Ergonomics in the home-ارگونومی در خانه

ارگونومی در خانه های مسکونی

ارگونومی در خانه های مسکونی
رتبه 4 از بین 1 رای

ارگونومی در خانه های مسکونی

ارگونومی در خانه های مسکونی

مسائل مورد بررسي در ارگونومي منازل :

  • طراحی و چیدمان آشپزخانه

  • طراحی و چیدمان حمام و دستشویی

  • طراحی و چیدمان اتاق خواب

  • طراحی و چیدمان هال و پذیرایی

  • طراحی و چیدمان اتاق کار


این مطلب بروزرسانی شده است و ppt ارگونومی در خانه در 35 اسلاید پیوست شده است.

طراحي و چيدمان آشپزخانه :

مقدمه:

شما چند ساعت از روز را در آشپزخانه مي‌گذرانيد؟ تهيه و طبخ غذا،‌ شستن ميوه‌ها و سبزي‌ها، شستن ظرف‌ها، نگهداري غذا در يخچال و كابينت موجب مي‌شود خيلي از خانم‌هاي خانه‌دار زمان زيادي از روز را در آشپزخانه بگذرانند.

لزوم ارگونومی:

كار با وسايلي كه به شكل نامناسبي طراحي شده‌اند، توجه نكردن به وضعيت صحيح بدن هنگام كار و انجام حركات تكراري در طولاني مدت موجب آسيب به عضلات و مفاصل و بروز مشكلات اسكلتي مي‌شود. اين در حالي است كه كارشناسان مي‌گويند با كمي دقت در انجام كارهاي آشپزي و با رعايت اصول ارگونومي هنگام كار در آشپزخانه، مي‌توان از اين عوارض پيشگيري كرد.

ارگونومي، علم متناسب‌سازي كار با انسان است. در اين علم، تلاش بر اين است كه هنگام انجام كار، كمترين فشار به بدن وارد شود و افراد در راحت‌ترين حالت ممكن و با كمترين عارضه، كارها را انجام دهند.
(باهوش‌تر كار كنيد، نه بيشتر!) اين، يكي از شعارهاي اصلي ارگونومي است. با كمي دقت در انتخاب لوازم آشپزي و چند تغيير ساده در آشپزخانه‌تان مي‌توانيد شرايط را براي كاري راحت‌تر و كم‌خطر فراهم كنيد تا كار در آشپزخانه برايتان آسان‌تر، ايمن‌تر و لذت‌بخش‌تر شود.

نور در آشپزخانه:

براى تزئین آشپزخانه از نور طبیعى و مصنوعى استفاده مى کنیم. پنجره در ارائه نور طبیعى به آشپزخانه از اهمیت زیادى برخوردار است. معمولاً پنجره مى تواند در صورت مشرف بودن به فضاى سبز یکى از تابلوهاى آشپزخانه باشد. پنجره رابطى است بین آشپزخانه و فضاى خارج که بهتر است در مقابل منظره اى زیبا قرار داشته باشد.
رنگ در آشپزخانه: نور عاملى است که به وسیله آن رنگ ها مشاهده مى شوند. رنگ ها هر کدام پیام، حالت و خصوصیتى خاص دارند. رنگ ها بیان کننده شخصیت اشخاص و رساننده پیام هاى مختلفى هستند. آگاهى از این مسائل باعث مى شود که براى بیان احساس درونى مان از ابزار درست استفاده کنیم. مى توان با ارائه یک رنگ خاص در آشپزخانه یا جابه جایى رنگ ها و در کنار هم قرار دادن آنها، احساس و اندیشه درونى مان را به بیننده انتقال داد. اصولاً رنگ وسایل آشپزخانه باید مناسب و آرام بخش باشد.

نورپردازي در آشپزخانه :

  •  آشپزخانه محلی برای آماده کردن غذا، خوردن و سرگرمی است. نورپردازی مناسب، آشپزخانه را به مکانی راحت، پاکیزه و دلپذیر تبدیل می کند.
  • نورپردازی با استفاده از یک لامپ مرکزی (که از وسط سقف آشپزخانه آویزان است) معمولا نور خوبی ارائه می کند، اما اگر این تنها نوری است که در آشپزخانه دارید، ناچار خواهید بود همواره در سایه خودتان کار کنید و آشپزی به دردسری واقعی تبدیل می شود.
  • شما همچنین به سطح بالایی از نوربرای انجام کار درظرفشویی، اجاق خوراک‌پزی، یخچال و پیشخوان آشپزخانه نیاز دارید. نور آشپزخانه باید مانند نور واقعی روز باشد تا شمابتوانید روند پختن غذا را به راحتی دنبال کنید.
  • به خاطر داشته باشید که لامپ ها را در محلی قرار ندهید که درخشش آنها موجب حواس پرتی شود.
  • بسیاری از کابینت های مدرن دارای لامپ های سرخود هستند، وسایلی مانند هود، دارای سیستم روشنایی داخلی یا سرخود هستند، همچنین بالای سینک ظرفشویی نیز به یک چراغ نیاز دارد تا شب هنگام نور کافی برای شست و شوی ظروف و مواد غذایی را برای ما فراهم کند.
  • ترجیحاً هر یک از این چراغ ها باید دارای کلید کنترل مجزا باشند تا فقط در مواقع لزوم مورد استفاده قرار گیرند.
  • در برخی قفسه ها هم لامپ ها به نحوی تعبیه شده اند که با بازشدن درها، چراغ ها روشن می شود و به این طریق در استفاده از برق هم صرفه جویی به عمل می آید
  • برای تأمین نور کافی در سطح روی کابینت ها از آنجا که اغلب این سطوح در زیر کابینت های دیواری قرار دارند به راحتی می توان از چراغ های مهتابی که در زیر کابینت ها نصب می شوند بهره گرفت. به این ترتیب چراغ های نصب شده در زیر کابینت های دیواری بی آنکه دیده شوند یا موجب آزار چشم باشند نور کافی را بر سطح روی کابینت ها می تابانند.
  • استفاده از هالوژن ها که نوری موضعی از خود ساطع میسازند و یا لامپها و چراغهای پایه داری که قابلیت تنظیم جهت تابش را دارند در یک طراحی مدرن سهم بسزایی خواهند داشت. در عین حال بهره گیری از لامپهایی که نوری زردتر و همچنین گرمتری دارند ترکیبی مناسب برای آشپزخانه ای سنتی میباشد.

