سیستم مدیریت IMS

سیستم مدیریت IMS

 IMS-Integrated Management Systems

 سیستم مدیریت یکپارچه IMS شامل سه استاندارد:

• ISO 9001: 2015 : استاندارد ایزو مدیریت کیفیت تولیدات و خدمات
• ISO 14001: 2015 : استاندارد ایزو مدیریت محیط زیست و پیرامونی
• OHSAS 18001: 2007 : استاندارد ایزو مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای

استاندارد ایزو مدیریت کیفیت تولیدات و خدمات ISO 9001: 2015

مقدمه

به کارگیری یک سیستم مدیریت کیفیت، یک تصمیم استراتژیک برای سازمان است که به سازمان کمک می نماید تا عملکرد کلی خود را بهبود داده و یک مبنای منطقی برای فعالیت های توسعه پایدار فراهم نماید.

مبنای بالقوه استقرار مدیریت کیفیت براساس این استاندارد بین المللی برای یک سازمان شامل موارد زیر می باشد:

الف) توانایی ارائه مستمر محصولات و خدماتی که الزامات مشتری، قانونی مقرراتی را برآورده می سازند.

ب) تسهیل فرصت ها به منظور افزایش رضایت مشتری

ج)پرداختن به ریسک ها و فرصت های مرتبط با اهداف و محیط سازمان

د) توانایی اثبات انطباق با الزامات مشخص شده سیستم مدیریت کیفیت، این استاندارد بین المللی می تواند توسط طرف های درون و برون سازمانی مورد استفاده قرار گیرد.

مقصود این استاندارد بین المللی به این معنی نیست که نیاز به موارد زیر باشد:

• یکسانی در ساختار سیستم های مختلف مدیریت کیفیت
• هم راستایی مستندات با ساختار بند به بند این استاندارد بین المللی
• استفاده از واژگان خاص این استاندارد بین المللی در سازمان

الزامات سیستم مدیریت کیفیت مشخص شده در این استاندارد بین المللی، مکمل الزامات محصولات و خدمات می باشد. این استاندارد بین المللی رویکرد فرآیند شامل چرخه PDCA (طرح ریزی، اجرا، بررسی و اقدام) و تفکر مبتنی بر ریسک را بکار  گرفته است.

رویکرد فرآیندی سازمان را قادر می سازد تا اطمینان یابد که منابع کافی به فرآیندها اختصاص یافته و مدیریت می شوند و فرصت های بهبود تعیین شده بر روی آن ها اقدام انجام می گیرد.

تفکر مبتنی بر ریسک، سازمان را قادر می سازد تا عواملی که می توانند موجب انحراف فرآیندها و سیستم مدیریت کیفیت از نتایج طرح ریزی شده، شوند را تعیین نموده و کنترل های پیشگیرانه ای برای به حداقل ساندن این اثرات منفی و استفاده (حداکثر از فرصت هایی که با آن ها به وجود می آیند به کار گیرد.)

برآورده سازی مستمر الزامات و پرداختن به نیازها و انتظارات آینده، باعث می شود سازمان ها با چالش قرار گرفتن در یک محیط دارای پیچیدگی و پویایی رو به افزایش مواجه شوند. به منظور دستیابی به این هدف، سازمان علاوه بر اصلاح و بهبود، ممکن است از اشکال متنوعی از بهبود، همچون تغییر اساسی، نوآوری و سازمان دهی مجدد ضروری باشد.

در این استاندارد بین المللی، اشکال مختلف فعل ها به صورت زیر استفاده می شود:

• بایدنشان دهنده یک الزام است
• بایستی نشان دهنده یک توصیه است
• ممکن است نشان دهنده یک اجازه است
• می تواند نشان دهنده یک امکان یا قابلیت است

اطلاعاتی که با “یادآوری” نشان داده شده اند، برای راهنمایی در درک یا شفاف سازی الزام مربوطه می باشند.

 اصول مدیریت کیفیت

این استاندارد بین المللی بر مبنای اصول مدیریت کیفیت که در استاندارد ISO 9000 توصیف شده اند، می باشد. اسن توصیف ها شامل شرح هر اصل، دلیل اهمیت هر یک از اصول برای سازمان، مثال هایی از منافع مرتبط با این اصول و مثال هایی از اقدامات رایج به منظور بهبود عملکرد سازمان، هنگام به کارگیری این اصول می باشد.

اصول مدیریت کیفیت شامل موارد زیر می باشد:

• تمرکز بر مشتری
• رهبری
• مشارکت کارکنان
• رویکرد فرآیندی
• بهبود
• تصمیم گیری مبتنی بر شواهد
• مدیریت ارتباطات

رویکرد فرآیندی

کلیات

این استاندارد بین المللی به منظور افزایش رضایت مشتری از طریق برآورده کردن الزامات وی، استفاده از رویکرد فرآیندی را به هنگام توسعه، اجرا و بهبود اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت، ترویج می نماید. الزامات خاص ضروری برای به کارگیری رویکرد فرآیندی در بخش 4 لحاظ شده است.

