نگهداری مواد منفجره

نگهداری مواد منفجره

نگهداری مواد منفجره

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 54

فهرست:

• ترخیص و انبارهای مواد منفجره باید به صورت استاندارد طراحی شوند.
• دستورالعمل‌های ایمنی نگهداری مواد منفجره کلاس ۱
• ناقص بودن مواد انفجاری در انبارها باید گزارش شود.
• اصول نگهداری مواد منفجره باید در انبارها و سازه‌ های آن‌ها با دقت اجرا شود.
•  انتقال سوخت‌ های مربوط به مواد منفجره در کارگاه‌های تولید و انبار مواد منفجره.

در این بخش، اطلاعات کلی در ارتباط با الزامات ایمنی انبارهای مواد منفجره، شرایط نگهداری و فعالیت‌های مربوط به مواد منفجره به همراه اصول سازگاری آن‌ها با یکدیگر حین نگهداری جمعی ارائه خواهد شد. در کشورهای مختلف تولید و نگهداری مواد منفجره تحت مقررات ویژه‌ای می‌باشد. برای مثال در ترکیه، این مسائل تحت مقررات (آیین‌نامه مربوط به اصول و مقررات تولید، واردات، حمل، نگهداری، انبار، فروش، استفاده، دفع و بازرسی مواد منفجره غیرانحصاری و لوازم شکار و موارد مشابه) قرار دارند. مسائل مربوط به بهداشت و ایمنی شغلی در کارگاه‌هایی که فعالیت‌های تولید و نگهداری مواد منفجره در آن‌ها انجام می‌شود، تابع آیین‌نامه‌هایی است که مطابق با قانون کار شماره ۴۸۵۷ تهیه شده است.

مهم‌ترین اصل در این زمینه، انبار کردن مواد منفجره به شکلی ایمن در انبارهای مجاز طراحی و ساخته شده برای مواد منفجره است. نمی‌توان چنین تصور کرد که انبارهای مورد استفاده برای نگهداری مواد خطرناک، برای نگهداری مواد منفجره نیز مناسب باشند. مواد منفجره، موادی هستند که از طریق عامل اکسیدکننده یا عدم تعادل شیمیایی موجود در ساختار خود، بدون نیاز به اکسیژن اتمسفر منفجر می‌شوند. این مواد تابع مقررات ATEX و استاندارد TS EN 60079/10 نیستند. تهیه PKD در محیط‌هایی که در آن‌ها چنین موادی پردازش، فرآوری و نگهداری می‌شوند، با روش‌های شناخته‌شده در صنایع، امکان‌پذیر نیست. زمانی که این تأسیسات در محدوده قانون SEVESO ارزیابی می‌شوند، در مورد خطرات موجود در مکان‌های پردازش و نگهداری مواد منفجره خارج از حیطه آیین‌نامه ATEX نیز می‌توان مقررات همین آیین‌نامه را اجرا نمود و حین ایزولاسیون منابع اشتعال در مکان‌هایی که در آن‌ها خطر انفجار وجود دارد، می‌توان روش‌های مندرج در آیین‌نامه ATEX و استانداردهای سری IEC 60079 را به کاربرد. از این لحاظ، مناطق خطرناک در مکان‌هایی که در آن‌ها ماده منفجره پردازش، فرآوری و نگهداری می‌شود، باید مشخص شده و طبقه‌بندی‌های مورد نیاز نیز انجام شوند. در جمهوری اسلامی ایران ایمنی مواد منفجره نظیر تولید، شرایط نگهداری، جابجایی، استفاده و غیره در استانداردها و قوانین مختلفی بر اساس ماهیت و نوع کار مورد تأکید قرار گرفته که تعدادی از آن‌ها عبارت‌اند از:

• آیین‌نامه ایمنی در معادن – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
• آیین‌نامه ایمنی در تونل‌سازی – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
• مقررات فنی مواد منفجره و آتشباری در معادن – معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری
• دستورالعمل ارزیابی ریسک در معادن – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
• آیین‌نامه حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار – وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی

۱. طرح‌ها و الزامات انبارهای مورد استفاده جهت نگهداری مواد منفجره

شرایطی مانند کلاس مواد منفجره، مقدار مواد منفجره، فاصله مواد منفجره تا مناطق مسکونی و خرابکاری، نقش مؤثری در انتخاب انبار برای نگهداری مواد منفجره دارند.