کلیاتی درباره آشپزخانه :

وجود آشپزخانه در ساختمان ضروری است . آشپزخانه باید در ارتباط نزدیک وتنگاتنگی با غذا خوری و ورودی باشد. برای هر مرکز کار یک پریز جداگانه لازم است . باید برای تهیه غذا روی سطح میز ها جای کافی وجود داشته باشد . تهویه هم به صورت طبیعی و هم به صورت مصنوعی از ملزومات کار در آشپزخانه است . آشپزخانه باید در ارتباط نزدیک با سرویس های بهداشتی باشد . آشپزخانه باید در نمای شمالی ساختمان واقع شود. وسایل آشپزخانه باید در ارتباط خوبی با همدیگر باشند

مثلث کار :

در آشپزخانه سه فعالیت عمده انجام می شود که عبارتند از :
نگهداری مواد غذایی ، شستشو و پخت و پز به عبارت دیگر مثلث کار آشپزخانه از سه رأس نگهداری ، شستشو و پخت و پز تشکیل می شود . اضلاع اين مثلث نبايد قطع شود به ويژه خط ميان ظرف شوئي و اجاق خوراک پزي که بيش از هر وسيله ديگر ي در آشپزخانه مورد استفاده قرار ميگيرند.

اضلاع مثلث انجام کار:

حداکثر محيط اين مثلث را براي آشپزخانه هاي کوچک 7 متر و براي آشپزخانه هاي بزرگ 8 متر توصيه شده است .

پنجره :
آشپزخانه بسته :
هم به آشپزخانه هايي اتلاق مي¬شود که دورتادور آنها ديوار است و هم به آشپزخانه هايي که از يک جهت ديوار ندارند، آنچه بين هر دو مشترک است نداشتن پنجره به بيرون است.
چيدمان اجزاي آشپزخانه :

4 اصل از اصول چيدمان :

  • اصل اهميت : با اهميت ترين جزء يا اجزاء ( از نظر ايمني و کارآيي و ..) ميبايست در بهترين ومناسب ترين محل قرار گيرد.
  •  اصل تکرار استفاده: اجزائي که بيشترين کاربرد و استفاده را دارند ميبايست در بهترين و مناسبترين محل قرار گيرند.
  •  اصل نوع وظيفه : اجزائي که داراي وظيفه يکسان هستند ميبايست در يک گروه و در کنار بکديگر قرار گيرند.
  • اصل جانمائي استفاده: اجزائي که عموما به طور متوالي و پي در پي و بدنبال هم استفاده ميشوند ميبايست در يک گروه کنار يکديگر قرار گيرند.

براي طراحي نحوه چيدمان سطوح کار توالي انجام کار در آشپزخانه معمولا به ترتيب زير در نظر گرفته ميشود:

  1. ظرف شوئي
  2. سطح اصلي کار
  3. سطح خوراک پز ( اجاق گاز)
  4. ساير سطوح

ساختمان آشپزخانه :

ساختمان آشپزخانه به 8 بخش تقسیم می شود .

بخش اول :

کف آشپزخانه است.ایزوله کردن کف آشپزخانه به خاطر شرایط خاص آن الزامی است. می توان برای ایجاد عایق رطوبتی از دو شیوه قیر گونی و ایزولاسیون ـ ایزوگام استفاده کرد. . در شیوه قیر گونی برای اطمینان بیشتر از دویا سه لایه قیر گونی استفاده می شود . ایزوگام لایه ای ظریف ،بدون چین و چروک واطمینان بخشی است که با استفاده از حرارت چسبانده می شود. می توان کف آشپزخانه را با سنگ ،سرامیک و کف پوش های پلاستیکی مفروش کرد ،البته گاهی اوقات درز های بین سنگ و سرامیک محل تجمع مواد غیر بهداشتی می شود . می توان برای عدم تجمع آلودگی ها در بین درزها از سنگ و سرامیک با ابعاد بزرگ استفاده کرد . اصولاً سنگها بر اساس جلوه وکارآرایی دارای قیمت های متفاوتی هستند . سنگ گوهره پر مصرف ترین سنگ در صنعت ساختمان سازی است اما این سنگ جاذب آب است و ایجاد گرد و غبار می کند.

  • سطوح لغزنده نباشد
  • عايق حرارتي مناسبي باشد
  • تعديل کننده و کاهش دهنده صداي حرکت پا روي زمين باشد
  • خيلي راحت بشود آن را تميز کرد
  • نسبت به ضربه هاي مکانيکي و حرارت تا حدودي مقاوم باشد

بخش دوم :

دیوار آشپزخانه است . برای ایمن شدن دیوار ها در برابر رطوبت عایق رطوبتی کف را تا 80 سانتی متر از دیوار ها بالا می آورند . در دیوار پشت کابینت ها از رنگ کاشی و سنگ ارزان استفاده می شود . بعلت متغیربودن جای یخچال اجاق گاز و غیره دیوار پشت آنها را با کاشی مرغوب می پوشانند . بهتر است در آشپزخانه از رنگ روغنی براق استفاده شود.

