لباس های حفاظتی، روشی جهت ارزیابی محدودیت حرکت پوشنده لباس

لباس های حفاظتی، روشی جهت ارزیابی محدودیت حرکت پوشنده لباس

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 15

موضوعات:

• مقدمه
• روش
• بحث
• نتیجه گیری

برای فراهم کردن امکان ارزیابی سیستم لباس‌های حفاظتی موجود توسط طراحان و (همچنین جهت کمک به بهبود و توسعه سیستم‌هایی که محدودیت کمتری را برای فرد پوشنده لباس ایجاد می‌کنند) لازم است که روش‌های تعیین کمی کاهش قابلیت حرکت که در هنگام استفاده از لباس‌های حفاظتی ایجاد می‌شود، توسعه و گسترش یابند. در این مطالعه با استفاده از لباس‌های ضد حریق پرسنل آتش‌نشانی، کاربرد دستگاه لیتون فلکسومتر برای اندازه‌گیری محدودیت حرکت بدن که به علت پوشیدن لباس حفاظتی و سایر تجهیزات ایجاد می‌گردد، شرح داده می‌شود. تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که در محدودیت حرکت بدن تفاوت معنی‌داری میان لباس حفاظتی و شکل تجهیزات آزمایش شده وجود دارد. علاوه بر آن، ضریب همبستگی بین آزمایش‌های مقادیر حد اطمینان برای آزمون و آزمون مجدد تعیین شد.

۱. مقدمه

ایده‌آل آن است که لباس حفاظتی و تجهیزاتی که کارگر حین کار به تن می‌کند و یا با خود حمل می‌کند حرکت بدن را محدود نکند و یا به شکلی بر کارآیی آن تأثیر منفی نگذارد. البته لباس حفاظتی اغلب از چندین لایه پارچه‌ای تشکیل شده است که حجیم، سنگین و غیر قابل انعطاف‌اند. همچنین عدم تناسب و یا طراحی نامناسب لباس ممکن است به محدود شدن حرکت فرد منجر شود. اگر لازم باشد که کارگر لباس حفاظتی‌ای را بپوشد که حرکتش را محدود می‌سازد قطعاً بازده کاری او کاهش خواهد یافت. در بعضی موارد ممکن است لباس‌های حفاظتی به جای اینکه وی را در مقابل عوامل زیان‌آور حفاظت کند باعث آسیب دیدن کارگر شود.

در هنگام ارزیابی محدودیت ناشی از لباس حفاظتی، سازوکار حرکت بدن مثل حرکت مفاصل بایستی مورد توجه قرار گیرد. مفاصل، عضلات و استخوان‌ها مجموعه‌ای از اهرم‌ها و نیروهایی هستند که حرکت بدن را سبب می‌شوند. بدن زمانی حرکت می‌کند که تغییر در وضعیت آناتومی آن رخ دهد (به شکل 1 الف و 1 ب مراجعه شود). علاوه بر آن، هر حرکتی را می‌توان به صورت خم کردن عضو، باز کردن یک مفصل به طوری که عضو کاملاً راست و صاف شود، نزدیک کردن قسمتی از بدن به محور طولی، دور کردن قسمتی از بدن از محور طولی، چرخش میانی، چرخش جانبی، چرخش ساعد به طوری که کف دست متوجه پایین گردد یا چرخش ساعد به طوری که کف دست متوجه بالا شود، بیان نمود (دامن و همکاران ۱۹۶۶). محدوده حرکت یک مفصل در هر فرد تحت تأثیر چندین عامل وراثت، سن، جنس، تجربیات فیزیکی و فعالیت، وضعیت بدن، شغل و عوامل فیزیولوژیکی است.

همچنین نشان داده شده است که در یک فرد قابلیت خمش یا انعطاف در یک مفصل ممکن است با قابلیت خمش در سایر مفاصل همبستگی زیادی نداشته باشد.

