دستورالعمل حمل و نقل جاده ای مواد شیمیایی و سموم

دستورالعمل حمل و نقل جاده ای مواد شیمیایی و سموم

فصل اول: کلیات و تعاریف:

ماده 1:

اصطلاحات بکار رفته در این دستورالعمل بشرح ذیل تعریف می گردند.

الف) حمل و نقل جادهای : هر نوع حمل و نقل زمینی مواد شیمیایی و سموم از طریق راه انجام می پذیرد

ب) وسیله نقلیه باری : هر نوع وسیله نقلیه موتوری زمینی که برای حمل مواد شیمیایی و سموم ساخته شده و کابین راننده می بایست از قسمت بار بوسیله دیوارهای مقاوم مجزا شده باشد

ج) بارگیری که برای حمل بار ساخته شده و توسط وسیله نقلیه موتوری دیگری بصورت یک واحد کشیده می شود و وزن کل بارگیری و محموله توسط محورهای مستقل متعلقه به زمین منتقل می گردد.

د) شبه یدک : بارگیری که برای حمل بار ساخته شده و توسط وسیله نقلیه دیگری کشیده می شود و بخشی از وزن بارگیر و محموله توسط پین اتصال به کشنده منتقل می گردد.

تبصره: استفاده از یدک و شبه یدک در حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم مجاز نمی باشد.

ماده 2: انجام هر گونه عملیات حمل و نقل جادهای مواد خطرناک از نقطه ای به نقطه ای دیگر، در داخل کشور مستلزم رعایت مقررات و ضوابط مندرج در این آیین نامه می باشد.

ماده 3: حمل و مواد غذایی، مواد مصرفی خوراکی و حیوانات در کنار مواد شیمیایی و سموم در داخل یک وسیله نقلیه واحد ممنوع است. در صورت حمل سایر وسایل، سموم و مواد شیمیایی بایستی به وسیله مانع دیواری شکل از یکدیگر جدا شده و در جای خود محکم شده تا امکان جابجایی ناخواسته نباشد.

ماده 4: ظروف محتوی سموم و مواد شیمیایی بایستی به طریقی بارگیری شوند که در حالت حرکت جابجا نشده و صدمه نبینند. برای حمل مواد شیمیایی و سموم تا حد امکان از وسیله نقلیه مسقف استفاده شود در صورت استفاده از وسایل روباز بایستی پوشش کامل و مقاوم جهت ممانعت از تابش مستقیم نور خورشید و یا بارش بر روی محموله قرار گیرد.

ماده 5: کالاها و محصولات خطرناک موضوع این آیین نامه در 9 طبقه دسته بندی گردیده اند، این طبقه بندی به شرح ذیل می باشد :

1 -طبقه یک : این طبقه خود سه دسته ذیل تقسیم بندی می شود:

• 1- 1 مواد و محصولات منفجره
• 2- 1 محصولات و کالاهایی که با مواد منفجره انباشته گردیده اند.
• 3- 1 محصولات و کالاهایی که ایجاد آتشسوزی و احتراق می نمایند.

2- طبقه دو : این طبقه مشتمل است بر گازهای تحت فشار مایع نشده و گازهای نامحلول تحت فشار.

3- طبقه سه : این طبقه مشتمل است بر مایعات قابل اشتعال.

4- طبقه چهار : این طبقه خود به سه دسته ذیل تقسیم بندی میشود.

• 1-4 جامدات قابل اشتعال
• 2-4 موادی که دارای قابلیت آتشسوزی و آتش افروزی خود به خود می باشند.
• 3-4 موادی که بر اثر تماس با آب یا مجاورت با رطوبت، گازهای قابل اشتعال تولید می کنند.

5- طبقه پنج : این طبقه خود به دو دسته ذیل تقسیم می شود :

• 1-5 موادی که باعث ایجاد زنگ زدگی می گردند.
• 2-5 پراکسیدهای آلی

6 -طبقه شش : این طبقه خود به دو دسته ذیل تقسیم می شود :

• 1-6 -حصولات سمی
• 2-6- مواد و محصولات متعفن که باعث ایجاد و نشر بیماریهای عفونی می گردند.