ديوارهاي آشپزخانه بايد تا ارتفاع 1.4 متر قابل شستشو باشند. در صورتيکه تا اين ارتفاع، ديوارها را سراميک کرده باشند، شستشوي آنها بسيار ساده خواهد بود. مهمترين قسمت ديوارها که بايد قابل شستشو باشند کناره هاي سطوح کار است.

بخش سوم :

سقف آشپزخانه است . در سقف آشپزخانه باید از مصالحی که جاذب رطوبت نبوده و قابل شستشو باشند استفاده کرد . رنگ آمیزی سقف آشپزخانه بوسیله رنگهای روغنی براق صورت می گیرد.

بخش چهارم :

حرارت و برودت در آشپزخانه است ،که اهمیت زیادی دارد . در بعضی از اقلیم ها ممکن است فضای آشپزخانه به شوفاژ یامنبع حرارتی دیگری که از انرژی برق تغذیه می شود نیاز داشته باشدو یا برعکس به سرمایش نیاز داشته باشد .

بخش پنجم :

پنجره و هواکش است . پنجره جهت عبور و مرور نور و هواتعبیه می شود . لذا پنجره از ملزومات آشپزخانه است و طول استانداردآن نباید کمتر از دو متر باشد . برای تخلیه هوای داخل آشپزخانه از هواکش استفاده می کنند . هواکش ها به اشکال مختلف و د رفضاهای مختلف بکار می روند. برای استفاده بهتر از هواکش ها ،در بسیاری از مسیر های عبور هوا لوله های دودکش قرار می دهند و بعد از آن هواکش را نصب می کنند که هوا را بطور مستقیم به بالاترین سطح ساختمان برساند .

بخش ششم :
تأسیسات ، آب ،فاضلاب و گاز است . آب سرد و گرم برای ظرفشویی ، دستشویی و حمام لازم و ضروری است .

بخش هفتم :
برق است . هر کدام از وسایل برقی آشپزخانه باید دارای یک پریز مجزا باشند . از نکات مهم در ایمنی آشپزخانه ،سیم اتصال زمین است . معمولاً دو تا سیم فاز و نول داریم . یک سیم سوم نیز داریم که سیم اتصال زمین است . این مسئله درمورد وسایل آشپزخانه اهمیت فراوان دارد.

بخش هشتم :
آشپزخانه در صورتی که OPEN شکل کلی درب آشپزخانه باید دارای سطحی صاف ورنگی براق باشد اصولاً فضای آشپزخانه نباید دارای پرز یا اختلاف سطحی خاص باشد که نتوان براحتی آن را تمیز کرد

آشپزخانه فوق کوچک Soria :

در حال حاضر در برخی از کشورهای جهان و به خصوص در کشورمان ایران ، دو مساله در حوزه ساختمان سازی مطرح است. یکی تبدیل ساخت و ساز عمودی به جای توسعه افقی ساختمان ها و دیگری طراحی فضاهای کوچک برای زندگی بنابراین با توجه به اینکه الزاماً به سمت فضاهای کوچک در خانه پیش میرویم، می بایست تمامی کاربری ها را مطابق با این ویژگی طراحی و اجرا کرد. به همین خاطر ، اکثر شرکت های نوآور در حوزه طراحی فضاهای مسکونی ، هدف اصلی خود را ، کوچک سازی در کنار فضای چندکاره قرار داده اند.

” Vitot Xavier ” یکی از این طراحان می باشد. او آشپزخانه فوق کوچک Sonia را طراحی کرده است . این آشپزخانه دارای سه ویژگی می باشد

  1. حجمی بسیار کوچک
  2. قابلیت بهره برداری چند منظوره
  3. متریال دوستدار محیط زیست

آشپزخانه ” Sonia ” به عنوان یکی از بهترین طراحی های صنعتی شناخته شده است . روند طراحی این آشپزخانه شامل مطالعه مواد ، مطالعه ارگونومیک و مدل سازی 3D می باشد. در نتیجه ما شاهد یک آشپزخانه ی فوق کوچک و ظریف خواهیم بود که تامین کننده تمام نیازهای کاربر خواهد بود.

سینک ظرفشویی ، اجاق گاز روکار ، کشو و قفسه بندی وسایل ، گرم خانه و سرد خانه، همگی از اجزای آشپزخانه Sonia می باشد.

یکی از ویژگی های جالب این آشپزخانه این است که قابلیت تبدیل به میز غذا خوری را دارا می باشد و کاربر می تواند ، با جابه جایی قطعات ریلی ، یک میز شیک و کوچک را برای صرف غذا آماده کند.

