ایمنی در طراحی ماشین آلات

ایمنی در طراحی ماشین آلات

ایمنی در طراحی ماشین آلات

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 38

فهرست:

• مقدمه

• هدف و دامنه کاربرد

• تعاریف و اصطلاحات

• خطرات ناشی از ماشین آلات  

• شیوه گزینش تدابیر ایمنی

• برآورد ریسک

مقدمه

 این آیین کار برای کمک به طراحان, سازندگان ماشین و سایر افراد علاقمند که بتوانند ویژگی های اساسی ایمنی را به منظور تطبیق آن با مقررات و قوانین ایمنی تفسیر و درک نمایند تهیه گردیده است.

1 – هدف و دامنه کاربرد

 هدف از تدوین این استاندارد , تعریف واژه های اساسی و مشخص کردن روش های طراحی عمومی برای کمک به طراحان و سازندگان ماشین , بمنظور تأمین ایمنی در طراحی ماشین آلات ( بند 3–1 ) مخصوص مقاصد حرفه ای و غیر حرفه ای می‏ باشد. این استاندارد در مورد سایر محصولات صنعتی که دارای خطرات مشابهی هستند نیز کاربرد دارد.

 یادآوری:

 از این استاندارد می توان در دوره های آموزشی به منظور انتقال واژه های اساسی و روش های طراحی عمومی به طراحان استفاده نمود.

2 – تعاریف و اصطلاحات

 در این آئین نامه کار واژه ها و اصطلاحات با تعاریف زیر بکار می رود .

 2–1– ماشین آلات مجموعه ای از قطعات یا اجزای مربوط بهم است که حداقل یکی از آنها متحرک بوده و مجهز به دستگاه فعال کننده مناسب دستگاه کنترل و مدارهای قدرتی و غیره می ‏باشد که برای کاربرد معینی بویژه برای فرآوری, عمل آوری, حرکت دادن (جابجا کردن) و یا بسته بندی یک ماده بهم پیوسته اند. همچنین اصطلاح ماشین آلات, مجموعه ای از ماشین هایی را پوشش می ‏دهد که برای رسیدن به یک نتیجه یکسان طوری ترتیب یافته و کنترل می شوند که عملکردشان بصورت واحد برای کل مجموعه منظور می ‏گردد.

 2–2– قابلیت اعتماد: توانایی یک ماشین یا اجزاء یا تجهیزات آن, برای انجام بدون نقص عملکرد مورد نظر تحت شرایط ویژه و برای یک مدت زمان تعیین شده می باشد.

 2–3– قابلیت نگهداری: توانایی یک ماشین به نگهداشته شدن در حالتی که بتواند تحت شرایط کار مورد نظر وظایف خود را دقیقا انجام دهد (به بند 2–12 ) مراجعه شود) یا در چنان حالتی باقی بماند که اعمال ضروری (نگهداری) طبق روشهای کاری خاص و با استفاده از وسایل خاص انجام شود.

 2–4– ایمنی: توانایی یک ماشین به اجرای عملکرد خود, در انتقال, نصب شدن, تنظیم و نگهداری, پیاده کردن (باز کردن) و از رده خارج کردن, تحت شرایطی که برای استفاده در ماشین در نظر گرفته شده (به بند 2–12 رجوع شود) و این شرایط در کتابچه دستورالعمل مشخص شده است (و در بعضی موارد در یک محدوده زمانی تعیین شده در کتابچه) بدون آنکه آسیبی بسلامتی انسان برساند.

 2–5– خطر: عواملی که موجب جراحت یا آسیب برای سلامتی انسان است.

 یادآوری :

 کلمه خطر معمولا بصورت متصل با کلمات دیگری که اصل خطر یا طبیعت آسیب و زیان بسلامتی مورد انتظار را تعریف می کند بکار می‏رود. مثل خطر شوک الکتریک, خطر له شدگی, خطر بریده شدن, خطر مواد سمی و غیره, آسیب ایجاد شده بوسیله ماشین آلات در بند 3 توضیح داده شده است .