7- طبقه هفت : مواد رادیواکتیو

8- طبقه هشت : مواد خورنده و اسیدها

9- طبقه نه : زباله و فاضلاب

تبصره 1: فهرست و اقسام مواد خطرناکی که تحت هر یک از طبقات نه گانه فوق قرار می گیرند در ضمیمه ز این آیین نامه آمده است.

تبصره 2: در میان مواد شیمیایی و سموم موضوع طبقات 2 و 4 و 7 و 9 موادی وجود دارند که از حیث اهمیت، خطر و نحوه حمل، علاوه بر مقررات کلی، شرایط خاصی را دارا می باشند.

ماده 6: حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم خطرناک توسط وسایل حمل و نقل در صورتی مجاز خواهد بود که وسیله نقلیه مزبور حائز کلیه موارد مندرج در فصل سوم این آیین نامه باشند.

تبصره: چناچه مواد و محصولات خطرناک بصورت مایع و گاز بوده و توسط تانکر یا تانک کانتینر حمل گردند
در صورتی مشمول مقررات این آیین نامه میگردند که وزن یا حجم محموله از حداکثر مقادیر مندرج در بندهای ذیل تجاوز نماید. در غیر این صورت مشمول حمل و نقل مواد خطرناک نمی باشد.

الف: خودروهای دارای تانکرهای ثابت یا تانکرهای قابل انفکاک جهت حمل مایعات با حداکثر ظرفیت 1000 لیتر.

ماده 7: رانندگان و کمک رانندگان حامل مواد شیمیایی و سموم بایستی حائز کلیه نکات و موارد مندرج در فصل چهارم این آیین نامه باشند.

ماده 8: راننده وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم بایستی در حین عملیات حمل و نقل مواد خطرناک، اسناد مربوط به ایگونه کالاها را وفق ضمیمه <ج> این آیین نامه در اختیار داشته باشد، تا به محض در خواست پلیس ارائه نماید.

ماده 9: وسایل حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم بایستی در حین عملیات حمل و نقل کلیه نشانه ها و علائم مندرج در ضمیمه <الف> این آیین نامه را دارا باشند.

ماده 10 : فرستنده مواد شیمیایی و سموم مکلف است پیش از تنظیم قرارداد حمل و نقل کالا، طی اظهارنامه ای مطابق پیوست شماره یک از ضمیمه <ب> مؤسسه حمل و نقل را از خطرناک بودن محموله کتباً مطلع نماید.

ماده 11 : در صورت عدم رعایت ضوابط و دستورالعمل های مندرج در این آیین نامه با متخلفین مطابق مقررات قانونی سازمان حمل و نقل پایانههای کشور رفتار خواهد شد.

فصل دوم: مقررات مربوط به عملیات بارگیری، حمل و نقل و باراندازی مواد شیمیایی و سموم

ماده 10: مؤسسه حمل و نقل جهت حمل مواد شیمیایی و سموم بنا به تشخیص سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور مکلف است جهت هماهنگی و تعیین مسیر مجاز تردد از مبدأ به مقصد در جاده های خارج از محدوده شهرها، به سازمان مذکور مراجعه و ضمن ارائه در خواست کتبی به همراه اظهارنامه صاحب کالا، مجوز و مسیر عبور مواد خطرناک را دریافت نماید.

تبصره 1: سازمان یاد شده می تواند برحسب ضرورت مجوزهای مذکور را به صورت مدت دار صادر نماید.

تبصره 2: کمیته هماهنگی کنترل و نظارت بهداشتی بر مواد شیمیایی و سموم همه ساله فهرست مواد شیمیایی و سموم مجاز را به سازمان منعکس خواهم نمود.

تبصره 3: در صورت مواجهه با مواد شیمیایی و سموم ناشناس مراتب توسط سازمان از کمیته استعلام خواهد گردید.

ماده 11 : وسیله نقلیه حامل مواد طرف نظر از وزن و حجم محموله فقط در ساعات روز مجاز به تردد در جاده های کشور خواهد بود و بایستی قبل از پایان روز در محل آخرین پاستگاه انتظامی توقف و تا آغاز روز بعد از حرکت خودداری نماید.