ساختمان‌های نگهداری این مواد باید دارای شرایط مطلوب و مطابق با کلاس/بخش خطر مواد منفجره موجود در آن باشند. کارگاه‌هایی که در آن‌ها مواد منفجره تولید و نگهداری می‌شود، کلیه تجهیزات قابل اشتعال یا انفجار باید مطابق با مقررات ملی نصب شوند. آیین‌نامه مربوط به اصول و مقررات تولید، واردات، حمل، نگهداری، انبار، فروش، استفاده، دفع و بازرسی مواد منفجره غیرانحصاری و لوازم شکار و موارد مشابه (ترکیه)، سه نوع انبار را برای مواد منفجره مشخص می‌کند که به شرح زیر است:

1. سیار که می‌توانند حداکثر ۲ تن مواد منفجره را در خود جای دهند؛
2. موقت که برای کارهای موقت تا سه سال طراحی می‌شوند و
3. دائمی که خود دو دسته‌اند: a. زیرزمینی (گالری)b. روزمینی که شامل انبارهای با ساختار سبک، ساختار سنگین و ایگلو (با پوشش خاک) می‌شوند.

۱/۱ انبارهای روزمینی دائمی نگهداری مواد منفجره

الف) انبارهای دارای ساختار سبک

این انبارها شبیه ساختمان‌های معمولی هستند و برای نگهداری مقادیر اندک از مواد منفجره مورد استفاده قرار می‌گیرند. ضخامت دیوارهای جانبی در این ساختمان‌ها باید حداقل ۲۲۵ میلی‌متر باشد و با آجرهای معمولی یا آجرهای سوراخ‌دار با ضخامت حداقل ۲۷۵ میلی‌متر ساخته شوند.

ب) انبارهای دارای ساختار سنگین (با دیوارهای ضخیم و ساختار مستحکم)

دیوارهای این انبارها باید از آجرهایی با حداقل ضخامت ۶۸۰ میلی‌متر یا بتن‌آرمه با حداقل ضخامت ۴۵۰ میلی‌متر یا مصالح مستحکم دیگری معادل با این موارد ساخته شوند. سقف باید حداقل از بتن‌آرمه ۱۵ سانتی‌متری یا مصالحی با مشخصات مشابه ساخته شود. هدف از ساخت انبارهای دارای دیوار ضخیم، هدایت اثر انفجار به سمت بالا در صورت بروز انفجار در انبار در اثر حوادث است. به این شکل اثر ترکش به اطراف، به حداقل می‌رسد. به همین دلیل دیوارهای جانبی از مواد مستحکم و سقف نیز از مواد سبک ساخته می‌شوند.

ج) انبارهای ایگلو ( دارای سقف پوشیده از خاک)

به منظور حفظ ایمنی و تأمین امنیت در برابر مواد منفجره، استفاده از انبارهای نوع ایگلو برای مواد منفجره‌ای که به نگهداری طولانی‌مدت و حفاظت بسیار ایمن نیاز دارند، باید در اولویت قرار بگیرد. این نوع انبار برای تمام انواع مواد منفجره در اولویت است. قسمت بالایی انبارهای ایگلو باید به اندازه ۶۰ سانتی‌متر با خاک پوشانده شده و پشت و دو طرف آن‌ها باید حداقل ۲۶ درجه و حداکثر ۳۳ درجه زاویه داشته باشد. دیوارهای جانبی آن‌ها باید از بتن‌آرمه با حداقل ضخامت ۱۵ سانتی‌متر ساخته شود و درب آن‌ها باید از موادی ساخته شود که تحمل حداقل ۷ بار فشار را داشته باشد. درب این انبارها نباید رو به درب انبارهای مجاور باز شود (درصورتیکه چنین انبارهایی وجود داشته باشد). این انبارها براساس معیارهای خاصی با خاک پوشانده می‌شوند. این معیارها به شرح زیر است:

1. پوشش خاک باید در سطح معقولی بوده و در آن نباید هیچ‌گونه ماده مضر، زباله، بقایای مخروبه و سنگ‌هایی با وزن بیشتر از ۱۲.۲ کیلوگرم و قطر بیشتر از ۱۵.۲۴ سانتی‌متر وجود داشته باشد.
2. با توجه به آن که خاک رس جامد یا مرطوب یا انواع مشابه خاک چسبندگی زیادی دارند، نباید از آن‌ها به عنوان پوشش خاک استفاده کرد.
3. سنگ‌های بزرگتر از ابعاد مجاز، فقط در قسمت مرکزی پایین ماده پرکننده می‌توانند به کار روند و نباید در پوشش خاک استفاده شوند.
4. مواد مورد استفاده به عنوان پوشش خاک به منظور حفظ انسجام سازه و کنترل فرسایش باید متراکم شوند.
5. هنگام انتخاب پوشش گیاهی برای انبار دارای پوشش خاکی، باید گیاهی انتخاب شود که وزن و ریشه آن به سازه آسیب نرساند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐  آشنایی با طبقه بندی مواد خطرناک

⇐ استاندارد جامع ایمنی مواد منفجره و مهمات (ناریه)

⇐ ایمنی در انبار مواد منفجره

⇐ انواع مواد منفجره در معادن

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.