يكي از عوامل ايجاد مشكلات اسكلتي و عضلاني انجام حركات تكراري است. بسياري از كارها مانند رنده كردن و خرد كردن سبزي‌ها با حركات تكراري همراه است. از انجام حركات تكراري پرهيز كنيد. انواع لوازم برقي كه اين روزها در آشپزخانه به كمك شما آمده‌اند، از انجام حركات تكراري و آسيب ناشي از آنها پيشگيري مي‌كند. به جاي انجام كارها به روش سنتي و دستي، مي‌توانيد از اين وسايل كه براي راحتي شما طراحي شده، استفاده كنيد. اين موضوع را جدي بگيريد! لازم نيست اين وسايل برقي باشند. گاهي استفاده از ابزارهاي مكانيكي ساده‌اي مانند دستگاه برش‌دهنده تخم‌مرغ و وسايل ساده‌اي كه براي له كردن تخم‌مرغ و برش دادن گوجه‌فرنگي طراحي شده، كار را آسان‌تر مي‌كند

از وسايل و ظروف ارگونوميكي كه براي راحتي بيشتر طراحي شده‌اند، استفاده كنيد؛ ماهي‌تابه‌هاي دردار كه طبخ غذا در آنها نياز به ايستادن طولاني‌مدت كنار اجاق گاز و برگرداندن غذا ندارد، نمونه‌اي از اين لوازم هستند

براي نگهداري نمك و ادويه‌هايي كه براي آشپزي مرتب به آنها نياز داريد، از ظروفي استفاده كنيد كه به راحتي مي‌چرخند و درب آنها براي باز و بسته شدن نيازي به پيچاندن و چرخاندن ندارد. با نصب طبقات چرخان در کابینت‏های بالایی، دسترسی به وسایل را آسان‎تر کنید.

هرچند برای نگهداری وسایل در آشپزخانه، بیشتر به میزان استفاده از آنها توجه می‎شود اما وزن وسایل هم باید مورد توجه قرار بگیرد. وسایل سنگین را در ارتفاع بین شانه تا ران قرار دهید، با قرار دادن این وسایل، بالاتر و پایین‎تر از این سطوح، فشار زیادی به بدن‌تان وارد میکند. وسایلی با وزن متوسط را یک قفسه بالاتر یا پایین‎تر از وسایل سنگین و در ارتفاعی بالاتر از چشم و پایین تر از زانو قرار ندهید. اجسام سبک مانند قوطی حبوبات و غلات را جایی که دسترسی به آنها راحت باشد، قرار دهید.

روغن را در ظرفي كوچك‌ و سبك‌تر كه برداشتن و گذاشتن آن آسان باشد بريزيد. آبليمو و آبغوره و سركه را هم در ظروفي كه سبك بوده و استفاده از آنها آسان است، بريزيد مايع ظرفشويي را روي ديوار و در ارتفاع مناسبي كنار شير سينك نصب كنيد. با اين كار ديگر لازم نيست.

هنگام شستن ظروف مايع ظرفشويي را هر بار برداشته و دوباره سر جايش بگذاريد.
يك ساعت زنگ‌دار در آشپزخانه قرار دهيد و براي اعلام زمان پخت غذا از آن استفاده كنيد تا مجبور نشويد در حين پخت چند بار به غذا سر بزنيد.

غذا در مايكرويو خيلي سريع مي‌پزد و كوتاه شدن زمان پخت غذا موجب مي‌شود شما زمان كمتري در آشپزخانه مشغول پخت و پز شويد

لوله قوري‌هاي ارگونوميك كه در آنها لوله قوري 90 درجه جلوتر از جاي معمول است،‌ استفاده كنيد با اين كار به جاي اينكه هنگام ريختن چاي مچ دستتان را خم كرده و بچرخانيد، فقط چرخش دست كافي است و يك فشار اضافه به مچ دست حذف مي‌شود.نمونه ای دیگر ازاین قوری های مطابق عکس میباشد. از ليوان‌هاي دسته‌دار، قاشق‌هاي سبك و خوش دست، بشقاب‌هاي سبك و چاقوهاي تيز و خوش دست كه دسته‌ آنها به شكلي ارگونوميك طراحي شده و كار با آنها راحت‌تر است، استفاده كنيد

سبزي‌هايي مانند هويج، لبو و سيب‌زميني را به جاي آنكه وقتي خام و سفت و سخت هستند پوست بكنيد؛ ابتدا آب‌پز كنيد و بعد كه نرم شدند آنها را پوست كنده و خرد يا له كنيد. اينطوري فشار كمتري به مفاصل و عضلات‌ شما وارد مي‌شود.

يكي از اصول ارگونومي، تقسيم ‌بار سنگين به تعداد بيشتري بار سبك است. در خانه هم اين را امتحان كنيد؛ به عنوان مثال به جاي اينكه سوپ را در يك ظرف بزرگ بريزيد، آن را در دو ظرف كوچك‌تر بريزيد. اين‌طوري هم بردن ظرف سر سفره.راحت‌تر مي‌شود، هم دسترسي به آن آسان‌تر. در يك زمان حجم زيادي از كار انجام ندهيد و كارها را در فواصل زماني مختلف انجام دهيد

نقص‌ها را به موقع برطرف كنيد و تعميرات لازم را انجام دهيد. درب كابينت‌ها را روغن كاري كنيد تا راحت‌تر باز و بسته شوند. واشر شير ظر‌فشويي را به موقع تعويض كنيد تا موقع باز و بسته كردن شير، به مفاصل دست فشار وارد نشويد براي پيشگيري از كمردرد، از صفحه‌هاي قابل ارتجاع استفاده كنيد. اين صفحه‌ها را مي‌توانيد از فروشگاه‌ هاي لوازم ورزشي خريداري كنيد.

صندلي‌اي كه راحت قابل حمل باشد، در آشپزخانه قرار دهيد تا هر وقت خواستيد بنشينيد از آن استفاده كنيد. چهارپايه كوچكي نيز در آشپزخانه داشته باشيد تا زمان‌هايي كه ايستاده كار مي‌كنيد يكي از پاهايتان را روي آن بگذاريد

مسير رفت و آمدتان را تميز نگه داريد و مراقب گوشه‌هاي تيز و برنده باشيد. گاهي نقاط تيز و برنده در گوشه و كنار كابينت‌ها موجب بريدگي مي‌شود و لازم است آنها  را با چكش‌كاري يا چسباندن تكه‌اي فوم نرم برطرف كنيد.

