نقش مدیریت دانش و تکنولوژی در HSE

نقش مدیریت دانش و تکنولوژی در HSE

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 8

چکیده:

تغییرات سریع در دنیای امروز، سازمانها را با چالشهای مختلفی روبرو کرده است، اما در این میان صنعت ایمنی موفق هستند که به کمک ابزارهای مدیریت و فناوریهای نوین، از فرصتهای ایجاد شده به نفع خود استفاده کنند. مدیریت دانش یکی از این ابزارهاست. علی رغم اینکه دانش بعنوان منبعی برای بقای صنعت ها ضروری و حیاتی است و شرط موفقیت صنعت ها در تجارت جهانی دستیابی به یک دانش و فهم عمیق در تمامی سطوح می باشد، اما باز هم بسیاری از صنعت ها هنوز به مدیریت دانش بطور جدی توجه نکرده اند. دنیای امروزی به گونه ای است که شرط بقای هر سازمانی عکس العمل سریع در برابر تغییرات است که آن جزء با داشتن دانش و خلاقیت امکان پذیر نمی باشد. مقاله حاضر ضمن توضیح و تبیین مدیریت دانش، ارتباط آن را با نوآوری و ایمنی و همچنین نقش آنها در بهبود کارایی و اثر بخشی فرآیندها را مورد بحث قرار می دهد.

کلیدواژه‌ها:

مدیریت دانش، نوآوری، بهبود، کارایی، اثر بخشی و فرآیند در صنعت ایمنی

مقدمه:

اﻣﺮوزه ﺣﻮادث ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﺎر ﯾﮑﯽ از ﻋﻤﺪه ﺗﺮﯾﻦ ﻋﻠﻞ ﻣـﺮگ و ﻣﯿﺮ و از ﮐﺎر اﻓﺘﺎدﮔﯽ در ﻫﻤﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎ اﺳﺖ و ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺛﺮات ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻓﻘﺪان ﻧﯿﺮوی ﮐﺎری، ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﺧﺴﺎرات ﻣﺎﻟﯽ ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﯾﺮی ﺑﺮ اﻗﺘﺼـﺎد ﮐﺸـﻮرﻫﺎ وارد ﻣـﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﻪ ﻃﻮرﯾﮑﻪ ﺑﺮآورد ﺷﺪه ﺳﺎﻻﻧﻪ 270 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﺣﺎدﺛﻪ ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﺎر اﺗﻔﺎق ﻣﯽ اﻓﺘﺪ ﮐﻪ ﻧﺰدﯾﮏ ﺑـﻪ 2 ﻣﯿﻠﯿـﻮن و 200 ﻫـﺰار ﮐﺎرﮔﺮ ﺟﺎن ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده و ﻗﺮﯾﺐ ﺑﻪ 160 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎی ﻧﺎﺷﯽ از ﮐﺎر ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪه و ﺑﯿﺶ از260 ﻣﯿﻠﯿون ﺣﺎدﺛﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ 3 روز ﻏﯿﺒﺖ ﮐﺎری اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده اﺳﺖ. که ﺳﻬﻢ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻬـﺎن ﺳـﻮم از اﯾـﻦ ﺣـﻮادث 3 ﺗـﺎ 4 ﺑﺮاﺑـﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺗﻮﺳﻌﻪ ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ و ﺧﺴﺎرات ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺮآورد ﺷﺪه در ﺳـﺎل 2006 ﺑـﺎﻟﻎ ﺑـﺮ 251.1 ﺗﺮﯾﻠﯿـﻮن دﻻر ﮐـﻪ ﻣﻌـﺎدل 4 درﺻﺪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻧﺎﺧﺎﻟﺺ ﺟﻬﺎﻧﯽ اﺳﺖ، ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ.اﯾـﻦ ارﻗﺎم ﺧﻮد ﮔﻮﯾﺎی ﺧﺴﺎرات ﺟﺒﺮان ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﺣـﻮادث ﺑـﺮ ﭘﯿﮑـﺮ اﻗﺘﺼﺎد ﻫﺮ ﮐﺸﻮر ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎر ﺑﺮای ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از ای ﺣﻮادث ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺑﺮ داﻧﺶ و ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی در ﺻﻨﻌﺖ اﯾﻤﻨﯽ اﺳﺖ.

ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧـﺶ و ﺗﮑﻨﻮﻟـﻮژی در HSE ﺑـﻪ ﺻـﻮرت ﺟﺎﻣﻊ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎﻟﻤﺖ، اﯾﻤﻨﯽ و ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ زﯾﺮا اﯾﻦ ﺳﻪ ﻋﺎﻣﻞ ﻫﺮﮔﺰ در ﻋﻤـﻞ از ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﺠﺰا ﻧﺒﻮده و ﻓﻘﺪان ﯾﮑﯽ، دﯾﮕﺮی را ﺗﺤﺖ ﺷﻌﺎع ﻗﺮار ﻣﯽ دﻫﺪ. ﺑﻪ ﺑﯿﺎن دﯾﮕﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﺳﺎﻟﻤﺘﯽ ﻓﺮدی را در ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎر ﺗﺎﻣﯿﻦ ﮐﺮد ﺑﺪون آﻧﮑﻪ ﺑـﻪ اﯾﻤﻨـﯽ ﻓـﺮدی او و ﯾـﺎ ﺳﺎﻟﻤﺖ ﻣﺤﯿﻂ ﮐﺎرش ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺸﺎن داد و ﻫﺮﮔﺰ در ﯾﮏ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ آﻟﻮده ﻧﻤﯽ ﺗﻮان اﯾﻤﻦ وﺳـﺎﻟﻢ ﻣﺎﻧـﺪ. از ﻃﺮﻓـﯽ ﺗﺠﺮﺑـه ﮐﺸﻮرﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺧﺼﻮص ﮐﺸﻮرﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در زﻣـﺮه ﺟﻮاﻣـﻊ ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﻗﺮار دارﻧﺪ ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از راه ﺣﻞ ﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ داﻧﺶ و ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﯾﮑﯽ از راﻫﮑﺎرﻫﺎی اﯾﺪه آﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ اﻃﻤﯿﻨﺎن و اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎی اﺟﺮا ﺷﺪه ﮐﻤﮏ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و راﻫﺒﺮد ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ ﺑﺮای اﺳـﺘﻔﺎده ﺣﺪاﮐﺜﺮ از ﺣﺪاﻗﻞ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻮده و در ﺑﺴﯿﺎری از ﻣـﻮارد از اﻧﺠـﺎم ﮐﺎرﻫﺎی ﺗﮑﺮاری ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻪ در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﻣﻨﺠﺮ ﺑـه اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﻬﺮه وری و ﮐﺎﻫﺶ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﻫﺎ در ﻫﻤﻪ ﺻـﻨﺎﯾﻊ اﯾﻤﻨـﯽ می گردد.

ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻘﺎله

داﻧﺶ و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ آن ﻣﻘﻮﻟﻪ ای اﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺮوزه ﻫﻤـه ﺟﺎ ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ واﻗﻊ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺗﺒـﻊ آن ﺗﻐﯿﯿـﺮ در ﻋﻤﻠﮑـﺮد ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺳـﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ اﻣـﺮی اﺟﺘﻨـﺎب ﻧﺎﭘـﺬﯾﺮ اﺳـﺖ. ﺗﻤـﺎﻣﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻬﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺮﮐﺘﻬﺎی ﺗﻮزﯾﻊ ﻧﯿـﺮوی ﺑـﺮق ﮐـﻪ وارد ﺑﺎزار ﺷﺪه اﻧﺪ، ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﻘﺎء، ﺗﻮﺳﻌﻪ و اﻧﻄﺒﺎق ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿـﺮات ﻣﺤﯿﻂ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺟﺮای اﺛﺮﺑﺨﺶ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﻫﺴﺘﻨﺪ. از سوﯾﯽ اﻫﻤﯿﺖ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻧﯿـﺰ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻋﺎﻣـﻞ اﺻـﻠﯽ ﻣوﺗﻮر ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی در ﺟﻬـﺎن اﻣـﺮوز ﻣﺸـﺨﺺ اﺳـﺖ. ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی در داﻣﺎن داﻧﺶ ﭘﺮورش ﻣـﯽ ﯾﺎﺑـﺪ و اﺻـﻮﻻً در ﮔﺬر از وادی ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻣﯽ ﺗﻮان زﻣﯿﻨﻪ ﻫﺎی ﮐﺎرﺑﺮد ﻋﻠﻢ اﯾﻤﻨﯽ در زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺸﺮ را ﮐﺸﻒ و ﯾـﺎ اﯾﺠـﺎد ﮐـﺮد. در اﯾــﻦ ﻣﻘﺎﻟــﻪ ﭘــﺲ از ﻣﻌﺮﻓــﯽ ﻣﻔﻬــﻮم ﻣــﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧــﺶ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی و اﯾﻤﻨﯽ، ﺑﺮاﺳﺎس اﻃﻼﻋـﺎت ﺟﻤـﻊ آوری ﺷـﺪ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺮ روی ﻋـﻮاﻣﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﻓـﻦ آوری اﻃﻼﻋـﺎت، آﻣــﻮزش و اﻟﮕــﻮﺑﺮداری از ﻧﻤﻮﻧــﻪ ﻫــﺎی ﻣﻮﻓــﻖ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ، ﺗﻌﻬﺪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ارﺷﺪ و ﻧﻘﺶ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ اﯾﻤﻨـﯽ در ﺻﻨﻌﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺎس ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط ﺑـﯿﻦ ﻣـﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی و اﯾﻤﻨﯽ ﭘﺮداﺧﺘﯿﻢ.

