ارزیابی ریسک مواد شیمیایی

ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک

ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک

ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک

 فرمت:Word   تعداد صفحات: 51

فهرست:

  • اهداف
  • دامنه کاربرد
  • مراجع
  • مسئولیت ها
  • شرح
    • طبقه بندی مواد خطرناک

    • شناسایی مواد خطرناک

      • برچسب گذاری
      • لوزی شناسایی خطر
      • برگه اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی MSDS
    • ایمنی عملیات تخلیه و بارگیری مخازن حمل و نقل

    • متصدیان حمل و نقل مواد خطرناک

    • تجهیزات مورد استفاده در حمل و نقل مواد خطرناک

    • برنامه ریزی شرایط اضطراری

  • پیوست 1: تعاریف
  • پیوست 2: خصوصیات برخی از فرآورده های نفتی و ملاحظات ایمنی ان ها

  • پیوست 3: مقررات مربوط به اسناد و مدارک حمل و نقل مواد خطرناک

  • پيوست 4: اظهار نامه حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک

  • پیوست 5: روشهای بسته بندی به تفکیک وزن بسته های مواد خطرناک

  • پیوست 6: نمونه برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS)

  • پیوست 7: برگه ارزیابی ریسک رانندگان

  • پیوست 8. چک لیست ارزیابی رانندگی


مقدمه

روند رو به رشد توسعه تکنولوژی استفاده از فرایندهای تولیدی مختلف و به تبع آن مواد اولیه گوناگون را ایجاب می‏ نماید. از آنجا که بیشتر مواد مورد استفاده در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و صنایع وابسته دارای ماهیت خطرناک (قابل اشتعال، قابل انفجار، سمی، رادیواکتیو، اکسید کننده و … ) هستند، ذخیره‏سازی، حمل و نقل و استفاده از این مواد نیاز به برنامه‏ ریزی ویژه دارد.

در این بین، حمل و نقل مواد خطرناک به ‏لحاظ شرایط خاص، از اهمیت بسزایی برخوردار است دارد. تماس نزدیک‏تر و بیشتر با جامعه و مردم، تاثیرات زیست‏ محیطی مشهودتر، دوری از تاسیسات شرکت و عدم دسترسی به تجهیزات و امکانات موجود برای مواجهه با حوادث احتمالی از جمله شرایطی هستند که برنامه‏ریزی و به عبارت بهتر مدیریت حمل و نقل مواد خطرناک را اهمیتی دو چندان بخشیده است.

در این مجموعه سعی بر آن است تا با ارائه راهکارهای HSE مناسب کلیه مراحل حمل و نقل مواد خطرناک با نگرشی نظام‏مند تحت یک مدیریت موثر HSE قرار گیرد.

  1. هدف

هدف از تدوین این دستورالعمل ارائه راهنمایی‏ های کاربردی به‏ منظور لحاظ کردن الزامات ایمنی، بهداشتی و زیست‏ محیطی در حمل و نقل مواد خطرناک (طبق تعاریف ارائه شده در متن دستورالعمل) است.

  1. دامنه کاربرد

اين دستورالعمل براي استفاده در کلیه زيرمجموعه‏ هاي وزارت نفت شامل چهار شركت اصلي، شركتهاي فرعي و تابعه و نيز عمليات پيمانكاري تدوين گرديده است.

یادآوری: این دستورالعمل ذخیره‏ سازی و استفاده از مواد خطرناک را تحت پوشش قرار نمی ‏دهد.

3- مسئولیت‏ها

  • مسئوليت اجراي اين دستورالعمل بر عهده امور HSE وزارت نفت است.
  • بازنگري و تجديد نظر در اين دستورالعمل توسط اداره كل HSE وزارت نفت انجام مي‏ گيرد. كليه زير مجموعه‏ ها و استفاده‏ كنندگان دستورالعمل مي‏ توانند نظرات و پيشنهادات خود را از طريق امور HSE شركت متبوع به اداره كل ‏HSE وزارت نفت ارائه نمايند.
  • كليه كاركنان در چهار شركت اصلي و نيز كاركنان مجموعه‏‏ هاي پيمانكاري موظفند در حمل و نقل مواد خطرناک، از مفاد اين دستورالعمل پيروي نمايند.

4- شرح

4-1.  کلیات

طرح كلي مدیریت HSE در حمل و نقل مواد خطرناک

  • تدوين يك بيانيه خط‌ مشي مكتوب كه از طرف مديريت ارشد سازمان حمايت مي‌گردد.
  • ايجاد و به كارگيري مقررات HSE و نيز اتخاذ تدابيري براي ضمانت اجراي مقررات
  • تدابيري جهت بازنگري دوره‌اي مقررات، روش‌هاي اجرايي و خط‌ مشي‌هاي HSE
  • ابراز آشكار حمايت‌ها و علاقمنديها در زمينه الزامات HSE در حمل و نقل مواد خطرناک
  • مشخص كردن يك هماهنگ كننده (مسئول/مدیر) ویژه HSE برای حمل و نقل مواد خطرناک و دادن اختيارات لازم به وي جهت پياده سازي برنامه ايمني حمل و نقل مواد خطرناک
  • پياده‌سازي خط مشي و روش‌هاي اجرايي كه بوسيله آن نقش‌ها و مسئوليت‌ها در ارتباط با HSE حمل و نقل مواد خطرناک در همه سطوح سازمان به منظور اطمينان از انطباق با استانداردها و قوانين مربوطه قابل پايش باشد.

 

4-2. طبقه ‏بندی مواد خطرناک

  • طبقه يك : اين طبقه به سه دسته تقسيم بندي مي شود :
    • مواد و محصولات منفجره
    • محصولات و كالاهايي كه با مواد منفجره انباشته گرديده اند.
    • محصولات و كالاهايي كه ايجاد آتش سوزي و احتراق مي نمايند.
  • طبقه دو : اين طبقه مشتمل است بر گازهاي تحت فشار مايع نشده و گازهاي نامحلول تحت فشار
  • طبقه سه : اين طبقه مشتمل است بر مايعات قابل اشتعال
  • طبقه چهار : اين طبقه به سه دسته تقسيم بندي مي شود :

1-4- جامدات قابل اشتعال

2-4- موادي كه داراي قابليت آتش سوزي و آتش افروزي خود به خود مي باشند.

3-4- موادي كه بر اثر تماس با آب يا مجاور با رطوبت، گازهاي قابل اشتعال توليد مي كنند.

5- طبقه پنج : اين طبقه به دو دسته تقسيم بندي مي شود :

1-5- موادي كه باعث ايجاد زنگ زدگي مي شوند.

2-5- بر اكسيدهاي آلي

6- طبقه شش : اين طبقه به دو دسته تقسيم بندي مي شود :

1-6- محصولات سمي

2-6- مواد و محصولات متعفن كه باعث ايجاد و نشر بيماريهاي عفوني مي گردند.

7- طبقه هفت : مواد راديو اكتيو

8- طبقه هشت : مواد خورنده و اسيدها

9- طبقه نه : مواد و محصولات خطرناك متفرقه

 

4-3. شناسایی مواد خطرناک

مدیریت حمل و نقل مواد خطرناک

4-3-1. برچسب‏گذاری

به منظور شناسایی محتویات مخازن و ظروف حمل و نقل مواد خطرناک استفاده از برچسبهای استاندارد  مطابق با دسته بندی ذکر شده در قسمت قبل الزامی است. در شکل 1 برچسبهای مورد استفاده برای انواع مواد خطرناک نشان داده شده است.

شکل 1. برچسب های شناسایی مواد خطرناک

4-3-2. کد گذاری

یکی از روشهای معمول برای شناسایی مواد خطرناک، استفاده از یک سیستم کد گذاری است. این سیستم را می‏توان به‏ صورت درون‏ شرکتی تدوین نمود و یا اینکه از سیستم های ملی یا بین ‏المللی استفاده کرد.

به عنوان مثال برخی از كدهای بين المللي حمل جاده اي مواد خطرناك عبارتند از:

30 1201 نفت كوره

30 1202 نفت گاز

33 1203 بنزين (معمولي و سوپر)

30 1223 نفت سفيد

336 1230 متانول

30 1863 سوخت هوايي

 

4-3-3. لوزی شناسایی خطر

لوزی خطر

لوزی خطر

لوزي شناسايي خطرات، نمادي است كه فرد را از چگونگي خطرات ماده شيميايي آگاه مي سازد .

در اين روش هركدام از موارد قابليت اشتعال، فعل و انفعال شيميائي و خطرات بهداشتي به پنچ درجه تقسيم مي شوند ( از درجه صفر تا درجه چهار ) به طوري كه درجه صفر علامت بي خطري و درجه چهار، نشان دهنده خطر بسيار شديد است. درهرحال با توجه به درجه خطر، عدد متناظر آن در قسمت مربوطه جايگزين ميگردد .

1- قابليت اشتعال :

درجه 4 : موارد زير در اين گروه قرار دارند :

  1. گازهاي شديداً قابل اشتعال
  2. مايعات بسيار فرار قابل اشتعال
  3. موادي كه در حالت گرد و غبار، مخلوط انفجاري تشكيل مي دهند .

مثال : سولفيد هيدروژن، استالدئيد و اسيد پيكريك

درجه 3 : مايعاتي كه تقريبا در حالت نرمال مشتعل مي شوند مانند فسفر سفيد و استايرن

درجه 2 : موارد زير در اين گروه قرار دارند :

  1.  مايعاتي كه جهت مشتعل شدن بايد به مقدار كافي در معرض حرارت قرار گيرند.
  2. جامداتي كه بخار قابل اشتعال توليد مي کنند.

مثال : اسيد استيك، نفتالين و فرمالدئيد

درجه 1 : موادي كه قبل از اشتعال بايد حرارت ببينند مانند گليسرين و روي

درجه صفر : موادي كه مشتعل نميشوند مانند اسيد نيتريك و اسيد سولفوريك

2- قابليت فعل و انفعال شیمیایی :

اين شاخص چگونگي پايداري و تركيب پذيري ماده را با آب نشان مي دهد و رتبه بندي آن به قرار زير است :

درجه 4 : موارد زير در اين گروه قرار دارند :

  1. در حرارت و فشار معمولي قادر به تجزيه و يا واكنش انفجاري هستند.
  2. موادي كه نسبت به شوك مكانيكي يا حرارتي حساس هستند به هنگام حريق ناشي از اين مواد بايد اطراف محل حادثه تخليه گردد .

مثال : اسيد پيكريك، فولمينات جيوه و تري ‌نيتروتولوئن

درجه 3 : موارد زير در اين گروه قرار دارند :

  1. موادي كه قادر به تجزيه يا واكنش انفجاري بوده و به چاشني و يا محرك كافي نياز دارند.
  2. موادي كه نسبت به شوك مكانيكي يا حرارتي در حرارت و فشار زياد حساس هستند.
  3. موادي كه با آب بدون نياز به حرارت ، واكنش انفجاري دارند.

مثال : نيترات سلولز، هيدرازين

درجه 2 : موارد زير در اين گروه قرار دارند :

  • موادي كه در  حالت عادي ناپايدار بوده و تغييرات شيميائي در آن رخ مي دهد ولي منفجر نمي شود .
  • موادي كه در حرارت و فشار معمولي تغيير شيمیایی يافته و انرژي آزاد مي كنند.
  • موادي كه از ترکيب آنها با آب واكنش شديدي بوجود مي آيد و يا مخلوط انفجاري تشكيل مي دهد .

مثال : سديم، فسفر سفيد و ليتيم

درجه 1 : موادي كه در حالت عادي پايدار هستند، ولي در حرارت و فشار بالا ممكن است ناپايدار شوند و در تماس با آب واكنش نموده و انرژي آزاد کنند. مانند فسفر قرمز و روي

درجه صفر : موادي كه درحالت عادي حتي در شعله پايدار هستند و با آب واكنش نمي دهند و از خاموش كننده هاي عادي ميتوان جهت اطفاي حريق اين گونه مواد استفاده كرد . مانند ذغال چوب،‌ گليسرين و متان

3- خطرات بهداشتي مواد :

مدلسازی پیامد اشتعال مواد

منظور از خطرات بهداشتي همان عوارضي است كه مواد شيميائي بر روي سلامتي انسان از خود برجاي مي گذارند .

درجه 4 : موادي كه مقدار كمي از بخارات آن باعث مرگ مي شود مانند هيدروژن سيانيد، سيانوژن و پاراتيون

درجه 3 : موادي كه خطرات فوق العاده اي براي سلامتي دارند مانند سولفيد هيدروژن، هيدروكسيد سديم و فسفر سفيد

درجه 2 : موادي كه براي سلامتي خطرناك بوده و بايد با تدابير حفاظتي مناسب با آنها تماس پيدا كرد مانند هيپوكلريت كلسيم و نفتالين

درجه 1 : موادي كه درحد كمي براي سلامت خطرناك هستند مانند تري اكسيد كرم و كاربيد كلسيم

درجه صفر : موادي كه تحت شرايط حريق نيز خطري براي سلامتي توليد نمي كنند مانند فسفر قرمز، ذغال چوب و پرمنگنات پتاسيم

4- خطرات خاص :

خطرات خاص شامل خطر واكنش با آب يا پليمريزه شدن با حرف مشخصه (P) ، خطر استفاده از آب براي اطفاي حريق ناشي از آن ماده با حرف مشخصه (W)، پليمريزه شدن با حرف مشخصه P ، ماده راديواكتيو با علامت مشخصه در اين خانه به نمايش گذارده مي شود.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

 

دانلود
لطفا ابتدا در سایت ثبت نام کنید
ابتدا باید وارد حساب کاربری خود شوید
فرمت و حجم فایل
VIP

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

جزوه دوره آموزشی مواد شیمیایی خطرناک (HAZMAT)

آشنایی با طبقه بندی مواد خطرناک

ارزیابی ریسک بهداشتی مواد شیمیایی PPT

سیستم های طبقه بندی مواد شیمیایی

برنامه عملیاتی مدیریت حوادث شیمیایی در محیط کار

 

منبع: دانشجویان بهداشت حرفه ای

 

ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک
رتبه 5 از بین 2 رای

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فیدبرنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید