بار حریق و کاربرد آن در مهندسی ایمنی حریق

مقدمه:
حرارت یکی از محصولات خطرناک آتشسوزی برای جان ساکنین ساختمان به شمار میرود. حرارت تولید شده هنگام آتشسوزی رابطه مستقیم با بار حریق آن ساختمان دارد که از خطرات جدی جهت فروریختن و آوار شدن ساختمان و از بین رفتن راههای خروج و درنتیجه افزایش تلفات جانی و مالی محسوب میگردد.
هنگام آتشسوزی، مطلوب این است که ساختمان بسرعت از افراد تخلیه گردد. با توجه به رشد روزافزون ساختمانهای مرتفع و ساختمانهای تجمیعی با کاربریهای مختلف، مدت زمان زیادی طول میکشد تا تخلیه افراد صورت گیرد و با توجه به وسعت و حجم ساختمانهای بزرگ، گسترش حریق و افزایش حرارت، سریع رخ م یدهد. به این دلیل اهتمام به مسئله بار حریق و کنترل و توزیع مواد سوختنی (و متعاقبا کاهش استفاده از مواد و مصالح قابل سوختن در احداث بنا و …) به منظور جلوگیری از گسترش سریع حریق و بالا رفتن درجه حرارت به هنگام آتشسوزی بسیار ضروری هست. سالهاست که آئین نامه ها، ضوابط، کدها و مقررات ساختمانی در کشورهای مختلف بطور جدی به این مسئله مهم پرداخته شده است. در دهه ۱۹۲۰ برای جلوگیری از بروز آتشسوز ی هایی که بطور مرتب در اماکن تولیدی، تجاری ساختمانهای مختلف به وقوع می پیوست و تلفات و خسارات زیادی بر جای می گذاشت، پیشنهاد شد که بر اساس اجناس و مواد سوختنی موجود در هر ساختمان مقررات و ضوابطی بعنوان دوام و مقاومت در برابر حریق تعیین و اعمال شود.

حتما بخوانید: مقالات ایمنی حریق

به این معنی که هرچه بار حریق مقدار مواد سوختنی موجود در ساختمان نسبت به سطح زیر بنا بیشتر باشد اعضای ساختمان باید دوام و مقاومت بیشتری در برابر حریق داشته باشند. البته در آن زمان برای مقایسه ارزشیابی و تشخیص مواد سوختی و مقدار بار حریق معیار و ضابط های وجود نداشت. برای شناخت بار حریق معیاری لازم بود تا به کمک آن، نحوه دخالت مواد سوختنی در آتش و چگونگی تأثیرگذاری اجناس مختلف بر حریق مقایسه و ارزیابی شود. به همین منظور تصمیم گرفته شد که مقدار کل حرارتی که از انواع مواد سوختی تولید می شود، با وزنی از چوب خشک که به همان مقدار انرژی حرارتی تولید می کند مقایسه می شود.

ارزش حرارتی مواد و مصالح مختلف رابطه ای مستقیم با وزن آن ها دارد. به عنوان مثال چوب چه بصورت قطعه، الوار و چه بصورت پوشال، درمجموع مقدار معینی حرارت تولید می کند. ازجمله استانداردهای معروف در این زمینه که به بررسی بار حریق و استفاده از شاخصه آن می پردازد شامل: BS 476 , ASTM E119 ,NFPA 557 است.
در خصوص روشهای محاسبات بار حریق و کاربرد آن کارهای متعددی انجام شده است که در این مقاله از آیین نامه های فنی و ضوابط مستند شده NFPA جهت محاسبات بار حریق ساختمانها و دسته بندی ساختمانها به لحاظ خطرات حریق و مقاومت اجزاء ساز های ساختمانها استفاده شده است.

موضوعات زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید:

• تعاریف بار حریق و روش محاسبات آن
• کاربردهای بار حریق و تراکم بار حریق در طراحی و مهندسی ایمنی حریق
• نتیجه گیری
• منابع

موضوعات بیشتر در مورد ایمنی حریق را می توانید در اینجا مطالعه کنید.