 2–6– موقعیت خطرناک : هر گونه موقعیتی که در آن شخص در معرض خطر یا خطراتی قرار می گیرد.

 2–7– ریسک: ترکیبی از میزان احتمال و بررسی آسیب یا زیان ممکنه بسلامتی در موقعیت خطرناک بمنظور انتخاب تدابیر ایمنی مناسب است.

 2–8– برآورد ریسک: برآورد جامعی از میزان احتمال و بزرگی آسیب و زیان ممکنه بسلامتی در موقعیت خطرناک به منظور انتخاب تدابیر ایمنی مناسب است .

 یادآوری :

 بند 5 این استاندارد مربوط به برآورد ریسک می باشد .

 2–9– عمل خطرناک ماشین: هرگونه عملکرد ماشین که به هنگام بهره برداری ایجاد خطر می کند.

 2–10– منطقه خطر: هر منطقه ای در ماشین یا اطراف آن, که شخص در آن, در معرض ریسک و آسیب و زیان بسلامتی قرار گیرد.

 یادآوری :

 خطرات ایجاد کننده ریسک که در این تعریف آمده است بشرح زیر می باشد .

•  یا در طول مدت کار ماشین بصورت دائم بوجود می آید (حرکتهای قسمتهای متحرک, قوس الکتریکی در زمان جوشکاری)
•  یا ممکن است بصورت اتفاقی و غیرقابل انتظار ظاهر شود. ( روشن شدن غیر منتظره ماشین )

 2–11– طراحی ماشین: شامل یک سری عملیاتی بشرح زیر است :

 الف – مطالعه خود ماشین با احتساب تمام مراحل عمر آن :

1.  ساختمان ماشین
2.  حمل و نقل قطعات و نظارت بر
   • سوار کردن , نصب کردن
   • تنظیم کردن
3.  استفاده از ماشین :

• نصب , آموزش / برنامه ریزی یا تغییر فرآیند .
• بهره برداری
• نظافت
• نقص یابی
• نگهداری

 4– کنار گذاشتن, پیاده و باز کردن و تا آنجایی که به ایمنی مربوط می شود از رده خارج کردن 

 ب – دستورالعمل های مربوط به تمامی مراحل ذکر شده در فوق, موارد مربوط به عمر ماشین (بجز دستورالعمل های مربوط به ساخت) در رابطه با بند (5–5) در بخش دوم این استاندارد آمده است.

 2–12– کاربرد در نظر گرفته شده برای ماشین: کاربرد ماشین بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط سازنده مناسب ماشین است و یا بر اساس ساختار و عملکرد ماشین معمولی به نظر می رسد. کاربرد در نظر گرفته شده همچنین دستورالعمل های فنی نوشته شده در کتابچه راهنما را با در نظر گرفتن خطاهایی که بطور معقول قابل پیش بینی خواهد بود, در برمی گیرد.

 یادآوری :

 در مورد پیش بینی استفاده نادرست, موارد زیر خصوصا در برآورد ریسک باید در نظر گرفته شود :

•  رفتار نادرست ناشی از سهل انگاری
•  عکس العمل یک شخص در مورد بد عمل کردن ماشین, وقوع حادثه, بروز نقص و غیره در طول مدت استفاده از ماشین .
•  رفتار ناشی از طبیعت انسان در انتخاب سهل ترین راهنما برای انجام کار.
•  برای بعضی از ماشین ها (مخصوصا ماشین هایی که برای مصارف غیر حرفه ای بکار برده می شوند) رفتار قابل پیش بینی افراد خاص نظیر کودکان و افراد ناتوان (معلول) در نظر گرفته شود.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ طراحی ارگونومی برای ایمنی ماشین آلات

⇐ سیستم های حفاظتی ماشین آلات

⇐ حفاظ گذاری ماشین آلات صنعتی

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.