سم شناسی شغلی در صنعت چاپ

سم شناسی شغلی در صنعت چاپ

فرمت: PPT   تعداد صفحات: 20

مقدمه:

• صنعت چاپ به قرن یازدهم میلادی در کشور چین بر‌می‌ گردد اما اختراع رسمی چاپ در قرن پانزدهم میلادی توسط یوهانس گوتنبرگ در کشور آلمان به ثبت رسیده است.
• گوتنبرگ برای اولین بار حروف متحرک را با استفاده از آلیاژ سرب و آنتی‌موان طراحی و همزمان جوهر چاپ را نیز ابداع کرد. از آن تاریخ تاکنون تحولات و تغییرات چشمگیری در فناوری صنعت چاپ ایجاد شده است؛ به‌ طوری که اگر سال‌ ها قبل، شنیدن نام کارگر چاپخانه، یادآور مواجهه با سرب و مسمومیت با آن بود، امروزه با ورود فناوری‌ های جدید و پیشرفته در صنعت چاپ، دیگر کمتر چاپخانه‌ ای را می‌توان یافت که از حروف سربی برای چاپ استفاده کند.

به موازات تغییرات شگرف در صنعت چاپ، عوامل زیان‌آور در این صنعت دستخوش تغییراتی شده است. امروزه بسته به نیاز از فناوری‌های متنوعی در صنعت چاپ استفاده می‌شود. چاپ افست، لیتوگرافی، فلکسوگرافی، گراور، یووی، اسکرین و چاپ دیجیتال، مهم‌ترین تکنیک‌های روز صنعت چاپ به شمار می‌روند. کارکنان شاغل در صنعت چاپ طی فرآیندهای متعدد این صنعت، فعالیت‌های متنوعی را در چاپخانه‌ های بزرگ و کوچک انجام می‌دهند که هر کدام از این فعالیت‌ها دارای خطر مواجهه با عوامل زیان‌آور متعددی است.

فعالیت‌ های خطرزا

حمل مکرر دستی و جابجایی مواد اولیه و محصولات مانند بسته‌ های سنگین کاغذ و ظروف مواد اولیه جوهر چاپ و رنگ‌ها، آماده‌ سازی جوهر چاپ و سایر مواد شیمیایی مورد استفاده از طریق مخلوط و رقیق کردن، تعمیرات، نگهداری و تمیزکاری دستگاه‌های چاپ با استفاده از انواع مواد شوینده و پاک‌کننده، چاپ و ظهور فیلم و زینک، برش‌ کاری کاغذها و بسته‌بندی و انبار آنها، تعویض غلتک‌ ها و شست‌ و شوی بلانکت‌ ها، تغذیه مکرر دستگاه‌ها با کاغذ و جوهر چاپ و کار در مجاورت دستگاه‌های مختلف چاپ بعنوان اپراتور دستگاه، از مهم‌ترین فعالیت‌های خطرزا برای کارکنان شاغل در چاپخانه‌ ها هستند.

انواع چاپ

1. لیتوگرافی: گونه‌ای چاپ مکانیکی شامل استفاده از صفحه‌ های عکاسی یا سایر صفحه‌ های مشابه، که در سطح آنان ناحیه‌ی تصویر، به صورت روغن‌ دوست (جوهرگیر) و نواحی غیرتصویری به صورت آب‌ دوست درآمده است.
2. چاپ افست: نوعی از چاپ که نوشته و عکس را بر سطح لاستیکی یک استوانه (سیلندر) گردان برمی گرداند و سپس آن را با فشار استوانه دیگر روی کاغذ چاپ می‌کنند.
3. فلکسوگرافی: روشی است که برای چاپ صفحات ضخیم مانند جعبه های مقوا ، پلاستیک و فویل ها مورد استفاده قرار می گیرد.
4. چاپ گراور: یک روشی است که سطح چاپ کننده آن سیلندری می باشد که تصویر درون آن مستقیماً توسط قلم الماسه یا لیزر حک شده است.
5. ترموگرافی: بعنوان raised printing (چاپ مطرح) شناخته می شود، یک فرایند چهار مرحله ای بوده که با چاپ افست جوهری آغاز می شود و به آرامی خشک می شود. صفحات چاپ شده توسط پودر افشانده شده که به جوهر خیس می چسبد.

عوامل زیان‌ آور شیمیایی

بسته به نوع فناوری مورد استفاده در چاپ، نوع مواد شیمیایی مورد استفاده متفاوت است ولی معمولا در ترکیب برخی از جوهرهای چاپ انواعی از حلال‌ های هیدروکربنی، هیدروکربن‌ های آروماتیک چند حلقه‌ ای، تولوئن، زایلن، ایزوپروپانول، کربن سیاه که در ترکیب جوهر سیاه موجود است و حاوی مقادیری از ماده سرطان‌ زای بنزوپایرن است، ترکیبات آزو در جوهرهای رنگی و گاه مقادیر اندکی از سیکلوهگزانون و بنزن وجود دارند.
بسیاری از محلول ها اسیدهای قوی بوده و ممکن است شامل فلزهای سنگین مانند روی، منیزیم و مس باشد. برخی کمپلکس ها شامل: کروم سبز، پروس آبی، کادمیوم زرد، کربن سیاه و تیتانیم سفید می باشند. پیگمانهای آلی از آزو، آنتراکوئینون و رنگ تری اریل متان و فتالوسیانین ها می باشند.

مطالعات اپیدمیولوژیکی

پس از گزارشی که حاکی از بروز مواردی سرطان مثانه در روزنامه ای در شهر منچستر بود مطالعه ای به صورت هم گروهی گذشته نگر بر روی گروهی متشکل از ۹۵۰۰ مرد در صنعت چاپ، انجام شد. نتایج حاصل از این مطالعه از فرضیه خطر ابتلا به سرطان مثانه شغلی در صنعت چاپ پشتیبانی نکرد.
اما مردان درگیر در چاپ لترپرس روزنامه مرگ و میر بالای ناشی از سرطان ریه (SMR نسبت مرگ و میر استاندارد شده = ۱۷۹، ۹۵% فاصله اطمینان ۱۴۴-۲۱۸) داشته اند که مطابق با یافته های مطالعات قبلی است.

افزایش مرگ و میر ناشی از سرطان حفره باکال و حلق برای کارگران در صنعت روزنامه وجود داشت؛ ویراستاران دارای SMR = ۱،۰۵۳ (۹۵ ٪ ۱۲۸-۳،۸۰۳) و کارمندان دفتری دارای SMR از ۶۳۸ (۹۵ ٪ ۱۳۲-۱۸۶۴) بوده اند. این نتایج با مطالعات منتشر شده سازگار است، که قویاً نشان می دهد که کارگران در صنعت چاپ با افزایش خطر مرگ و میر ناشی از سرطان حفره باکال و حلق مواجه هستند.

مطالعه ای با عنوان مواجهه با سرب و حلال های عالی در صنعت چاپ نشان داد که نسبت شانس ابتلا به تولد زودرس در نوزادانی که پدرانشان در معرض مواجهه با حلال ها و سرب بودند ۸٫۶ بوده است و برای نوزادانی که پدرانشان فقط در معرض مواجهه با حلالها قرار داشته ۵٫۴ بوده است.

مواجهه با تولوئن در صنعت چاپ با ناباروری در زنان همراه است نه مردان. در یک مطالعه مقطعی تعداد ۱۵۰ مرد و تعداد ۹۰ زن از کارکنان صنعت چاپ با داشتن تجربه تولید مثل بصورت گذشته نگر مورد مطالعه قرار گرفتند که نتایج آن نشان داد در کارگران مردی که در معرض غلظت های متفاوتی از تولوئن قرار داشتند کاهش باروری دیده نشد اما در زنان باعث کاهش باروری شده است (نسبت ناباروری FR برابر ۰٫۴۷ با فاصله اطمینان ۹۵% از ۰٫۲۹ تا ۰٫۷۷).

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارگونومی در صنعت چاپ

⇐ آیین نامه ایمنی کار در صنایع چاپ

⇐ اصول عمومی سم شناسی