ایجاد فرهنگ ایمنی در سازمان ها

ایجاد فرهنگ ایمنی در سازمان ها

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 23

فهرست:

• چگونه می‌توان فرهنگ ایمنی را رواج داد
• چگونه می‌توان فرهنگ ایمنی یک سازمان را بررسی کرد
• ارزیابی و تعیین فرهنگ سازمانی
• ۸ سبک متفاوت فرهنگ
• چارچوب فرهنگ یکپارچه
• بیانیه‌های رهبر نشانگر نوع نگاه رهبر سازمان و سبک انتخاب شده
• فرآیند مدیریت فرهنگی
• شناخت وضعیت موجود
• مخاطب شناسی
• امکانات
• شناخت مشکلات و موانع
• شناخت وضعیت مطلوب
• شناسایی راهکارها
• آگاهی های گروهی
• فرایند سازماندهی آگاهی ها
• رفتار ایمن
• بخشی از رفتار ایمن: آگاهی از خطر

ایجاد فرهنگ ایمنی به زمان نیاز دارد. شما نمی توانید در زمانی کوتاه این فرهنگ را در مردم نهادینه کنید. برای ایجاد فرهنگ ایمنی پایدار در محیط کار باید اقدامات زیر صورت بگیرد:

• گرایش های مثبت در محیط کار ایجاد شود.
• کارکنان با مزایای رعایت قوانین ایمنی به خوبی آشنا شوند و مزایای این کار را درک کنند.
• همکاری و همدلی میان نیروی کار و مدیران افزایش پیدا کند.
• مدیران سازمانها به فرهنگ ایمنی اهمیت بدهند و به اصول آن متعهد باشند.
• رعایت ایمنی در کار، از اهداف مالی و تجاری اهمیت بیشتری داشته باشند.
• ارتباط مناسبی بین کارمندان و مدیران شکل بگیرد تا میزان پیروی از قوانین در سازمان بیشتر شود.
• به کمک ارزیابی و همکاری میان اعضا، اهداف ایمنی بهبود پیدا کنند.

چگونه می توان فرهنگ ایمنی را رواج داد؟

برای رواج دادن فرهنگ ایمنی در ایران، باید برنامه ریزی های بلندمدت صورت بگیرد. به علاوه این طرح باید توسط تمام بخش های آموزشی، بهداشتی و صنعتی کشور پشتیبانی شود؛ یعنی تمام نهادها ملزم به رعایت و ترویج فرهنگ ایمنی شوند. با برنامه ریزی بلندمدت و حمایت دولت می توان امید داشت که فرهنگ ایمنی در میان همه کارگران (با هر سطح سواد و اطلاعات) رواج پیدا کند. به منظور جلب همکاری کارفرمایان برای ایجاد فرهنگ ایمنی، دولت می تواند برای سازمانهایی که فرهنگ ایمنی را در میان کارگران خود رواج می دهند، تسهیلاتی قائل شود؛ مثلا در پرداخت مالیات به آنها تخفیف دهد. هم چنین سازمانها باید به افرادی که مقررات ایمنی و بهداشت شغلی را در محل کار رعایت می کنند، پاداش بدهد. با ارائه چنین تشویق هایی، افراد ترغیب می شوند که رفتارهای مثبت و استاندارد خود را ادامه دهند و فضای کاری خود را به محیطی سالم و ایمن تبدیل می کنند.

چگونه می توان فرهنگ ایمنی یک سازمان را بررسی کرد؟

برای اینکه فرهنگ ایمنی یک سازمان ارزیابی شود، می توانید از یکی از ۳ ابزار زیر استفاده کنید:

۱. مشاهده

۲. پرسشنامه

۳. مصاحبه

ارزیابی از طریق مشاهده: با مشاهده کردن رفتار کارکنان می توانید به میزان رعایت نکات ایمنی در سازمان خود پی ببرید. میزان پیروی کارمندان از قوانین و دستورالعملها، انجام کارهای ناامن در محل کار و شوخی های خطرناک با دیگران، از جمله مواردی است که باید آنها را مشاهده و ثبت کنید. بعد از اتمام مشاهده رفتار کارمندان، باید برای اصلاح رفتار آنها برنامه ریزی کنید. یکی از کارهایی که می توانید برای نهادینه کردن فرهنگ ایمنی در میان کارمندان انجام دهید، این است که جزوات HSE را در میان آنها منتشر کنید و از آنها بخواهید این جزوه را خوب بخوانند.

ارزیابی از طریق پرسشنامه: شما می توانید فرهنگ ایمنی سازمان خود را با طرح پرسشنامه بررسی کنید. به کمک پرسشنامه، می توانید از نگرش و دید کارمندان نسبت به مسائل ایمنی مطلع و دیدگاه های آنها را تجزیه و تحلیل کنید. سپس برای تغییر دیدگاه افراد برنامه ریزی کنید. سوالات شما باید واضح و همراستا با اهداف شما باشند تا کارمندان بتوانند به خوبی به سوالات شما پاسخ دهند. با کمک پرسش نامه، در زمان و انرژی شما صرفه جویی خواهد شد.

ارزیابی از طریق مصاحبه: برای پی بردن به دیدگاه افراد، شما می توانید با افراد ارتباط چهره به چهره برقرار کنید تا متوجه مشکلات و ایرادهای موجود شوید. مصاحبه کردن، به زمان بیشتری نسبت به پرسشنامه نیاز دارد.

ارزیابی و تعیین فرهنگ سازمانی

استراتژی و فرهنگ از جمله اهرم‌های اصلی و کلیدی در دست رهبران هستند که حیات و اثربخشی سازمان را حفظ می‌کنند. در واقع استراتژی بر پایه عقل است که یک منطق رسمی را برای اهداف شرکت ارائه می‌دهد و افراد را پیرامون آن‌ها سازماندهی می‌کند. اما فرهنگ، اهداف شرکت را بر اساس ارزش‌ها و باورها توصیف می‌کند و فعالیت شرکت را از طریق باورهای مشترک و هنجارهای گروهی هدایت می‌کند.

استراتژی، شفافیت و تمرکز را برای انجام فعالیت‌های گروهی و تصمیم‌گیری ایجاد می‌کند. در حقیقت، استراتژی وابسته به برنامه‌ها و مجموعه‌ای از انتخاب‌هاست تا افراد شرکت را آماده حرکت کند. همچنین استراتژی اغلب با دو نیروی محرکه پاداش‌دهی (جهت ایجاد انگیزه برای دستیابی به اهداف) و درنظر گرفتن عواقب شکست در انجام کار اجرا می‌شود.

در شرایط ایده‌آل، استراتژی شامل عناصر سازگاری است که برای حفظ پایداری و رشد می‌تواند محیط بیرونی را در صورت نیاز به تغییر، بررسی و تحلیل کند. رهبری با استراتژی حرکت می‌کند و بیشتر رهبران به اصول کلیدی و مهم آن آگاه هستند. اما فرهنگ مفهوم مبهمی است که اغلب دستیابی به آن دشوار است؛ زیرا بخش بزرگی از آن را رفتارها، طرز فکرها و الگوهای اجتماعی نانوشته شکل می‌دهد.

خوب یا بد باید قبول کرد که فرهنگ و رهبری به یکدیگر گره خورده‌اند. بنیانگذاران و رهبران تأثیرگذار اغلب فرهنگ‌های جدیدی را در ارزش‌ها و باورها ایجاد می‌کنند که برای ده‌ها سال پابرجاست و استمرار دارد. در طول زمان، رهبران سازمان‌ها می‌توانند فرهنگ را با اقدام‌های آگاهانه یا ناآگاهانه خود شکل دهند. بهترین رهبران از تمامی خرده فرهنگ‌های سازمان اطلاع دارند و در صورت لزوم قادر به تغییر آن هستند. همچنین آن‌ها می‌توانند با مهارت کافی بر روی این فرایند تأثیر بگذارند.

متأسفانه معمولاً رهبرانی که به دنبال ایجاد سازمان‌هایی با عملکرد بالا هستند، عامل فرهنگ را به خوبی درک نمی‌کنند. در واقع بیشتر آن‌ها برنامه‌ریزی و مدیریت مناسبی بر روی فرهنگ سازمان ندارند یا انجام این کار را به بخش منابع انسانی سازمان واگذار می‌کنند که خودش مشکلی ثانویه برای کسب‌وکار ایجاد می‌کند. این رهبران شاید استراتژی‌های دقیق و با جزئیات فراوانی داشته باشند؛ اما به دلیل درک نادرست از فرهنگ، استراتژی‌های آن‌ها با شکست مواجه می‌شود. همان‌طور که می‌گویند: «فرهنگ عامل موفقیت یا شکست استراتژی است».

ادامه مطلب را با دانلود فایل (تایپ شده و باکیفیت) پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارتقا فرهنگ ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)

⇐ فرهنگ ایمنی، بهداشت و مدیریت محیط زیست در پروژه های ساختمانی

⇐ مدل های فرهنگ ایمنی، بهداشت و محیط زیست

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.