ابزار و روش‌های گوناگونی جهت اندازه‌گیری زاویه مفاصل و محدوده حرکت آن‌ها در انسان طراحی و ساخته شده است. ساده‌ترین ابزار برای اندازه‌گیری محدوده حرکت، زاویه‌سنج است که یک زاویه‌سنج ۱۸۰ درجه‌ای با دو بازو است. اگرچه زاویه‌سنج وسیله‌ای نه چندان گران و نسبتاً ساده است، اما در هنگام استفاده از آن به دلیل ماهیت پیچیده حرکت مفاصل بدن انسان خطای زیادی ممکن است رخ دهد (ناسا ۱۹۷۸). لیتون فلکسومتر (که زاویه‌سنجی ثقلی است و لیتون ۱۹۵۵ آن را کامل کرده است) وسیله کامل شده زاویه‌سنج ساده است. صفحه و عقربه ۳۶۰ درجه‌ای آن به راحتی و به طور مستقل، تحت تأثیر نیروی ثقل زمین حرکت می‌کنند. فلکسومتر به قطعه‌ای از بدن که قرار است اندازه‌گیری شود متصل و سپس صفحه بر روی عدد صفر تنظیم می‌شود و آن‌را قفل می‌کنیم، حرکت انجام می‌شود و بعد از حرکت عقربهٔ آن‌را قفل می‌کنیم. تفاوت بین دو قرائت، محدودۀ حرکت را نشان می‌دهد. لازم نیست که فلکسومتر دقیقاً در مرکز مفصل (برخلاف زاویه‌سنج که این عمل برای آن ضروری است) قرار داده شود. مشخص شده است که این وسیله ضریب اطمینانی بین ۰.۹۰ تا ۰.۹۹ در اندازه‌گیری ۱۹ محدودۀ حرکت مفصل داشته است. دیگر روش‌ها نظیر زاویه‌سنجی الکتریکی و روش عکسبرداری مواجهه دوگانه پیچیده‌تر از روش استفاده از زاویه‌سنج یا فلکسومتر لیتون و نیازمند استفاده از وسائل و تجهیزات زیادی است.

کوشش‌هایی در جهت کمّی کردن و توسعۀ روش‌های قابل اطمینان اندازه‌گیری، کاهش قابلیت حرکت مفاصل ناشی از پوشیدن لباس‌های حفاظتی و همراه داشتن تجهیزات صورت گرفته است. جف و سال (۱۹۵۵) تأثیر لباس حفاظتی را بر روی کارآیی مطالعه کردند. همان‌طور که انتظار می‌رفت کارآیی با افزایش تعداد لباس‌ها، کاهش می‌یافت. نیکولوف (۱۹۵۷) بند حمایتی را برای بازو و شانه طراحی کرد که محدودیتی مشابه محدودیت ناشی از پوشیدن لباس ایجاد می‌کرد و سپس با استفاده از آن دامنۀ حرکت مفاصل مختلف قسمت‌های فوقانی بدن را اندازه‌گیری کرد. در هنگام استفاده از این بند حمایل کاهش قابل توجهی در حرکت اندام‌ها مشاهده شد. باکراک و همکاران (۱۹۷۵) اولین کوشش در جهت کمّی کردن محدودیت ناشی از پوشیدن لباس‌های حفاظتی را انجام دادند. آن‌ها در مطالعۀ خود حرکات غواصان را در آب‌های عمیق که از دو نوع لباس غواصی با طراحی‌های متفاوت استفاده می‌کردند تجزیه و تحلیل کردند. با استفاده از انواع زاویه‌سنج‌ها دامنۀ حرکت مفاصل در افراد با لباس و یا بدون لباس اندازه‌گیری شد. در این مطالعه محققان توانستند اختلافی را بین دو نوع لباس غواصی ملاحظه کنند. این مطالعه و سایر مطالعات مشابه در حالی که اطلاعات مفیدی را به دست می‌دهند، کمک عملی کمی را برای طراحی و ساخت چنین لباس‌های حفاظتی فراهم می‌کنند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ لباس ایمنی کار

⇐ لباس های حفاظت شیمیایی