ایمنی در صنایع شیمیایی

ایمنی در صنایع شیمیایی

فرمت: PDF تعداد صفحات: 642

بر اساس گزارش سازمان بین المللی کار 98% حوادث ناشی از کار قابل پیشگیری است. آمار حوادث ناشی از کار طی 20 سال گذشته در کشورهای ژاپن و سوئد 20% و در فنلاند 62% کاهش را نشان می دهد که این آمار بسیار قابل توجه است که عامل عمده این کاهش تغییر شرایط محیط کار از وضعیت ناایمن به ایمن بوده است.

بررسی چند حادثه مهم:

برخی از مهمترین حوادثزخ داده در صنایع:

• (Flixborough (1974
• (Seveso (1976
• (Bhopal (1984
• (Mexicocity (1984
• (Chernobyl (1986
• (Piper Alpha ( 1988
• (Al Ahmadi Refinery, Kuwait (2000
• (Toulouse, France (2001
• (Texas, USA (2005

حادثه Flixborough

• یک جوئن 1974 در انگلستان واحد اکسیداسیون سیکلوهگزان که بخشی از واحد تولید نایلون بود
• 6 راکتور موازی که یکی برای تعمیر برده شده بود
• لوله 20 اینچی جایگزین
• 10bar شرایط خاص عملکرد: 150 درجه سانتیگراد و فشار
• 18 نفر از 28 کشته در اتاق کنترل بودند.
• بیش از 100 ملیون دلار خسارت ایجاد شد.

حادثه SEVESO

• 9 جولای 1976 در ایتالیا
• در حدود 2 تن ماده شیمیایی در Vent یک مسیر RD در اثر ترکیدن اتمسفر آزاد شد.
• 2 کیلوگرم در این میان، ماده سمی دی اکسین
• بیش از 2500 نفر تحت اثر این ماده قرار گرفتند.

حادثه BHOPAL

• 1984 هند، طراح یونیون کرباید
• ماده سمی متیل ایزو سیانات با آستانه سمیت خیلی کم به عنوان ماده (TLV-TWA=0.02 ppm) میانی
• مخازن نگهداری مجهز به سیستم سرمایش، اسکرابر و فلر
• شستشوی یک شیر با آب منجر به رخداد واکنش گرمازا
• پدیده وارونگی در جو
• 2000 نفر کشته و 200 هزار نفر زخمی

حادثه تولوز فرانسه

22 سپتامبر 2001 در یک واحد عظیم پتروشیمی در شهر تولوز فرانسه انفجاری رخ داد و 22 نفر کشته، 15 نفر ناپدید و بیش از 650 نفر مجروح شدند.

حادثه پالایشگاه الاحمدی کویت

26 ژوئن 2000  –   4 کشته، 49 زخمی، یک هفته تعطیلی پالایشگاه (444000 بشکه در روز)، و میلیون ها دلار خسارت حاصل مهم ترین حادثه در صنایع نفت کویت پس از فاجعه آتش سوزی در چاه های نفتی این کشور بود.

تعاریف و اصطلاحات:

(Safety) ایمنی: میزان دوری از خطر – ایمنی یک کمیت نسبی است.

خطربالقوه (Hazard): شرایطی که دارای پتانسیل صدمه به افراد، خسارت به تجهیزات و ساختمانها، از بین بردن مواد یا کاهش قدرت و کارآیی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده می باشد.

بالقور بالفعل (Danger): بیان کننده قرار گرفتن نسبی در معرض یک خطر بالقوه می باشد.

حادثه (Accident): یک رویداد یا واقعه برنامه ریزی نشده و بعضاً آسیب رسان و خسارت واردکننده است که انجام، پیشرفت یا ادامه کار را به صورت طبیعی مختل ساخته و همواره در اثر یک عمل یا انجام کار غیرایمن یا در اثر شرایط غیرایمن و یا ترکیبی از این دو به وقوع می پیوندد.

نشت مواد سمی: شامل رھایش مواد سمی و تشکیل یک توده بخار سمی، حرکت این توده توسط باد و آلوده کردن محیط می باشد که در نھایت ممکن است باعت آسیب رساندن و یا مرگ افراد حاضر در محیط آلوده گردد. محدوده خطر در اثر پخش مواد سمی می تواند به چندین کیلومتر نیز برسد.

نشت مواد قابل اشتعال: شامل رھایش مواد آتشگیر، آمیزش و اختلاط این مواد با ھوا، تشکیل یک ابر یا بخار قابل اشتعال، حرکت این توده به سمت منبع آتش و نھایتاً رخداد یک آتش سوزی و یا انفجار می باشد.

آتش: اثر آتش بر روی بدن سوختن پوست می باشد که این تأثیر بستگی به تشعشع رسیده و زمان اقامت دارد. به عنوان مثال پوست انرژی گرمایی kW/m2 10 را برای تقریباً 5 ثانیه و 30kW/m2 را فقط برای ثانیه تحمل می کند.

انفجار: این پدیده با ایجاد یک موج فشاری که ممکن است با ایجاد صدا ھمراه باشد، باعث ایجاد جراحت مستقیم یا غیرمستقیم در افراد، خراب شدن ساختمان ھا و دستگاه ھا و پرتاب شدن اشیاء در محیط اطراف می گردد. آمار حوادث نشان می دھد که تلفات غیرمستقیم ناشی از انفجار بیشتر از تلفات مستقیم آن می باشد.

تعریف سم: همه مواد سمی هستند، هیچ ماده ای وجود ندارد که سمی نباشد. تنها دز مناسب است که سم و دارو را از هم متفاوت می کند

مسمومیت Toxicity: به هم خوردن تعادل فیزیولوژیکی و یا بیوشیمیایی بدن به علت وجود سم در بدن.

شدت مسمومیت بستگی دارد به:

1. نوع ماده سمی
2. مقدار سم
3. طول مدت تماس
4. راه ورود ماده سمی

سم می تواند عامل شیمیایی یا فیزیکی داشته باشد:

• از جمله گرد و غبار، الیاف، سر و صدا، و تشعشع
• میزان سمی بودن یک عامل شیمیایی یا فیزیکی، بسته به اثر آن بر روی بدن دارد.

چگونگی ورود سم به بدن:

• خوردن: از طریق دهان به معده
• استنشاق: از طریق دهان یا بینی به داخل ریه
• تزریق: از طریق بریدگی ها به پوست
• جذب پوستی: از طریق غشاء پوست

سموم از راه های زیر از بدن حذف یا غیر فعال می شوند:

• دفع: از طریق کلیه ها، کبد، شش ها، و یا اندام های دیگر
• سم زدایی: با تغییر شیمیایی به سوی مواد بی ضررتر
• ذخیره سازی: در بافت چربی

اثرات سموم بر بدن:

• مشکلات تنفسی با استفاده از اسپیرومتر تشخیص داده می شوند.
• کاهش در نرخ جریان بازدم نشان دهنده بیماری هایی مثل آسم یا برونشیت است.
• کاهش در کل حجم بازدم که بعلت کاهش حجم ریه یا قفسه سینه است، احتمالا نتیجه ای از فیبروزیس (افزایش بافت لیفی در شش ها) است.
• هوای باقی مانده در ریه پس از بازدم حجم باقی مانده (RV) نامیده می شود. افزایش در RV که نشان دهنده بدتر شدن آلوئول ها است، احتمالا به دلیل آمفیزم است.
• اختلالات سیستم عصبی با بررسی وضعیت روانی بیماران، عملکرد عصب جمجمه، عکس العمل سیستم حرکتی و سیستم های حسی تشخیص داده می شود. موج نگاری مغز (EEG) بیشتر مغز و عملکرد سیستم عصبی را آزمایش می کند.
• تغییرات در بافت پوست، رنگدانه، عروق و مو و ظاهر ناخن ها ممکن است نشان دهنده قرار گرفتن در معرض سم باشد.
• عملکرد کلیه از طریق تست های مختلف روی محتوای شیمیایی و کمیت ادرار تعیین می شود. در آسیب اولیه کلیه در ادرار قند یا پروتئین یافت می شود.
• عملکرد کبد با آزمایش های شیمیایی مختلف روی خون و ادرار مشخص می شود.

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

• مدل های منحنی دز و پاسخ
• مسمومیت نسبی
• حد آستانه مجاز – حد مجاز کوتاه مدت tlv-stel
• erpf چیست؟
• روش های شناسایی مخاطرات مواد شیمیایی
• تقسیم بندی مواد بر اساس nfpa 704M
• روش های رفع آلودگی
• بهداشت صنعتی
  • آیین نامه ها و قوانین دولتی
  • سازمان های بهداشت و ایمنی
  • فرایند مدیریت ایمنی PSM
  • برنامه مدیریت ریسک RMP
  • شناسایی ارزیابی و کنترل
• مدل های منبع
• مقایسه مدل های انفجار و پیامدهای ناشی از انفجار
• پیشگیری از وقوع آتش و انفجار
• و ….

حتما بخوانید:

⇐ ایمنی پیش راه اندازی و راه اندازی در صنایع فرآیندی

⇐ ارزیابی و مدیریت تغییر در صنایع شیمیایی

⇐ ایمنی حمل و نقل مواد شیمیایی خطرناک

⇐ ارزیابی کمی ریسک در صنایع فرایندی