بازرسی بصری در ارگونومی

بازرسی بصری در ارگونومی

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 14 

موضوعات:

• مقدمه
• عوامل موثر در انجام عمل بازرسی
  • عوامل فردی
  • عوامل فیزیکی و محیطی
  • عوامل مربوط به ماهیت کار
  • عوامل سازمانی
• راهنمایی هایی جهت بهبود بازدهی بازرسی

در صنایع، انتقال اطلاعات از محصول تولید شده به شخصی که معمولاً کیفیت محصول را تعیین می‌کند، بازرسی نامیده می‌شود. در سیستم‌های تولیدی مداوم غالباً به منظور کاهش ضایعات و همچنین اجتناب از پیچیده شدن عمل بازرسی، بازرسی محصول در چندین مرحله انجام می‌شود. در بعضی از مراحل متوالی، بازرسی جزء وظایف فرد محسوب می‌شود. بدین ترتیب که شخص ابتدا کیفیت کار نفر قبل را ارزیابی و کنترل می‌کند و سپس وظیفه اصلی خود را انجام می‌دهد. البته باید متذکر شد که در چنین حالتی افراد مدت زمان زیادی را صرف بازرسی کار نفر قبل می‌کنند و درواقع وظیفه کنترل کیفیت را انجام می‌دهند.

روش‌های مورد استفاده در بازرسی و کنترل محصول ممکن است به صورت مشاهده مستقیم، اندازه‌گیری دستی و یا ماشینی باشد. با استفاده از دستگاه‌های کامپیوتری می‌توان بازرسی‌های یکنواخت را به طور خودکار انجام داد. البته آزمون‌های متغیر و یا بازرسی محصولات با حجم تولید پایین هنوز باید به صورت دستی انجام پذیرند.

در بسیاری از سیستم‌های تولیدی صنعتی مشاهده مستقیم کالا به منظور تعیین کیفیت آن و یافتن نواقص احتمالی، از راه‌های اصلی بازرسی است. در این روش محصولی که باید مورد بازرسی و کنترل قرار گیرد اغلب بر روی نوار نقاله حرکت می‌کند و به محل بازرسی جهت کنترل کیفی منتقل می‌گردد. در چنین مواردی شخص معمولاً مجبور است در یک مدت زمان معین نواقص را تشخیص دهد و ثبت کند، از این رو هرچه سرعت تولید بالاتر باشد مدت زمانی که شخص جهت بازرسی در اختیار دارد کمتر خواهد بود.

۲. عوامل مؤثر در انجام عمل بازرسی

جدول ۱ فهرستی از عوامل فردی، محیطی و مربوط به نوع کار و نوع سازماندهی آن را که بر روی نحوه اجرای کار تأثیر دارند به دست می‌دهد. این اطلاعات بر اساس مطالعات آزمایشگاهی و صنعتی به دست آمده‌اند. اگرچه اعتبار و اهمیت هر یک از عوامل مذکور در محیط کار همیشه به طور علمی اثبات نمی‌شود اما مشخص شده است که تمام عوامل یاد شده تأثیر بسزایی بر روی انجام عمل بازرسی در محیط‌های صنعتی دارند.

توانایی فرد در انجام بازرسی ممکن است تحت تأثیر عوامل فردی، محیطی، سازمانی و ماهیت کار قرار گیرد.

جدول ۱- عوامل مؤثر در انجام بازرسی

۱-۲ ارزیابی اجرای کار

برای تعیین میزان تأثیر عوامل مذکور بر روی اجرای عمل بازرسی، لازم است که روشی را برای ارزیابی انجام کار تعریف کنیم. از جمله مناسب‌ترین روش‌های موجود می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. 1. بررسی شکایات رسیده از طرف مصرف کنندگان.
2. 2. بازرسی و کنترل مجدد محصولاتی که قابل بازیابی شده‌اند.
3. 3. ارزیابی صحت بازرسی هر فرد به وسیله تهیه نمونه‌هایی که تعداد قطعات ناقص و معیوب در آنها مشخص است.

در ارزیابی‌ها معمولاً شکایات مصرف کنندگان باعث می‌شود که احتیاج به انجام ارزشیابی به دو روش دیگر احساس شود. دو روش اخیر هنگامی که شخص در حال آموزش دیدن است و یا محصول جدیدی با یک سری نواقص و معایب منحصر به خود به تولید رسیده است مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای ارزیابی انجام بازرسی و کنترل موارد زیر بایستی اندازه‌گیری شوند:

1. درصد محصولات معیوب
2. درصد محصولات سالمی که اشتباهاً معیوب شناخته شده‌اند
3. ضایعات
4. درصد مواردی که درست گزارش شده است
5. مدت زمان بازرسی
6. تعداد محصولات بازرسی شده در واحد زمان (ساعت، روز، هفته)

با اندازه‌گیری موارد مذکور می‌توان تعیین کرد که کدام یک از عوامل چهارگانه (فردی، محیطی، سازمانی، ماهیت کار) تأثیر بیشتری بر روی بروز خطا دارد و در نتیجه احتیاج به توجه بیشتری دارند. برای مثال با بهبود قابلیت تشخیص یک عیب یا نقص می‌توان تعداد اشتباهات را کاهش داد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.