درک و مدیریت فرآیندهای به هم وابسته به عنوان یک سیستم، به کارایی و اثربخشی سازمان در دستیابی به نتایج مورد نظر آن کمک می نماید. این رویکرد، سازمان را قادر می سازد تا روابط و وابستگی های متقابل فرآیندهای سیستم را به گونه ای کنترل نماید که در نتیجه آن، عملکرد کلی سازمان بتواند افزایش یابد.

رویکرد فرآیندی شامل تعریف و مدیریت سیستماتیک فرآیندها و تعاملات آن ها و در نتیجه دستیابی به نتایج مورد نظر مطابق با خط مشی کیفیت و جهت گیری استراتژیک سازمان می باشد. مدیریت فرآیندها و سیستم در کل می تواند از طریق به کارگیری چرخه PDCA و با تمرکز کلی بر تفکر مبتنی بر ریسک و با هدف استفاده از فرصت ها و جلوگیری از نتایج ناخواسته انجام گردد.

استفاده از رویکرد فرآیندی در سیستم مدیریت کیفیت، سازمان را قادر به انجام موارد زیر می نماید:

الف) درک و استمرار در برآورده کردن الزامات

ب) در نظر گرفتن فرآیندها براساس ارزش افزوده

ج) دستیابی به عملکرد اثربخش فرآیندها

د) بهبود فرآیندها بر مبنای ارزیابی داده ها و اطلاعات

شماتیک از یک فرآیند

شکل 1- یک نمایش شماتیک از هر گونه فرآیند و تعامل اجزای آن را نشان می دهد. برای هر فرآیند، نقاط بررسی پایش و اندازه گیری که برای کنترل آن ضروری اند، خاص همان فرآیند هستند و بسته به ریسک های مرتبط، از یکدیگر متفاوت هستند.

چرخه طرح ریزی، اجرا، بررسی، اقدام

می تواند در مورد همه فرآیندها و سیستم مدیریت کیفیت به عنوان یک کلیت بکار گرفته شود. شکل 2 نشان PDCA چرخه دهنده این موضوع است که چگونه بندهای 4 تا 10 در رابطه با چرخه PDCA می توانند گروه بندی شوند.

چرخه PDCA

(شماره های داخلی کروشه ها، به شماره بندها در این استاندارد بین المللی ارجاع می دهند)

PDCA چرخه را می توان به طور مختصر به صورت زیر تشریح نمود:

• طرح ریزی: تعیین اهداف سیستم و فرآیندهای آن و منابع مورد نیاز برای نتایج در تطابق با الزامات مشتری و خط مشی های سازمان و تعیین و پرداختن به ریسک ها و فرصت ها
• اجرا: استقرار آنچه طرح ریزی شده است
• بررسی: پایش و (در صورت کاربرد) اندازه گیری فرآیندها و محصولات و خدمات منتج، در مقابل با خط مشی ها، اهداف، الزامات و فعالیت های طرح ریزی شده و گزارش نتایج
• اقدام : انجام اقداماتی برای بهبود عملکرد، در صورت نیاز

تفکر مبتنی بر ریسک

برای دستیابی به یک سیستم مدیریت کیفیت اثربخش، تفکر مبتنی بر ریسک ضروری است. در نسخه های قبلی این استاندارد بین المللی به مفهوم تفکر مبتنی بر ریسک اشاره شده بود.به عنوان مثال انجام اقدامات پیشگیرانه برای از بین بردن عدم انطباق های بالقوه، تجزیه و تحلیل هر عدم انطباق که رخ می دهد و اتخاذ اقدام برای جلوگیری از رخداد مجدد که متناسب با اثرات عدم انطباق است.

به منظور انطباق با الزامات این استاندارد بین المللی، سازمان نیاز دارد تا اقداماتی را برای پرداختن به ریسک ها و فرصت ها طرح ریزی و استقرار نماید.

پرداختن توام به فرصت ها و ریسک ها، پایه ای برای افزایش اثربخشی سیستم مدیریت کیفیت، دستیابی به نتایج بهبود یافته و جلوگیری از تاثیرات منفی، ایجاد می نماید.

فرصت ها می توانند در نتیجه یک وضعیت مطلوب برای دستیابی به یک نتیجه مورد نظر، به وجود آیند.به عنوان مثال مجموعه ای از شرایط که اجازه می دهد سازمان مشتریان را جذب نماید، محصولات و یا خدمات جدیدی را توسعه دهد، ضایعات را کاهش داده و بهره وری را بهبود دهد.اقداماتی که برای پرداختن به فرصت ها انجام می شود، می تواند شامل در نظر گرفتن ریسک های مرتبط نیز باشد.ریسک اثر عدم قطعیت است و هر عدم قطعیتی می تواند اثرات مثبت و منفی داشته باشد. یک انحراف مثبت به وجود آمده از یک ریسک می تواند یک فرصت را فراهم آورد، اما نه همه اثرات مثبت نتیجه ی ریسک در فرصت ها است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ آشنایی با سیستم مدیریت زیست محیط و نظام مدیریت HSE

⇐ استقرار سیستم مدیریت استاندارد ایمنی, سلامت و محیط زیست (SHSE MS)

⇐ آشنایی با الزامات سیستم مدیریت یکپارچه (IMS)

⇐ استقرار الزامات سیستم مدیریت HSE