توصيه ارگونوميک براي چيدمان آشپزخانه:

  1. هنگام چيدمان آشپزخانه به دسترسي آسان توجه داشته باشيد. وسايلي که زياد از آنها استفاده مي‎کنيد روي کابينت و در دسترس قرار دهيد.
  2. بهتر است قسمت‎ها‎ي پاييني که براي نگهداري وسايل از آنها استفاده مي‎شود به شکل کشو باشد. کشو به راحتي بيرون مي‏آيد و دسترسي را آسان مي‎کند. با اين کار ديگر لازم نيست براي برداشتن وسايلي که عقب‏تر هستند ساير وسايل را برداريد و داخل کابينت خم شويد
  3. با نصب طبقات چرخان در کابينت‏هاي بالايي، دسترسي به وسايل را آسان‎تر کنيد.
  4. هرچند براي نگهداري وسايل در آشپزخانه، بيشتر به ميزان استفاده از آنها توجه مي‎شود اما وزن وسايل هم بايد مورد توجه قرار بگيرد. وسايل سنگين را در ارتفاع بين شانه تا ران قرار دهيد، با قرار دادن اين وسايل، بالاتر و پايين‎تر از اين سطوح، فشار زيادي به بدن‌تان وارد مي‎شود. وسايلي با وزن متوسط را يک قفسه بالاتر يا پايين‎تر از وسايل سنگين و در ارتفاعي بالاتر از چشم و پايين تر از زانو قرار ندهيد. اجسام سبک مانند قوطي حبوبات و غلات را جايي که دسترسي به آنها راحت باشد، قرار دهید
  5. وسايل را طوري بچينيد که فضاي کافي براي کار داشته باشيد.
  6. کنار اجاق گاز فضايي براي قرار دادن ظروف و مواد غذايي که هنگام آشپزي به آنها نياز داريد در نظر بگيريد. بهتر است اين فضا را در دوجهت در نظر بگيريد تا تنها به يک سمت چرخش نداشته باشيد.
  7. اگر چپ‌دست‌ايد وسايل را در جهتي که راحت‏تر با آن کار مي‎کنيد، قرار دهيد.
  8. مايکرويو را در ارتفاع مناسب براي همه افراد خانه قرار دهيد تا برداشتن و گذاشتن ظروف داغ در آن راحت باشد.
  9. اگر قد بلند هستيد بهتر است از ماشين ظرف‌شويي روميزي استفاده کنيد تا هنگام برداشتن و گذاشتن ظروف، مجبور به خم شدن نباشيد.

طراحي و چيدمان اتاق خواب :

نورپردازي دراتاق خواب:

  • شاید تشخیص این موضوع که آیا در اتاق خواب‌تان نورپردازی درست و اصولی وجود دارد یا نه، در وهله اول، کار چندان راحتی نباشد اما به‌راحتی از تبعات آن می‌توان به این مطلب پی برد. اگر صبح‌ها با سردرد از خواب بیدار می‌شوید، چشم‌هایتان‌می‌سوزد،‌ هاله‌ای قرمزرنگ اطراف مردمک چشم‌هایتان دیده می‌شود یا اگر از همان اولین ساعات شروع روز، عادت به بدخلقی و پرخاشگری دارید، همه و همه نشانگر جای خالی نورپردازی مناسب در اتاق‌تان است؛ چرا که نورپردازی خوب موجب می‌شود در خانه خود احساس آرامش و امنیت داشته باشید
  • راه حل تمامی ‌این مشکلات، ایجاد یک شمای انعطاف‌پذیر نوری است به نحوی که برای تمامی‌ ساعات روز مناسب باشد و به اتاق‌های شما در هر لحظه از شبانه‌روز، حالتی خوشایند ببخشد. نورپردازی باید به گونه‌ای طراحی شده باشد که با فشاردادن یک کلید ساده، به‌راحتی بتوانید نور اتاق را زیاد یا کم کنید
  • نور خوب در اتاق خواب، این امکان را می‌دهد کــه بعد از یــک روز سخــت کاری، خوابـــی راحــت داشته باشید. البته این را فراموش نکنید که منظورمان این نیست که اتاق خواب باید تاریک باشد تا خوب بخوابید، چون در این صورت، صبح روز بعد برای پوشیدن لباس مشکل پیدا می‌کنید و ممکن است با جوراب‌های لنگه به لنگه سر کار بروید!
  • بهترین نور برای اتاق خواب، نور کنار تختخواب است که برای مطالعه و حتی دیدن تلویزیون خوب است و حتی اگر هم‌اتاقی شما بخواهد بخوابد، چشمانش را آزار نمی‌دهد. می‌توانید برای نور کنار تختخواب‌تان از آباژورهای کنار تختی استفاده کنید یا نوری را در قسمت بالایی تخت خود تعبیه کنید یا روشنایی‌های دیوارکوب در اتاق خود نصب کنید.
  • اگر از چراغ های پشت تخت استفاده می کنید این نکته را باید مورد توجه قرار دهید که ارتفاع چراغ ها پشت سرتان نباید زیاد باشد. اگر از تختخواب دو نفره استفاده می کنید حتماً کلید را به صورت جدا قرار دهید . اگر هم به سراغ چراغ خواب های رومیزی رفته اید دقت کنید که ارتفاع آنها طوری تنظیم شود که نور مستقیم به صورت نخورد.
  • از کلیدهای دیمر یا همان تنظیم کنند های نور در اتاق خوابتان استفاده کنید. از این کلیدها حتی برای چراغ اصلی اتاق خواب هم می توانید استفاده کنید. بدین ترتیب می توانید نور را به دلخواه تنظیم کنید.
  • کلید چراغ ها را در کنار در ورودی اتاق قرار دهید تا به هنگام وارد شدن و همین طور خارج شدن از اتاق بتوانید چراغ ها را روشن و خاموش کنید. کلید چراغ ها را علاوه بر کنار در، کنار تختخواب هم بگذارید. بدین ترتیب دیگر نیازی به این ندارید که برای خاموش کردن چراغ ها از تخت خواب بیرون بیایید.

