نقش ارگونومی در کیفیت محصول، درک مشتری و بهره‌وری صنعتی

نقش ارگونومی در کیفیت محصول، درک مشتری و بهره‌وری صنعتی

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 14

فهرست

• مقدمه
• نقش کیفیت و ارزش محصول در تصمیم مشتری
• رفتار مصرف کننده
• شناخت جایگاه محصول (سطوح پنج‌گانه کاتلر)
• بهره‌وری صنعتی و جایگاه ارگونومی
• ارگونومی و ملاحظات هزینه‌ فایده
• چگونگی پاسخگویی به نیاز مشتریان
• بهره‌وری و ارگونومی (مدل‌های مدیریتی در تولید موفق)
• نقش ارگونومی در تولید موفق و کاهش خسارات صنعتی
• ضرورت طراحی محصول مبتنی بر رفتار مصرف کننده

مقدمه

طراحی و توسعه مناسب محصول، یکی از دغدغه‌های مهم مدیران کیفیت، محسوب می‌شود. تاکنون روش‌های گوناگونی برای تضمین کارایی و اثربخشی فرایند طراحی و تولید محصول ارائه شده است. با این حال اکثر قریب به اتفاق این روش‌ها با رویکرد استراتژی‌های فنی-بهره‌وری و کنترل هزینه‌ها ارائه شده‌اند. اخیراً مواردی چون استراتژی‌های مهندسی و ارزش‌مداری تولید، طرح و بسط یافته است (شکل 1) که به‌نوعی راهی است برای حصول کیفیت بالاتر محصولات، همان گونه که در این شکل مشخص شده است با به‌کارگیری استراتژی مهندسی-ارزش، هم کارایی تولید محصول بهبود می‌یابد و هم هزینه‌ها کنترل می‌شود.

شکل (1) تاثیر کاربست رویکرد مهندسی به ارزش در کاهش هزینه‌ها و افزایش ارزش محصول (Brecher 2015)

نقش کیفیت و ارزش محصول در تصمیم مشتری

در رویکرد مدیریت محصول مبتنی بر مفهوم مهندسی-ارزش، دو فاکتور مهم «ارزش محصول» و «هزینه‌های تولید» حائز اهمیت است. شایان توجه است که در رویکرد مهندسی-ارزش؛ نقش مهندسی عوامل انسانی بسیار مهم است (Brecher 2015). همان‌گونه که در شکل (1) آمده است افزایش ارزش محصول (شکل 1 الف) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین فاکتورهای مشتری‌مداری و هم‌چنین کاهش هزینه‌های توسعه محصول (شکل 1 ب) با به‌کارگیری رویکرد مهندسی-ارزش محقق می‌شود. این رویکرد تاییدی است بر اهمیت کیفیت محصول بر اساس درک خواسته‌های مشتریان.

شایان ذکر است که در رویکرد اخیر، ملاحظات مهندسی انسانی جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده‌اند. از این رو دخالت دادن مشتری (کاربر) در فرآیند توسعه محصول نقش مهمی خواهد داشت.

یکی از فاکتورهای مهم موفقیت اقتصادی کارخانجات و سازمان‌ها، جلب رضایت مشتری است. به‌بیان‌دیگر حلقه ارتباطی مشتری و تولیدکننده، کیفیت محصول است و لذا «تجارب مشتری» از محصول و «برداشت ادراکی و شناختی» کاربر از محصول بسیار تعیین‌کننده است (Sadeghi Naeini 2018). البته درجه رضایت مصرف‌کننده، با مدت و دوره استفاده از محصول نیز مرتبط است ولیکن هر چه نیازهای مشتری بیشتر تأمین شود، تمایل به خرید، افزایش پیدا می‌کند (شکل 2).

شکل (2): اثربخشی تأمین نیازهای مشتری بر تمایل به خرید محصول یا خدمت (برگرفته از  Brecher 2015)

این توضیح لازم است که در مرحله مواجهه مشتری با محصول، اطلاعات و تجارب قبلی مشتری از محصول (به واسطه تبلیغات، مطالعات، شنیده‌ها و تجارب استفاده‌های پیشین) نقش‌آفرین است. پس از خرید محصول، کاربرد محصول در طی زمان، منجر به سطحی از درک، رضایت (یا عدم رضایت) از محصول می‌شود که در این خصوص فاکتورهای متعددی دخالت دارند: از جمله برند محصول – نوع و سبک طراحی – قابلیت استفاده – قیمت اولیه و هزینه‌های مرتبط بر آن.

مورد اخیر از موضوعات مهم و مطرح در بررسی «رفتار مصرف کننده» است. در این زمینه تئوری‌های مختلفی طرح شده است که در اکثر آنها تأکید شده که فرایند رفتار خرید از سوی مصرف کننده / مشتری شامل فاکتورهایی است از جمله شناخت و کسب اطلاعات لازم از محصول یا خدمت، ارزشیابی امکانات در اختیار یا محصولات عرضه شده به بازار، انتخاب و اتخاذ تصمیم خرید و هم‌چنین رفتار پس از خرید (Sirvastava & Barmola, 2010).

رفتار مصرف کننده

همان گونه که پیشتر هم مورد تاکید قرار گرفت، امروزه رقابت در بین بنگاه‌های فروش کالا بیش از پیش، دغدغه‌ی تولیدکنندگان محصولات مختلف شده است. موفقیت در رقابت در بازار، عامل بسیار حیاتی و مهم در فروش بیشتر محصول است. این مهم زمانی اتفاق می‌افتد که رفتارهای فردی و اجتماعی مشتریان در تصمیم‌گیری در انتخاب و خرید محصول، مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد. علاوه بر خرید مستقیم و معمول از فروشگاه‌ها، خرید آنلاین نیز به دلیل سبک زندگی امروزی، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. بدیهی است بررسی و مطالعه رفتار مصرف‌کننده، کار ساده‌ای نیست چرا که متاثر از عوامل متعددی است مانند قدرت خرید، سن، جنس، شغل، سطح آگاهی، فرهنگ مصرف، تبلیغات، باورها، تاهل، درآمد. از طرفی در این دسته از بررسی‌ها هر دو بعد عوامل داخلی (مثل شخصیت، برداشت‌ها و تجارب قبلی فرد، انگیزش‌های فردی، سن، جنس) و عوامل خارجی (مثل تبلیغات، مشاهده مستقیم کالا، طراحی داخلی فروشگاه، طرز برخورد فروشنده با مشتری) دخالت دارد که به نوبه خود، دشواری فرآیند بررسی رفتار مشتری را دوچندان می‌کند. جالب توجه است که هر چند که کشف و مطالعه عوامل اخیر آسان نیست، اما اکثر این فاکتورها، با ارگونومی مرتبط بوده لذا با تحلیل‌ها و بررسی‌های ارگونومیک، می‌توان بخش عمده‌ای از مشکلات یاد شده را رفع نمود.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ طراحی صنعتی در بستر ارگونومی: از تولید انبوه تا مشتری‌ مداری

⇐ مبانی طراحی، تولید و توسعه محصول مشتری مدار

⇐ کاربرد طراحی فاکتوریال در مطالعات ارگونومیک