تبصره 1: در موارد خاص بنا به مقتضیات و دلایل توجیهی، به تشخیص و اعلام وزارت راه و ترابری برخی از
مواد خطرناک از این موضوع مستثنی خواهد بود.

تبصره 2: وزارت راه و ترابری در خصوص موارد مستثنی از کمیته هماهنگی کنترل و نظارت بهداشتی بر سموم و مواد شیمیایی استعلام خواهد نمود.

ماده 12 : حداکثر صورت حرکت وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم در آزاد راهها و شاه راهها 60 کیلومتر، در جاده های چهار خطه 50 کیلومتر و در جاده های دو خطه حداکثر 40 کیلومتر در ساعت می باشد.

ماده 13 : پارک و توقف خودروی حامل مواد شیمیایی و سموم در طول جادهها فقط تحت شرایط ذیل مجاز است.

الف: هیچ خوردروی حامل مواد خطرناک نمی تواند در نقطه ای توقف نماید، مگر آنکه از ترمز مخصوص استفاده کرده باشد.

ب: نسب کوه به تعداد حداقل 2 عدد و متناسب با تعداد چرخها برای هر نوع خودروی حامل مواد شیمیایی و سموم در حین توقف الزامی است.

ج: موتور وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم باید درحین توقف خاموش باشد.

د: خودرو حامل مواد شیمیایی و سموم باید حدالمقدور در مناطقی با شیب اندک توقف کند و از پارک و توقف در سراشیبی ها خودداری نماید.

ه: خودرو حامل مواد شیمیایی و سموم باید در ساعات تاریک شبانه روز، در نقاطی توقف کند که نور کافی جهت رؤیت آن توسط سایر وسایل نقلیه از 50 متری فراهم باشد. و چنانچه بنابر اضطرار و فوریت در مکانهای تاریک متوقف می گردد علاوه بر چراغ های ترمز که بایستی بدرستی عمل کرده و روشن باشند، حتماً لازم است در مواضع 10 متری ابتدا و انتهاء وسیله نقلیه متوقف شده در حاشیه جاده و در پهلوی آن مبادرت به نصب چراغ های 24 ولتی زرد رنگ الکتریکی نماید. منبع تأمین نیروی این چراغها باید مستقل از خودرو باشد.

و: توقف خودرو در فاصله ای کمتر از 50 متر در ابتدا و انتهای پلها و تونل ها و پیچ ها ممنوع است و چنانچه بنابر اضطرار خودرو در چنین مواضعی متوقف گردید، نصب علائم هشداردهنده به نحوی که از فاصله 50 متری حضور خودرو حامل مواد شیمیایی و سموم را برای رانندگان عبوری از محور مشخص نماید الزامی است.

ماده 14 : وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم جهت سوخت گیری بایستی از پمپ های بنزین واقع در خارج از آبادی ها و محدوده شهرها استفاده کنند.

ماده 15 : راننده و کمک راننده وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم بایستی در حین سوختگیری خودرو، نزد وسیله نقلیه باقیمانده و هرگز وسیله نقلیه مذکور را ترک ننماید.

ماده 16: حمل مواد شمیایی و سموم در بارگیری و یدک مستقل ممنوع است و وسیله نقلیه حامل کالای خطرناک نباید تحت هیچ شرایطی توسط وسیله نقلیه دیگری یدک کشیده شود و نیز نباید تحت هیچ شرایطی وسیله نقلیه دیگری را یدک کشی نماید.

ماده 17 : تردد وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم در شرایط غیرعادی جاده، نظیر بارندگی شدید، هوای مه آلود و یا هرگونه عاملی اعم از جوی و غیرجوی نامساعد که احتمال بروز حوادث رانندگی را افزایش می دهند ممنوع بوده و راننده وسیله نقلیه موظف است در اولین محل مناسب با رعایت نکات ایمنی مندرج در ذیل ماده 13 این فصل وسیله نقلیه را متوقف نماید.

ماده 18 : حمل هرگونه مسافر به استثناء راننده و کمک راننده یا عوامل دیگری که با تشخیص مؤسسه حمل و نقل بایستی به همراه محموله به عملیات حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم کمک نماید ممنوع است.
ماده 19 : استفاده از هرگونه وسیله روشنایی یا گرمازای آتشزا در داخل یا در فاصله 50 متری وسیله نقلیه
حامل مواد شیمیایی و سموم ممنوع است.

