نمونه برداری رنگ سنجی

نمونه برداری رنگ سنجی

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 9

فهرست:

• مقدمه
• علم رنگ سنجی (Colorimetric Science)
• تشخیص مواد شناخته شده
• تشخیص مواد ناشناخته
• نکات عملیاتی برای کار با دتکتور تیوب ها
• مطالعه موردی – آمونیاک و رنگ های لوله
• نکات اضافی دیگر در کار با دتکتور تیوب ها
• اصطلاحات و تعاریف

مقدمه

لوله های رنگ سنجی هم برای تشخیص گازها و بخارات شناخته شده استفاده دارند و هم برای مواد ناشناخته . می توان از لوله های رنگ سنجی برای محدودتر کردن و شناسایی گروه خانواده مواد شیمیایی استفاده کرد . اگر فرد با تجربه ای از این لوله ها استفاده کند ، احتمالاً می تواند ماده را به شکل صحیح تشخیص دهد . متاسفانه ، این ابزار ارزشمند در ارزیابی ریسک ، در بسیاری از شرایط اضطراری مورد غفلت قرار می گیرد . نمونه برداری از طریق رنگ سنجی کار ساده ای نیست و افرادی که این کار را انجام می دهند باید با جنبه های مختلف آن آشنا باشند . اگر پاسخ دهنده نداند که چه ماده خطرناکی در محیط است ، نمونه برداری هایی هم که انجام داده و نتایج به دست آمده ارزشی نخواهند داشت .

علم رنگ سنجی  (Colorimetric Science)

اساس نمونه برداری رنگ سنجی بر قرار دادن یک لوله حاوی معرف خاص در درون یک پمپ نمونه برداری استوار است . هوا از روی معرف کریستالی یا پودری عبور کرده و ماده شناسایی می شود. مکانیسم پمپ کردن شامل استفاده از پمپ های مکشی، پیستونی و پمپ های شستی است (شکل ۱) . نوع پمپی که استفاده می شود تعیین کننده تعداد، حجم یا مقدار مکش هوا و اندازه تیوب ها است. اگر گاز یا بخار با معرف وارد واکنش شود ، تغییرات رنگی در معرف رخ داده و پاسخ معرف به ماده مشخص می شود. سه فاکتوری که تغییر پیدا می کنند عبارتند از تغییر رنگ ، تغییر طول و شدت رنگ . لوله های معرف اغلب برای طیف وسیعی از مواد ساخته شده و معمولاً هم برای گروه های خانواده مواد (مثل هیدروکربن ها ، هیدروکربن های هالوژنه ، گازهای اسیدی ، آمین ها و …) استفاده دارند.

شکل 1- یک نمونه از تیوب های رنگ سنجی

اگرچه تیوب هایی برای گازهای اختصاصی ساخته شده اند اما ، این ابزارها دارای حساسیت هایی به سایر مواد هم بوده و در تماس با اعضای خانواده های خاص تغییر رنگ می دهد . سیستم های رنگ سنجی می توانند دارای لوله های طویل پراب ، هیتر ، پیش فیلتر ، لایه های عمل آورنده ، آمپول های داخلی درزبندی شده ، پیش تیوب و لوله های معرف هم باشند . حتماً لازم است که پیش از استفاده از این ابزار دستورالعمل آن را به خوبی و به دقت خوانده شود . از آنجایی که دتکتور تیوب ها بر واکنش های شیمیایی استوار هستند ، ابزار و امکانات جانبی که بر لوله ها سوار می شوند می توانند به شناسایی بهتر ماده شیمیایی کمک کنند . هیتر (پیرولیز کننده) دمای بالایی تولید می کند که می تواند دمای درون تیوب را بالا ببرد . افزایش دما می تواند انجام واکنش شیمیایی را تسهیل کند . آمپول های سیل شده (درزبندی شده) درونی هم برای افزایش واکنش شیمیایی درون تیوب استفاده می شوند . یک سیستم رنگ سنجی که توسط شرکت دراگر تهیه شده دارای چیپ های نمونه برداری با ستون های کد گذاری شده رنگی است . این سیستم که سیستم اندازه گیری چیپی (Chip Measurement System- CMS)  نام دارد در شکل 2 نمایش داده شده است .

شکل 2- سیستم اندازه گیری چیپ مربوط به شرکت دراگر

در این سیستم چیپ نمونه برداری به درون پمپ وارد شده و پمپ، چیپ وارد شده را شناسایی کرده و مقدار آلاینده موجود را در قسمتی از چیپ نشان می دهد . از طریق انتقال نور از خلال آمپول پر شده از معرف ، پمپ قادر است قرائت صحیح تری از غلظت ماده شیمیایی شده ارایه دهد. در حال حاضر ، یکی از عوامل محدود کننده در استفاده از CMS این است که چیپ های متنوع ، مثل دتکتور تیوب ها در دسترس نیست . یک مزیت برجسته این سیستم به سیستم های رنگ سنجی سنتی این است که CMS مجهز به یک اسکرین LCD است که غلظت ماده را بر حسب ppm نشان داده و نیازی به تفسیر تغییر رنگ نیست. تفسیر طول تغییر رنگ و شدت تغییر رنگ قبلی نیازمند تفسیر انسان است که اغلب هم با خطا همراه می شود. برخی سیستم های رنگ سنجی استاندارد هستند که می توانند حساسیت دتکتور به ماده را افزایش داده یا حتی آن را پس از کسب نتایج منفی ، مجدداً قابل استفاده نمایند . در حال حاضر ، سیستم های مبتنی بر چیپ این قابلیت را ندارند . چیپ ها دارای ستون های مویینه ای هستند که پس از آنکه هر کدام که باز شدند دیگر قابل استفاده مجدد نیستند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ روش ها و تجهیزات نمونه برداری آلاینده های شیمیایی هوای محیط کار

⇐ اندازه گیری گازها و بخارات در هوا به شیوه رنگ سنجی

⇐ سنسورهای تشخیص گازهای سمی