مبلمان اتاق خواب :

اصلي ترين مبلمان اتاق خواب تختخواب است كه به صورت يك يا دونفره و يك يا دو طبقه ساخته مي شود. تختخواب داراي دو پاتختي نيز مي باشد كه در طرفين آن قرار مي گيرد. ميز توالت در صورت هاي مختلف از قبيل يك پارچه با آينه يا دو جعبه و آينه در وسط و يا تك جعبه وجود دارد و جلوه ي خاصي را در اتاق خواب به وجود مي آورد.

اصول ارگونوميکي در طراحي هال و پذيرايي :

نورپردازي دراتاق نشيمن :

  • نورپردازی مناسب نقش موثری در دکوراسیون خانه بازی می کند. روشنایی محیط را زیباتر کرده و نقوش و تزئینات را دلگشا تر جلوه می دهد. همه این عوامل دست به دست هم می دهند و حالات شما را شاد و با طراوت می کنند. از نقطه نظر علمی نور بر روی میزان آکسی توسین تاثیر گذار است. آکسی توسین هورمونی است که در تغییر حالات روانی و ایجاد شادی بسیار موثر است.
  • اگر لامپ ها را به سمت بالا بر روی سقف نصب کنید، هم نور به طور مستقیم نمی تابد و هم ارتفاع اتاق افزایش پیدا کرده و بعد دیوارها بیشتر شده و عمق و ژرفای کلی محیط افزایش پیدا می کند
  • اما نورپردازی می تواند در جهت زیباسازی و جلب توجه بیننده به سوی اشیای تزئینی و ویژگی های زیبای یك اتاق نیز باشد. برای این منظور بهترین انتخاب چراغ های قابل تنظیمی هستند كه به صورت تك، دوتایی و سه تایی در بازار موجودند و پس از نصب در یك نقطه از دیوار می توان هر یك از آنها را به سمت دلخواه تنظیم كرد به صورتی كه محل مورد نظر ما را روشن كند. نور این چراغ ها را می توان به راحتی بر روی یك دیوار، یك تابلو و یا یك مجسمه دلخواه تنظیم كرد و یا حتی بخشی خاص از اتاق ( مانند محل قرارگیری شومینه ) را به وسیله آنها روشن كرد

طراحي و چيدمان حمام و دستشويي :

نورپردازي درحمام :

نورپردازی در فضای حمام و دستشویی از اهمیت كمتری برخوردار است و به سادگی با نصب چراغ های سقفی قابل اجرا است. در حمام و دستشویی علاوه بر چراغ های سقفی كه برای تأمین روشنایی محیط مورد استفاده قرار می گیرند نصب یك چراغ دیواری در بالای آینه نیز ضروری است اما توجه داشته باشید كه برای این منظور از چراغ های فلوئورسنت استفاده نكنید زیرا نور این چراغ ها موجب تغییر برخی از رنگ ها شده و تصویر شما را با رنگ های غیرواقعی در آینه منعكس می كنند.

خصوصيات سطوح:

از آنجا که همواره حمام ها و سرويس هاي بهداشتي در معرض رطوبت هستند، بايد درزگيري مناسبي بين مصالح کف و ديوار و همچنين بين مصالح و در، يا مصالح و پنجره ها صورت گيرد تا رطوبت دير تر به ديوارهاي عايق پشتي نفوذ کرده و احتمال نم کشيدن ديوار و يا تشکيل کپک در لايه هاي دروني ديوار کاهش يابد.
سطوح حمام به دليل وجود رطوبت در معرض رشد انواع قارچ، ميکروب و باکتري هستند بنابراين بايد به آساني قابل نظافت باشند. پوشش سقف يا قسمت هاي انتهايي ديوار نيز مي بايست در برابر اين نوع شرايط مقاوم باشد (معمولاً براي پوشش اين قسمت ها از رنگ هاي روغني و قابل شستشو يا مصالح جديدي که به دليل وجود انواع چسب يا رزين درون آنها مقاومت مطلوبي در برابر رطوبت دارند استفاده مي شود).

پوشش کف فارغ از طرح و رنگي که دارد بايد غير لغزنده باشد. اما اگر فاقد اين خصوصيت بود مي توان با چند عدد لاستيک زيرپايي که در طرح ها و رنگ هاي بسيار متنوع در بازار موجود است اين مشکل را برطرف نمودجاگذاري اين لاستيک ها در مسير رفت و آمد، يا کف وان يا زير دوش اهمیت بيشتري دارد. به خصوص در زمان استحمام کودکان و سالمندان. البته به دليل تخلخل بسيار اين لاستيک ها بهتر است پس از استحمام آنها را در محلي قرار دهيد که هرچه سريع تر خشک شوند

روشويي:

روشويي چه از نوع کاسه اي بوده و چه از نوع کابينتي باشد مي بايست داراي اندازه اي مناسب جهت شستشو (حدوداً 40 – 60 سانتي مترطول و حداقل 30 سانتي متر عرض) بوده و در اطراف خود داراي سطوحي وسيع و تخت براي قرار دادن اشياء باشد. ارتفاع مناسب براي روشويي 80 سانتي متر از زمين است. بهتر است عمق حوضچه براي روشويي کمتر از 10سانتي متر نباشد. در مکان هايي که به دليل کمبود فضا هنگام باز شدن در امکان برخورد آن با لبه روشويي وجود دارد معمولاً از روشويي هاي که لبه جلويي آنها منحني است استفاده مي شود. در سال هاي اخير روشويي هاي سنگي که داراي طرح هاي فانتزي و جالبي نيز هستند به جز انواع سراميکي آن بيشتر مورد توجه قرار گرفته اند. اين نکته را نيز به ياد داشته باشيد که استفاده از روشويي هاي کابين دار علاوه بر يکپارچه سازي فضا و کمک به زيبايي آن مي توانند محل مناسبي براي نگهداري از وسايل مورد مصرف در سرويس هاي بهداشتي مانند صابون، شوينده، دستمال کاغذي و… به خصوص در مکان هاي کوچکي که امکان نصب طبقات يا قفسه وجود ندارد، باشند

وان:

در بازار لوازم و تجهيزات حمام و استخر انواع متفاوتي از وان ها در طرح ها و مدل هاي مختلف از ابعادی حدودي 80 * 100 گرفته تا وان جکوزي هاي بزرگتر با ابعاد حداقل 3 متر مربع يافت مي شود که مي توان بنا بر هزينه و فضاي مورد نظر آنها را خريداري و نصب نمود. لازم به ذکر است که يک وان مناسب بايد به اندازه کافي بزرگ باشد اما خارج از انتظاري که از آن مي رود فضاي اضافي و غير لازم نداشته باشد زيرا در اين صورت مستلزم پر کردن با حجم زيادي از آب گرم خواهد بود.

از آنجا که در آپارتمان هاي کوچک که گاهي کل فضاي حمام، فقط به چند متر محدود مي شود. معمولا دوش ها فضاي کمتري نسبت به حمام ها دارند و در اغلب آپارتمان هاي کوچک امروزي به جاي وان از دوش استفاده مي شود. البته حمام ها براي افراد مسن مناسب تر مي باشند.

زيرا بر خلاف دوش ها که براي شستشوي سريع و سرپايي طراحي شده اند، حمام ها فضاي کافي و مناسب براي نشستن و استفاده آرام و طولاني مدت تر از آب و سايرامکانات حمام دارا هستند. هرچند کاربرد وان علاوه بر شستشو مي تواند تمدبد اعصاب و يا مصارف طبي مانند ماساژ باشد اما به هر حال کابين ها و زير دوشي ها جاي بيشتري در حمام هاي کوچک امروزي دارند.

در قسمت کف وان به منظور جلوگيري از لغزندگي، شيار ها و يا فرم هاي برجسته اي تعبيه شده است .

شير آلات:

– آبپاش دوش بايستي در ارتفاع حدودا ً190 الي 200 سانتي متري نصب شده باشد اما ترجيح آنست که اين ارتفاع قابل تنظيم باشد. نقطه خروج آب از شير روشویی بايد حدود 10 سانتي متر بالاتر از لبه روشويي قرار گيرد چرا که در ارتفاع کوتاه تر، فرد استفاده کننده بايد خمش بيشتري به سمت شير و حوضچه داشته باشد و اين با مختصات ارگونوميکي متغاير است، پس به محل نصب و قرار گيري شير آب توجه نماييد.
به علت سهولت در تنظيم دما و همچنين جلوگيري از هدررفت آب شير هاي اهرمي نسبت به انواع گردشي آنها ترجيح داده مي شوند.

نيازهاي نوري:

ايده آل ترين حالت اين است که حمام و سرويس هاي بهداشتي نيز مانند ساير بخش هاي منزل، روشنايي مورد نياز خود را در طول روز از نور طبيعي به دست آورند و تنها در هنگام شب به منابع نوري ديگر نياز پيدا کنند. اما اگر اين ايده آل تحقق نيابد مي بايست در طول روز نيز از نورهاي مصنوعي که توسط طيف وسيعي از لامپ ها و چراغ ها ساخته مي شوند استفاده نمود. در حمام و توالت وجود يک نور عمومي با رنگ سفيد خنثي يا گرم که از سقف يا يکي از ديوارهاي اصلي تابيده شود به همراه يک نور متمرکز زرد در کنار آينه ها (جهت اصلاح و آرايش) نياز هاي نوري محيط را پوشش مي دهد. اگر در حمام از وان استفاده مي شود بايد به اين نکته توجه نمود که منابع نوري روبروي شخص استفاده کننده قرار نگيرند، زيرا علاوه بر بهم زدن آسايش بصري فرد، مي تواند در چشم ايجاد خيرگي نمايد که بسيار ناخوشايند بوده و در شرايط مرطوب حمام که امکان لغزنگي وجود دارد خطر آفرين نيز مي باشد. در چنين مواقعي مي توان با استفاده از يک نورافکن ملايم سقفي يا ديواري، نور مستقيم را بر روي ديوار يا سقف تاباند و به اين ترتيب به روشنايي عمومي اما غير مستقيم دست يافت. با اين روش علاوه بر تامين روشنايي محيط، فضاي بصري آرام تري نيز خلق مي شود. اگر فضا و هزينه اين امکان را به وجود مي آورد که نورپردازي دکوراتيو در حمام انجام گيرد، مي توان از نورهاي مخفي رنگي با کليد (تنظيم کننده ميزان تابش نور) به منظور دست يابي به يک نورپردازي رمانتيک يا آرام بخش استفاده نمود