ماده 20 : استعمال دخانیات در حین عملیات حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم در داخل کابین وسیله نقلیه حامل اینگونه مواد، ممنوع است.

ماده 21 : چنانچه به هر دلیل درحین عملیات باراندازی یا بارگیری بناچار بایستی در محوطه ای تعدادی وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم متوقف شوند یا در توقفگاه مناسبی تعدادی خودرو حامل اینگونه کالاها متوقف گردیده اند بایستی حداقل از یکدیگر 20 متر فاصله داشته باشند.

ماده 22 : چنانچه پمپ تخلیه مواد شیمیایی و سموم از نیروی موتور وسیله نقلیه انرژی خود را کسب نمی نماید بایستی حین تخلیه این مواد، موتور وسیله نقلیه خاموش باشد.

تبصره 1: چنانچه وسیله نقلیه حامل محموله ای از طبقه های 6 و 8 و 9 بوده و محل تخلیه و باراندازی در مکانی مسقف واقع شده باشد بایستی وسیله نقلیه مجهز به موتور پمپ جهت تخلیه محموله بوده و منبع انرژی این پمپ مستقل از موتور محرکه وسیله نقلیه باشد.

ماده 23 : حمل کالا و محصولات خطرناک از طبقه های 1 و 6 و 8 و 9 در وسایل نقلیه مفصلدار ممنوع است

ماده 24 : چنانچه محموله خطرناک از طبقه 4 و از ردیف 4.3 باشد بایستی توسط بارگیر مسقف و مقاوم نسبت به نفوذ آب و رطوبت حمل گردد.

ماده 25 : چناچه به هردلیل وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم ناچار به توقف طولانی در نقطه ای گردد و این توقف ناشی از بروز نقص فنی در وسیله نقلیه یا تصادف رانندگی باشد راننده مکلف است در اسرع وقت مؤسسه حمل و نقل را از بروز حادثه مطلع نماید.

ماده 26 : مؤسسه حمل و نقل مکلف است به محض اطلاع از روز حادثه یا نقص فنی در وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم، وسیله نقلیه مناسبی را به همراه عوامل لازم جهت ابراندازی وسیله نقلیه معیوب و بارگیری وسیله نقلیه اعزامی به محل توقف خودروی حادثه دیده گسیل نماید.

ماده 27 : مؤسسه حمل و نقل مکلف است قبل از اعزام وسیله نقلیه بارگیری و حمل محموله مواد شیمیایی و سموم برنامه زمانبندی سفر را در اختیار راننده قرار داده و حتی المقدور محل توقف شبانه در محل مناسب را مشخص نماید.

ماده 28 : راننده وسیله نقلیه مکلف است برنامه تنظیمی از سوی مؤسسه حمل و نقل را که با توجه به حداکثر سرعت مجاز حرکت تنظیم گردیده به دقت رعایت نماید.

ماده 29 : مواد خطرناک از انواع زیرگروه طبقه 1 فقط بایستی در کامیونهای بار بارگیر بسته یا دارای دربهای
کناری (بغل بازشو) حمل شود. سایر مشخصات فنی اینگونه وسایل نقلیه در فصل چهارم ذکر گردیده است.

ماده 30 : حداکثر وزن محموله از طبقه 1 و از زیرگروه 1/ نبایستی از 1000 کیلوگرم در هر بارگیر وسیله نقلیه تجاوز کند.

ماده 31 : حداکثر وزن محموله از طبقه 1 و از زیرگروه 1/2 و 1/3 نبایستی از 3000 کیلوگرم در هر بارگیر وسیله نقلیه تجاوز کند.

ماده 32 : مؤسسه حمل و نقل مکلف است مقررات مربوط به اسناد و مدارک حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم را طبق ضوابط و دستورالعمل های موجود رعایت نموده و بستهها و جعبه های حامل مواد مذکور نیز بایستی دارای برچسب شناسایی بوده بصورتی که مشخصات مواد و شماره طبقه مربوط به آن به دقت منعکس شده باشد.

