيد كربن را بخاطر خاصيت عايق بودن مي توان در تمامي دستگاه هاي برقي فعال مورد استفاده قرار دارد.
  • دي اكسيد كربن بخاطر خاصيت نفوذپذيري خود قادر است به تمام محلهاي غير قابل دسترسي نيز نفوذ نمايد.
  • دي اكسيد كربن را مي توان با فشار خود گاز از طريق شيرها، لوله ها و نازل ها تخليه نمود و احتياج به يك سيستم جهت انجام اين كار ندارد.
  • مهمترين عامل خاموش كنندگي CO2 ، كاهش ميزان اكسيژن در محيط مي باشد.گاز دي اكسيد كربن قادر است مقدار اكسيژن موجود در محيط را تقليل داده به حدي كه امكان احتراق وجود نداشته باشد. در حقيقت گاز دي اكسيد كربن مقدار اكسيژن محيط را از 21 درصد به حدود 15 درصد تقليل مي دهد در اين حالت تقريباٌ اكثر حريق هاي سطحي خاموش مي گردد ولي براي خاموش كردن بعضي از حريق ها (حريق هاي عميق) مي بايستي مقدار اكسيژن از اين مقدار نيز پايين تر باشد، براي مثال در مورد انبار پنبه ميزان اكسيژن بايستي به حدود 8 درصد برسد تا اطفاء حريق مؤثر باشد.
  • گاز CO2 اگر چه يك گاز سمي و خطرناك نيست اما تجربه نشان داده است كه غلظت 4-3 درصد آن در هوا باعث مي گردد كه تنفس شخص سريع تر شود، غلظت 5-4 درصد آن انسان را دچار سرگيچه نمايد، غلظت 9 درصد آن تنگي تنفس شديد را به دنبال داشته و غلظت 20 درصد آن باعث مرگ انسان شود ( در صورتيكه ظرف مدت 20 تا 30 دقيقه شخص را به هواي آزاد منتقل ننمايد)
  • براي خاموش شدن يک حريق مقدار غلظت دي اكسيد كربن در هواي محل حريق مي بايستي حداقل 35 درصد باشد.
  • تجربه نشان داده است هنگامي كه يك نفر از محيطي كه در آن CO2 ثابت تخليه گرديده، بطور صحيح به هواي آزاد انتقال يابد كاملاٌ نجات يافته و هيچ گونه اثرات دائمي بيماري در او باقي نمي ماند.

ت- سيستم عمل كننده سيلندرهای CO2:

انواع سيستم ها عمل كننده در كشتي هاي مختلف وجود دارد كه متداول ترين دو نوع سيستم زير است.

سيستم پايلوت كه در اينگونه سيستم ها تعدادي سيلندر (مشابه سيلندرهاي اصلي) به عنوان پايلوت عمل مي كنند. (مثلاٌ حدود 6 سيلندر). شير اين پايلوت ها توسط فشار گاز كپسول هاي كوچك CO2 (كه در جعبه كنترل قرار گرفته) باز شده و فشار گاز حاصل از اين 6 سيلندر باعث عمل كردن و باز شدن شيرهاي پايلوتي كليه سيلندرها مي گردد و CO2 اصلي تخليه مي گردد. در بعضي از سيستم ها بجاي كپسولهاي كوچك CO2، سيم با دستگيره (PULL WIRE) نصب شده كه همزان هر 6 سيلندر پايلوت را باز مي نمايند. بايد توجه داشت تخليه CO2 در ENG ROOM موتورخانه به صورت (GANG RELEASE) يا تخليه كلي صورت مي گيرد. در صورتي كه تخليه در انبارهاي كار بوسيله دستي و با توجه به دستورالعمل مربوطه نصب شده در CO2 ROOM از طريق (3WAY V/V) و با انتخاب والو مربوط به انبار صورت مي گيرد.

– سيستم هاي مكانیکی (WIRE PULL)

در اينگونه سيستم ها شيرهاي سيلندرها نيوماتيك نبوده و بصورت مكانيكي با كشيده شدن يك اهرم عمل مي كند.

اهرم هاي هر سري (GANG) سيلندر به يك عمل كننده مكانيكي و يا نيوماتيك از طريق (PULL WIRE) متصل شده اند با عمل كردن اين مكانيزم اهرم ها كشيده شده و شيرها باز و CO2 تخليه مي گردد در برخي از سيستم های كوچک تر و ساده تر فقط با كشيدن يك يا چند (PULL WIRE) شير مكانيكي سيلندرها عمل مي كنند و CO2 تخليه مي شود.

جعبه كنترل و عمل كننده سيستم معمولاٌ در خارج از اتاق CO2، روي دکل ازاد و در محل قابل دسترسي و مناسب نصب شده و در بسياري از كشتي ها جعبه كنترل اضافه (REPEATER) در ورودی موتورخانه نيز نصب شده اند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پاورپوینت مشاهده کنید.

بروزرسانی V1: این مطلب بروزرسانی شد و فایل اطفا حریق کشتی در 19 صفحه با موضوعات زیر پیوست شد.

  • به هنگام حریق کشتی چه اقداماتی باد انجام شود؟
  • وظایف پرسنل به هنگام اعلام وضعیت شرایط اضطراری
  • تیم ھای اضطرار و وظایف آن در Muster list
  • انواع کاشف و هشداردهنده های حریق
  • تجهیزات و ابزارآلات انفرادی اطفاء حریق
  • آشنایی با انواع دیوارھا و عرشه ھای مجزا کننده ی فضا در کشتی
  • و …

بروزرسانی V2: این مطلب بروزرسانی شد و فایل «سیستم و تحهیزات اطفاء حریق در شناورها» در 64 پیوست شد.

 

لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید
  • هرگونه سوالی در رابطه با وسایل اطفاء حریق در کشتی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

حتما بخوانید:

ایمنی و بهداشت حرفه ای در صنعت کشتی سازی

کشتی و حوادث مربوط به آن

آشنایی با حریق و روش های اطفاء آن

جزوه دوره سیستم اعلام و اطفاء حریق

 

مدیر وبسایت تخصصی دانشجویان بهداشت حرفه ای, علاقمند به ایمنی و بهداشت و نرم افزارهای مربوطه هستم و همراه با تیم تخصصی سعی می کنم که محیطی پرباری را برای شما عزیزان فراهم کنم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فید برنر
0 پاسخ

پاسخ دهید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
مشارکت رایگان.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

معادله زیر را حل کنید: *