دانش

اﺿــﺎﻓﻪ ﮐــﺮدن درک و ﺣﺎﻓﻈــﻪ ﺑــﻪ اﻃﻼﻋــﺎت ﻣﻮﺟــﺐ ﺗﻮسعه ﻃﺒﯿﻌﯽ ﭘﺲ از اﻃﻼﻋﺎت ﻣﯽ ﮔﺮدد. ﺧﻼﺻـﻪ ﺳـﺎزی ﻫـﺮ ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ (اﻧﺒﺎﺷﺖ) اﻃﻼﻋﺎت اوﻟﯿﻪ ﺑﻪ داﻧﺶ ﻣﻨﺠﺮ ﻣـﯽ ﺷﻮد. داﻧﺶ را در اﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﻣـﯽ ﺗـﻮان ﺑﯿﻨﺸـﻬﺎی ﺣﺎﺻـﻞ از اﻃﻼﻋﺎت و داده ﻫﺎﯾﯽ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧـﺪ ﺑـﻪ روﺷﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و در ﺷﺮاﯾﻂ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻣﻮﺛﺮ و ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﺎﺷﺪ. داﻧﺶ ﺑﻪ ﺣﺪاﻗﻞ رﺳﺎﻧﺪن ﺟﻤﻊ آوری و ﺧﻮاﻧﺪن اﻃﻼﻋﺎت اﺳـﺖ ﻧه اﻓﺰاﯾﺶ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت. داﻧﺶ ﮐﺎرآﻣﺪ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ اﻃﻼﻋﺎت و داده ﻫﺎی ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺣﺬف ﺷﻮﻧﺪ.

داﻧﺶ ﯾﮏ ادراک و ﻓﻬﻢ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺠﺮﺑـﻪ، اﺳـﺘﺪﻻل درک ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﯾﺎدﮔﯿﺮی ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد.

مدیریت دانش

ﺗﺎﮐﻨﻮن ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ از ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ اراﯾﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﺑـه ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ در اﺧﺘﯿﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ داﻧـﺶ ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺳﺎزﻣﺎن و ﺣﺘﯽ داﻧﺶ ﺧﺎرج از ﺳﺎزﻣﺎن و اﻧﺘﺸﺎر ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم آن ﺑﺮای اﻧﺠﺎم وﻇﺎﯾﻒ ﻣﻮﺟﻮد در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯽ ﺑﺎﺷـﺪ، ﮐـﻪ رﺷـﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﺎزﻣﺎن را در ﭘﯽ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. در اداﻣﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺗﻨﯽ ﭼﻨﺪ از ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان را اراﯾﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ. داوﻧﭙﻮرت و ﭘﺮاﺳﺎک ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧـﺶ ﻋﺒـﺎرت اﺳﺖ از ﺑﻬﺮه ﺑﺮداری و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﻫﺎی داﻧﺶ ﯾﮏ ﺳﺎزﻣﺎن در ﺟﻬﺖ ﺗﺤﻘﻖ اﻫﺪاف ﺳﺎزﻣﺎن. داﻧﺸﯽ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽ ﺷـﻮد ﺷﺎﻣﻞ ﻫﺮدو ﻧﻮع داﻧـﺶ ﺻـﺮﯾﺢ و داﻧـﺶ ﺿـﻤﻨﯽ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ. ﻣﺎﯾﮏ ﺑﻮرک ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻨﺎﺳﺐ در زﻣﺎن ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑـﺮای ﺗﺼـﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮی ﻫـﺎی درﺳـﺖ در اﺧﺘﯿﺎر اﻓـﺮاد ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻗﺮار ﺑﮕﯿﺮد.

ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﻓـﺮاد در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑـﺎ ﻫﻢ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﮐﺮده و داﻧﺶ ﺧﻮﯾﺶ را ﺑﻪ اﺷﺘﺮاک ﺑﮕﺬارﻧﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺳﺎزﻣﺎن را در ﻋﺮﺻﻪ رﻗﺎﺑﺖ ﻣﯿﺎن دﯾﮕر ﺳﺎزﻣﺎن ھﺎ تضمین می کند. اﺟﺮای ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ در ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻨﺠﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد داﻧﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﺑﺮای ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﺳـﺎزﻣﺎن ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻤﺎﻧﺪ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ی ﺧﺮوج ﮐﺎرﮐﻨﺎن از ﺳـﺎزﻣﺎن، داﻧـﺶ ﺗﻮﻟﯿﺪه ﺷﺪه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ای ﮐﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺻﺮف ﺗﻮﻟﯿﺪ آن ﮐﺮده اﺳﺖ از ﺳﺎزﻣﺎن ﺧﺎرج ﻧﻤﯽ ﺷﻮد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ جزوه دوره آموزشی ایمنی, بهداشت و محیط زیست (HSE)

⇐ استقرار الزامات سیستم مدیریت HSE