مدیریت بحران و لزوم یک سیستم مشترک

مدیریت بحران و لزوم یک سیستم مشترک

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 22

فهرست:

• مقدمه
• خلاصه نکات دانستنی های مهم در بحران
• شرایط اضطراری یا بحران چیست
• خصوصیات بحران
• وجوه مشترک بحران ها
• نمونه هایی از بحران در یک سازمان
• واکنش های منفی روانی مختلف به هنگام مواجهه با بحران
• اصول کلیدی مواجهه با بحران
• آمادگی قبلی
• اصول کنترل بحران
• لزوم آمادگی و واکنش در وضعیت اضطراری
• مسئول واکنش کیست
• اما مدیریت بحران با کیست
• مدیریت بحران چیست
• بحران
• بحران چیست
• تقسیم بندی کلی بحران ها
• تأثیرات بحران در سطح افکار عمومی
• فرصت هایی که بحران می تواند برای یک سیستم به همراه داشته باشد
• مدیریت بحران
• سه مدل پیشنهادی برای مدیریت بحران
• سامانه فرماندهی حادثه
• اصول سامانه فرماندهی حادثه
• بررسی بحران مربوط به طوفان کاترینا و نتایج آن
• بحران‌های ناشی از بلایای طبیعی
• نقش نیروهای نظامی در مدیریت بحران‌های طبیعی
• سابقه به کارگیری نیروهای نظامی در مقابله با حوادث و سوانح
• توانمندی ها و زمینه های همکاری نیروهای مسلح در مدیریت بحران های مربوط به بلایای طبیعی
• نتیجه گیری

۱- مقدمه

اینکه بحران تا این اندازه فکر بشر را مشغول کرده ناشی از آن است که بحران در طول تاریخ بشری همواره با انسان بوده است. حملات غارتگرانه کشور گشایان به سرزمین های دیگر، سیل، زلزله، هرج و مرج های اجتماعی و صدها نوع وقایع دیگر بحرانهایی هستند که نسل های بشر همواره مجبور به تحمل خسارت ها و صدمات ناشی از آنها بوده اند.

مروری بر آنچه در سده های اخیر در ایران رخ داده ما را به این نتیجه می رساند که ایران یکی از بحران خیزترین کشورهای جهان می باشد. وقایع سیاسی و به تبع آن، نظامی اتفاق افتاده در ایران و همین طور بلاخیز بودن فلات ایران، بر این سخن مهر تأیید می نهد. شاید اغراق نباشد اگر بگویم ایران یکی از بحران خیزترین کشورهای دنیا می باشد.

آمارها گواه این مدعایند که کشور ایران از نظر بلایای طبیعی یکی از ۱۰ کشور بلاخیز دنیا است. ضمن آنکه از ۴۰ نوع بلایای طبیعی ۳۱ نوع آن در ایران اتفاق می افتد.

۹۰ درصد جمعیت کشور در معرض خطرات ناشی از حوادث طبیعی است و با این حجم حوادث کشور ایران از نظر آمار وقوع حوادث طبیعی در دنیا مقام ششم قرار می‌گیرد. به دلیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران و واقع شدن در موقعیت خاص منطقه ای، همواره بحران های جهانی نیز بر این کشور گذاشته و تأثیر این بحرانها بر جغرافیای کشور امری اجتناب ناپذیر می باشد.

بنابراین لزوم داشتن یک مدیریت بحران قوی در ایران امری اجتناب ناپذیر می‌نماید، که خوشبختانه در سال های اخیر به صورت کلی به آن پرداخته شده است. در این بخش تلاش ما این است که ضمن معرفی و تشریح بحران و ارائه تعاریف مختلف از مدیریت بحران، به نقش مردم در مقابله با بحران های مربوط به بلایای طبیعی بپردازیم. لازم به ذکر است که به دلیل گستردگی، صرفاً بحرانهای ناشی از وقوع بلایای طبیعی پرداخته شده است.

۲- خلاصه نکات دانستنی مهم در بحران

بحران چیست؟

یک لحظه تعیین کننده

مشکلی که به یک مرحله حاد رسیده است.

بزرگترین اشتباه:

مصون دانستن خودمان از بحران

1-2- شرایط اضطراری یا بحران چیست؟

گاهی نیز یک مشکل مزمن به یک بحران تبدیل می شود.

وضعیت یا دوره ای نامطمئن، سخت و دردآور است.

«لحظه بحرانی» نیز به زمانی گفته میشود که تصمیمات ما موارد بسیار مهم مربوط به آینده را تعیین می کند. اصطلاح «بحران» از علم پزشکی وارد مباحث اجتماعی ، اقتصادی و صنعتی شده است. در پزشکی، «بحران» وضعیتی است که اندام، دچار بی تعادلی شده و سلامت انسان در معرض خطر قرار میگیرد.

و زمانی که وضعیت از حالت تعادل و نظم عادی خارج شده و دچار آشفتگی می‌شود، وضعیت بحرانی حاکم می شود از این رو، بحران را می توان «شرایط غیرعادی» دانست که در آن، مشکلاتی بزرگ پدید می آیند . در چنین شرایطی، ضوابط ، هنجارها و قوانین مرسوم، کارساز نخواهد بود. گاهی نیز یک مشکل مزمن به یک بحران تبدیل می شود.

۲-۲- خصوصیات بحران:

هیچ بحرانی دقیقا مشابه دیگری نیست

ولی مشابهات زیادی بین آنها وجود دارد.

اماالزاما به معنی مدیریت بد نیست.

مدیریت خوب = حداقل اثرات منفی بحران

مدیریت بد = بدتر شدن و وسیع تر شدن بحران

۳-۲- وجوه مشترک بحران ها:

• نیاز به تصمیم گیری سریع
• عدم واکنش سریع احتمالا عواقب نامطلوبی خواهد داشت
• محدود بودن راه حل ها
• تصمیمات غلط ممکن است عواقب وخیمی داشته باشد
• رئیس کل مستقیما درگیر مسائل می شود
• خسارت
• زمان به نفع شما نیست
• رسانه های خبری به شما حمله می کنند
• شایعات و حدسیات شدت می گیرند

۴-۲- نمونه هایی از بحران در یک سازمان:

• فاجعه زیست محیطی
• تعدیل نیروی انسانی
• بلایای طبیعی
• اشکالات سیستمی
• دادخواهی علیه شرکت
• سوانح
• نزول شدید قیمت سهام

در زبان چینی لغت «بحران» مجموعه‌ای است از دو کلمه «خطر» و «فرصت». هر بحرانی در درون خود دو عامل متضاد «خطر» و «فرصت» دارد. بسیاری از بزرگترین پیروزی های تاریخی در تاریخ ملت ها زائیده «فرصت»هایی هستند در لحظات «بحرانی» به وسیله شخصیت ها و یا افراد استثنای کشف شده و مورد استفاده قرار گرفته است.

آنهایی که فرصت را درمی‌یابند و می‌دانند چگونه از آن بهره‌مند شوند، و از خطر نمی‌هراسند و وارد عمل می‌شوند. ولی دیگران آنچنان مبهوت «خطر» بحران می‌شوند که اجازه می‌دهند ترس بر افکار و اعصاب آنها مسلط شود و نتوانند گوهر «فرصت» را در دریای بحران بیابند و بربایند.

لزوم آمادگی و واکنش در وضعیت اضطراری

در شرایط فعلی سازمان ها باید روشها و طرحهایی جهت شناسایی حوادث و وضعیتهای اضطراری احتمالی و واکنش در برابر آنها و جلوگیری و کاهش بیماریها و آسیبهای احتمالی ناشی از آنها برقرار نمایند و این روشها را بازنگری و به صورت دوره ای آزمایش کنند.

پیش از روی دادن، همه بحرانها یک سلسله علامتهای هشداردهنده اولیه ارسال می کنند. اگر بتوان این علامت ها را گرفت و اقدام کرد، می توان از خیلی از بحرانها جلوگیری کرد.

مسئله این است، افرادی که بیشتر از همه از موضوع اطلاع دارند، اغلب کسانی هستند که کمترین قدرتها را برای این که توجه سازمان را به آن جلب کنند دراختیار دارند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل (تایپ شده و باکیفیت) پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ نقش مشارکت اجتماعی در مدیریت بحران

⇐ اقدامات مؤثر و تجارب موفق ملی و بین المللی در مدیریت بحران

⇐ آشنایی با مفاهیم، اصول، مبانی و مراحل چهارگانه مدیریت بحران

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.