نکات مهم در مورد سیلیس و بیماری ناشی از آن

نکات مهم در مورد سیلیس و بیماری ناشی از آن

نکات مهم در مورد سیلیس و بیماری ناشی از آن

تهیه کننده: مهندس وحید یدالهی

مقدمه:

سیلیس گرد و غبار معدنی با فرمول SIO2 می باشد که این گرد و غبار از نظر NIOSH جزء گرد و غبارهای سرطانزا دسته بندی گردیده که بدون رنگ و بو می باشد و باعث انباشتگی گرد و غبار در ریه و ایجاد پنوموکونیوز می شود.

اما این انباشتگی همراه با سفتی بافت ریه یا اسکلروز می باشد و اصولا بیماری سیلیکوزیس به کندی پیشرفت کرده و زود ظاهر نمی شود و معمولا عوارض آن بعد ازپنج سال ظاهر می گردد (البته موارد یکسال هم گزارش شده) مدت مسئولیت آن 15 سال می باشد این ماده باعث تحریک فوری چشم می شود (طبق مستندات NIOSH)

بعد از اکسیژن Si فراوانترین عنصر در روی زمین است اما بصورت خالص در طبیعت موجود نمی باشد بلکه معمولا به دو شکل زیر در طبیعت می باشد

• Sio2
• سیلیکات ها که ریشه Sio4 دارند و در آنها کم و بیش Sio2 وجود دارد مانند: تالک، کائولن، میکا و فلدسپار که به علت وجود سیلیس در برخی موارد ایجاد فیبروز ریه می نماید.

مشاغل مرتبط با سیلیس با احتمال خطر بالا به شرح زیر می باشد:

• عملیات سند بلاست و ساینده پاشی ·
• سنگکوبی و سنگبری
• شیشه سازی
• کاشی و سرامیک سازی
• ریخته گری
• معادن رو باز و سربسته سیلیس

توجه: سیلیس آزاد یعنی یک اتم سیلیکون که با دو اتم اکسیژن ترکیب شده و Sio2 ایجاد کند.

علایم بیماری سیلیکوزیس:

این بیماری با توجه به پیشرفتی کندی که دارد علایم آن زود ظاهر نمی شود پس نکته مهم این است که بیماری در ابتدا خموش و بدون علایم است برای همین بحث نمونه برداری از محیط کار و انجام معاینات قبل از استخدام و دوره ای و توجه به بیماریهای زمینه ای نقشهای مهمی در پیشگیری این بیماری دارد

نکته مهم دیگر اینکه تنگی نفس، سرفه شدید و ضعیف شدن در زمان پیشرفت ظاهر می شود و اینها می تواند نشان دهنده این باشد که بیماری عارض شده و در مرحله پیشرفت قرار دارد

اقدامات مهم در کنترل سیلیس:

1. جایگزینی مواد دیگر بجای سیلیس

تذکر: استفاده از مسباره (که از اکسیدهای فلزی و مقداری سیلیس تشکیل شده) در عملیات سندبلاست ابتلا به بیماری سیلیکوزیس را کاهش میدهد ولی حذف نمی کند بنابراین باید در این ایستگاه نیز توجه لازم مبذول شود

2- کاهش گرد و غبار سیلیس محیط کار

استفاده از هودهای دستکش دار و یا اطاقک های بزرگ مجهز به تهویه مانند شکل ذیل مناسب می باشد. معمولا جمع کننده ها مانند اسکرابر، سیکلون سیستم بگ هوس الکتروفیلتر می باشد و هواکش مورد استفاده نیز معمولا از نوع سانتریفیوژ می باشد.

رعایت بهداشت فردی از قبیل ممنوعیت خوردن و آشامیدن و استعمال دخانیات شستشو مرتب دست ها بخصوص در حین استفاده از مواد غذایی و استفاده صحیح از وسایل حفاظت فردی در این گونه محیط ها باید رعایت شود.

3. استفاده از وسایل حفاظت فردی مناسب: ماسک تنفسی با توجه به نوع کار و غلظت آلودگی محیط کار انتخاب می گردد. ماسک N95 که برای سیلیس نیز توصیه می شود. مبنای انتخاب نوع ماسک در مواجهه با گرد و غبار میزان آلودگی و میزان فعالیت کارگر می باشد.

توصیه سازمان NIOSH برای انتخاب و استفاده از ماسک های تنفسی در محیط های حاوی ذرات

• در صورتی که گرد و غبار بالاتر از 0.5 میلی گرم بر متر مکعب باشد استفاده از ماسک P95, R95, N95 و می توان از ماسک های سری P,R,N یا کارایی 99 و 100 استفاده نمود.
• در صورتی که غلظت گرد و غبار بالاتر از 1.25 میلی گرم بر مترمکعب باشد استفاده از دستگاه تصفیه کننده هوا با فیلترهای با کارایی بالا برای گرد و غبار یا استفاده از تامین کننده های هوا با حالت جریان مداوم
• در صورتی که غلظت گرد و غبار بالاتر 2.5 میلی گرم برمتر مکعب باشد، تصقیه کننده های هوای تمام صورت مجهز به فیلترهای N100 ,R100 ,P یا استفاده از تامین کننده های هوا تمام صورت مجهز به فیلترهایی با کارایی بالا
• در صورتی که غلظت گرد و غبار بالاتر از 25 میلی گرم بر متر مکعب باشد استفاده از تامین کننده ها از هوا با تنظیم فشار یا با حالت فشار مثبت.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارزیابی و کنترل مواجهه با سیلیس آزاد کریستالی در محیط کار

⇐ نمونه برداری و تجزیه ترکیبات سیلیس

⇐ دستورالعمل سازمان NIOSH برای کاهش سیلیس در محیط کار

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.