«چند نکته» :

  • مناسب ترين محل قرارگيري براي حمام، نزديک به اتاق خواب و توالت است.
  • بهتر است حمام و توالت در سمت شمال قرار بگيرند و به طورعادي با نور طبيعي خورشيد، روشن و از طريق پنجره با هواي آزاد تهويه گردند
  • داخل و خارج شدن از واني که عمق بيشتري دارد مي تواند خطر آفرين باشد، به خصوص براي کودکان و افراد معلول و يا سالمند. پس هنگام انتخاب وان، به اشخاص استفاده گر و ارتفاع وان توجه نماييد.
  • درجه حرارت 22 تا 24 سانتي گراد براي حمام و درجه حرارت 20 سانتي گراد براي توالت ها مناسب است.
  • هرگاه متوجه شديد که لوازم و تجهيزات داخل حمام يا سرويس بهداشتي نياز به جرم گيري و گند زدايي دارد هرچه زودتر اين کار را انجام دهيد و اگرمواد شوينده و ضد عفوني کننده قادر به از بين بردن اين جرم ها نبودند، اين لوازم را دور بياندازيد. زيرا حتماً به سلامتي شما آسيب خواهند رساند.

وجود تجهيزات زير در توالت ضروري است:

  •  يک پريز برق در ارتفاع 1.30 متري در کنار آينه (براي لوازم برقي)
  • آينه و چراغ با نور زرد يا سفيد گرم
  • ميله حوله
  • قفسه يا کنسول (ترجيحاً داراي کشو) براي قرار دادن جا مسواکي، لوازم بهداشتي و آرايشي
  • جاصابوني
  • هواکش يا پنجره جهت تهويه

موارد زير جزو امکانات يک سرويس بهداشتي محسوب شده و مي توان براي داشتن سرويسي کامل تر از آنها استفاده نمود:

  • گرمکن جانبي يا پکيج حرارتي به شکل خشک کن
  • قفسه حوله
  • نگهدارنده کاغذ توالت
  • خوشبو کننده هوا
  • کابين براي قرار دادن دارو و انبارکردن لوازم بهداشتي.

اصول ارگونومي در طراحي اتاق کار :

نورپردازي درهال ورودي، راهرو و راه پله :

  • نورپردازی قسمت های مختلف خانه ، هال ورودی، راهروها و راه پله ها را نیز فراموش نكنید. این اماكن در هر خانه ای باید از نور فراوان برخوردار باشند به خصوص راه پله ها كه در حفظ ایمنی و سلامتی خانواده و میهمانان اهمیت به سزایی دارد. در اینجا ایمنی مهم تر از زیبایی است و بهترین روش نورپردازی روشن كردن مسیر حركت و سطح روی پلكان با چراغ هایی است كه به دیوار نصب می شوند و نور را به طرف پایین می تابانند. استفاده از چراغ های دیواری كار تعویض لامپ را نیز ساده تر می كند.
    نورپردازي در فضاي خارجي منزل :
  • نورپردازی خارجی سبب ایجاد امنیت و آرامش می شود و اگر به درستی از لامپ ها استفاده شود، بدون صرف هزینه بالا باعث ایجاد تغییرات بسیار زیادی در زیبایی محیط می شود.
  • با قراردادن تنها چند لامپ در مناطق بخصوص می توان سایه روشن های بسیار زیبایی را خلق نمود.
  • از دیگر مزایای نورپردازی فضای خارجی می بایست به این مسئله اشاره کرد که در هنگام شب و تاریکی راه رفتن را آسانتر می کنند
  • همچنین از نزدیک شدن عوامل جرم و جنایت به محل زندگی شما نیز جلوگیری بعمل می آورند. تحقیقات گویای این مطلب هستند که محوطه ی خانه هایی که به خوبی روشن شده باشند، تا حد بسیار زیادی خلافکاران را از خود دور نگه می دارد
  • همچنین به میهمان ها و یا حتی اورژانس در مواقع ضروری کمک می کند تا منزل شما را راحتتر پیدا کنند. به این منظور می توانید در قسمت بالایی پلاک یک لامپ کوچک نصب کنید
  • چند لامپ برای فضاهای تاریکی که در گوشه ها و پشت بوته ها واقع شده اند در نظر بگیرید. پله ها نیز باید روشن شوند.

 

 

  • هرگونه سوالی در رابطه با ارگونومی در خانه های مسکونی داشتید در نظرات ثبت کنید تا بررسی شود.

    هر مطلبی لازم داشتید, کافیه سفارش دهید تا در سایت قرار گیرد.

 

حتما بخوانید:

مجلات ارگونومی (Journal of Ergonomics)

اصول ارگونومی در محیط کار

10 اصل ارگونومی در محیط کار

⇐ ارگونومی در منازل

 

متولد آذر 1369. کارشناس بهداشت حرفه اي ناپیوسته از دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه می باشم. باتوجه به پراکندگی موضوعات تصمیم به راه اندازی این سایت گرفته ام و در این راستا به یاری همه مهندسین نیازمندم. انشا... بتوانیم به کمک همه، سایت پر محتوایی برای همکاران داشته باشیم.
با عضویت در خبرنامه ایمیلی جدیدترین مطالب را در ایمیل تان دریافت کنید. اعضاء خبرنامه و صفحات اجتماعی ACGIH از امکانات ویژه ای برخوردار خواهند شد !!! تعداد افراد فید برنر
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید