کار و سرطان

کار و سرطان

کار و سرطان

در کشورهای توسعه یافته برآورد می شود که از هردو تا سه نفر یک نفر درطی زندگی خود دچار برخی از انواع سرطانها خواهد شد . عقیده براین است که اکثر سرطانها  در افراد بالغ ناشی از ترکیبی از عوامل از قبیل مواجهه های محیطی و شیوه زندگی می باشد.

8-2 درصد تمام سرطان های انسان ناشی از مواجهه های شغلی با عوامل مولد سرطان می باشد . خطرات بالقوه در افراد در معرض مواجهه بسیار بیشتر  است . اگرچه شغل ، درصد بالایی از عوامل مولد سرطان را تشکیل نمی دهد ولی شناسایی این عوامل بسیار حائز اهمیت است زیرا حد اقل بخشی است که پیشگیری  از آن به مراتب عملی تر از موارد دیگر است و همچنین می توان از بار اقتصادی قابل توجه آن که به صنعت و جامعه تحمیل می شود ، جلوگیری کرد . سازما ن های متعددی در سرتا سر دنیا (بخصوص در آمریکا )‌ وجود دارد که متولی تعیین سرطانزایی عوامل زیان آور محیط کار و درجه بندی آن هستند . این سازمان ها برنامه  ای را به منظور ارزیابی خطرات سرطانزایی عوامل و مشاغل از سال 1969 آغاز کرده اند و این عوامل را به عواملی که برای انسان سرطانزا هستند ،‌عواملی که احتمالاً برای انسان سرطانزا می باشند،‌عامل یا مخلوطی از عواملی که ممکن است برای انسان سرطانزا باشند،‌عامل (مخلوطی از عوامل یا چگونگی مواجهه) بعنوان سرطانزا تقسیم تقسیم نشده اند و عامل یا عوامل برای انسان احتمالاً سرطانزا نمی باشند تقسیم کرده اند.

سرطان ریه : سرطان ریه در اثر مواجهه با عوامل خطر ساز شغلی و محیطی نظیر مواجهه با رادون ، نیکل ، کروم و ارسنیک و … بوجود می آید. تأثیر برخی از این مواد به همراه استفاده سیگار بسیار افزایش می یابد.  شیوع سرطان شغلی در گرو ه های  شغلی ذیل دیده می شود :

• شیوع سرطان ریه در مشاغلی که احتمال مصرف سیگار یا دود سیگار بیشتر  است نظیر پیش خدمت های رستوران ها،‌رانندگان ،‌کارگران راه و ساختمان ،نگهبانان،صندوقدارها ،کافه دار ها بالاتر است.
• معدنچیان ، کارگران چیت سازی که از رشته های اسبست استفاده می کنند بیشتر است . عایق کار ها و کارگران کشتی سازی در معر خطر بیشتری هستند .حدود 4 % تمام سرطان های ریه مربوط به مواجهه با اسبست است . دوره  کمون بیماری 20 سال است و بیماری حتی با مواجهه های شدید و کوتاه نیز ایجاد می شود.
• در کارگران کارخانجات نساجی که در مواجهه با ماده ای معدنی به نام کریزوتایل هستند ، میزان سرطان بالاست .
• مواجهه با رادون باعث افزایش خطر سرطان ریه می شود(گاز رادون از متلاشی شدن اورانیوم طبیعی موجود در زمین به وجود
•  می آید. رادون از صخره های معادن اورانیوم به داخل فضای معادن منتشر می شود .)
• کارگران نقاش ،لاستیک سازی ها و کارگرانی را که در تهیه و تولید آسفالت و قیر کار می کنند را در معرض خطر سرطان قرار می دهد .
• کارگرانی که در معرض تماس با حشره کش ها ی حاوی آرسنیک قرار دارند در معرض خطر سرطان هستند .
• کارگران کارخانجات تولید و احیاء آلومینیم
• کارگران ذوب مس و افرادی که با تولید حشره کش های حاوی آرسنیک سر و کار دارند.
• کارگران صنایع تولید کروم و آلیا‍‍ژ های آن
• کارگران معادن استخراج نیکل در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه و بینی هستند.
• کارگران قسمت تولید آلیاژ های بریلیوم و صنایع هوا فضا به دلیل تماس با بریلیوم ، در ذوب کاران کادمیوم و سایر فلزات ، باطری سازها ،
• کارگران تولید پلاستیک و رنگ ها .
• کارگرانیکه در تولید باکتر کش ها ، آفت کش ها و حلالها فعالیت دارند .

برای پیشگیری از بروز سرطان ریه در این افراد چه اقداماتی می توان انجام داد ؟

در پیشگیری هدف نهایی پرهیز  کامل از مواجهه با عامل ایجاد سرطان است . مؤثر ترین روش کاهش میزان مرگ و میر ناشی از سرطان ریه ، رعایت اصول پیشگیری اولیه است که شامل شناسایی عوامل موجود در محیط کار ، رعایت دقیق استاندارد های محیط کار و آموزش کارگران می باشد .

چون سیگار مهمترین عامل ایجاد سرطان ریه است ، بایستی کارگران را به ترک سیگار تشویق نمود.

پیشگیری ثانویه و انجام معاینات دوره ای کارگران توسط پزشک اقدام مؤثر بعدی است .انجام رادیو گرافی قفسه سینه و آزمایش خلط در تشخیص کمک کننده خواهد بود . اما متأ سفانه تشخیص زودرس نیز در بهبود پیشرفت بیماری تأ ثیر زیادی ندارد و باید از ابتدا پیشگیری شود.

سرطان حفره بینی و سینوسها : بروز این نوع سرطان بسیار نادر است  و در کارگران با سن کمتر از 50 سال شایع نیست و میزان بروز آن با افزایش سن بیشتر می شود . این سرطان در کارگرانی که در مواجهه با گرد و غبار چوب نظیر کارگران صنایع ساخت وسایل چوبی منزل بویژه ساخت صندلی های چوبی بیشتر دیده می شود . و با علائم خشک شدن مخاط بینی ،‌انسداد و خونریزی کم و متناوب بینی همراه می باشد . دوره ی کمون بیماری 20 تا 30 سال می باشد . فرد مبتلا اغلب از اشکال در سینوس شکایت دارد و قبل از تشخیص معمولا بیمار به مدت طولانی و بطور نامناسب  از آنتی بیوتیک ها استفاده می کند.

سرطان حنجره : بسیار شایع تر از سرطان سینوس و بینی است . این سرطان با  مصرف سیگار ارتباط دارد . از علل احتمالی این نوع سرطان می توان به مواجهه با گرد و غبار چوب ،‌گاز خردل ، نیکلو روغن های برشی نام برد . این سرطان عمدتاً بیماری کارگران مسن تر است و معمولا افراد در دهه های 6 و 7 زندگی درگیر می  شو ند . علائم آن بسته به محل  درگیری متفاوت است  اما هر بیماری که از خشونت صدای مداوم ،‌اشکال در بلع ،‌درد در هنگام بلع ،‌توده در گلو یا تغییر در کیفیت صدا شاکی باشد باید فورا برای تشخیص علت بروز عارضه به پزشک ارجاع شود . تشخیص و درمان بیماری در مراحل اولیه باعث پیش آگهی بسیار خوب بیماری کی شود .

سرطان مثانه : سرطان مثانه معمولا در سنین بالا ( حداکثر در دهه ی هفتم زندگی )‌بروز می کند . مهمترین علت شناخته شده قابل پیشگیری این سرطان سیگار است (60%موارد )‌و حدود 20%‌سرطان های مثانه به علت مواجهه شغلی است . آلوده شدن آب با آفت کش ها و مواد شیمیایی دیگر ممکن است سبب افزایش خطر سرطان مثانه شود . مشاغل پر خطر شامل موارد ذیل است :

کارگران صنایع لاستیک و تایر سازی ، کارگران چرم سازی ،‌کارگران پالایشگاه نفت و آرایشگران ، رانندگان کامیو ن ،‌کارگران صنایع کابل سازی ،‌کارخانجات نساجی  و رنگرزی ،‌نقاشی ،‌مکانیکی صنایع تولید و قطران و قیر. شایعترین علامت  سرطان مثانه وجود خون در ادرار است (که در 80% موارد ایجاد می شود.)و معمولا بدون درد متناوب است . در بیش از 20%‌موارد بیماران فقط دچار تحریک مثانه می شوند  که با تکرر ادرار ،‌سوزش ادرار و شب ادراری همراه است . در مراحل پیشرفته بیماران با علائم ادم پاها (در اثر انسداد ورید ها و عروق لنفاوی )‌مراجعه می کنند .

اقدامات پیشگیرانه در بروز سرطان های شغلی :

انواع سرطانهای شغلی

1. توجیه و آموزش کارفرمایان کارگاهها و کارخانجات در خصوص عوامل خطر مرتبط با  نوع کار برای کارگران و پیگیری کنترل و از بین بردن عوامل خطر و فراهم نودن زمینه اقدامات حفاظتی برای کارگران و همچنین اجرای قوانین و ضوابط مندرج در قانون کار
2. انجام بازدید های دوره ای از کارگاهها و کارخانجات بر اساس شرح وظیفه مربوطه و گزارش به مسئولان در صورت نیاز
3. آموزش علائم خطر و اقذامات حفاظتی به کارگران
4. توصیه به کارگران تا در صورت مشاهده هر یک از این علائم بلافاصله به واحد بهداشتی درمانی مراجعه کنند .
5. پیگیری انجام معاینات دوره ای از کارگران شاغل در این مشاغل
6. در صورت مراجعه کارگران دارای علائم خطر ارجاع فوری آنها به پزشک

حتما بخوانید:

⇐ فهرست مواد سرطان زا

⇐ جامعترین منبع سرطانهای شغلی

⇐ رابطه غذا با سرطان

⇐ سونامی سرطان در ایران

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.