ماده 33 : چنانچه بایستی محموله ای از طبقه 1 درون وسیله نقلیه ای بارگیری شود بایستی حتماً و بدقت تمام عوامل خارجی از محوطه بارگیر زدوده و پاکسازی شود.

ماده 34 : چنانچه وسیله نقلیه حامل موادی از طبقه ا بوده و مقرر است که محموله آن رد باراندازهای مختلف تخلیه گردد نحوه بارگیری بایستی به نحوی باشد که بدون جابجا کردن سایر جعبه های حامل مواد شیمیایی و سموم به ترتیب محموله، تخلیه و باراندازی شود.

ماده 35 : چنانچه وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم از طبقه ا، در محل پاستگاه های انتظامی یا مراکز ذیصلاح جهت کنترل اسناد و مدارک حمل و نقل و یا بازدید از محموله متوقف شود، راننده وسیله نقلیه مکلف به توقف خودرو در 50 متری پست مذکور است.

ماده 36 : چناچه کاروانی از وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم بدنبال یکدیگر در تردد می باشند، بایستی حداقل 80 متر از یکدیگر فاصله داشته و اسکورت شوند.

ماده 37 : چنانچه محموله از نوع دی اکسید کربن و اکسید نیتروژن و گازهایی از طبقه 7 باشد حتماً باید در
وسایل نقلیه بدون مفصل و در تانکرهای ثابت که با استاندارد مناسب به شاسی وسیله نقلیه محکم گردیده اند، حمل گردد.

ماده 38 : حمل گازهایی از طبقه 7 در مخازن کوچک و در بارگیریهای کانتینری ممنوع است.

ماده 39 : حمل مایعاتی از طبقه 8 در بشکه های مجزا بر روی بارگیر بصورت کفی یا اطاقدار ممنوع است.

ماده 40 : حمل مایعات از طبقه 8 فقط توسط تانکرهای ثابت که بدقت بر روی شاسی وسیله نقلیه محکم گردیده، مجاز است.

فصل سوم: مقررات مربوط به وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم

ماده 41 : وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم باید دارای گواهینامه تأیید صلاحیت موضوع مقررات مربوط به وسایل نقلیه حامل مواد خطرناک آییننامه و حمل و نقل جادهای مورد خطرناک باشند.

ماده 42 : وسایل نقلیه ای که جهت حمل مواد شیمیایی و سموم حساس در مقابل رطوبت بکار میروند بایستی حتماً بصورت مسقف باشد.

ماده 43 : وسایل نقلیه تانکردار با بارگیریهای نیم یدک که کانتینرهای حامل مواد شیمیایی را حمل می کنند یا وسایل نقلیه ای که مواد شیمیایی و سموم را بصورت فله ای حمل می کنند باید از مثلث های خطر در هر دو طرف کانتینر و یا تانک استفاده کنند.

ماده 44 : اطلاعات ذیل بایستی بصورتی خوانا بر روی بدنه وسایل نقلیه تانکردار که مواد خطرناک را حمل می نماید درج گردیده باشد:

1. نامه مؤسسه حمل و نقل
2. ظرفیت تانکر
3. وزن خالی تانکر
4. حداکثر وزن تانکر به همراه محموله
5. نام محموله
6. تاریخ و مدت اعتبار بازرسین

ماده 45 : اطلاعات ذیل نیز بایستی بصورتی خوانا بر روی بدنه تانک کانتینرهای حامل مواد خطرناک درج گردیده باشد.

1.  شماره ثبت تانک کانتینر
2. نام شرکت تولیدکننده تانک کانتینر
3. شماره سریال اعلام شده توسط شرکت تولیدکننده تانک کانتینر
4. مقدار عددی فشار محموله بر حسب مگاپاسکال یا بار
5. سال تولید تانک کانتینر
6. ظرفیت تانک کانتینر برحسب لیتر

ماده 46 : وسایل نقلیه ای که مواد شیمیایی و سموم با حداکثر نقطه اشتعال 23 درجه سانتیگراد را حمل می نمایند باید سرپوشیده بوده و طرح ساخت محفظه بارگیر آنها به صورتی باشد که محموله آنها تحت اثر دما و حرارت خارج از محیط قرار نگیرند.

ماده 47 : حداکثر عمر تانکرهایی که بصورت بارگیر جهت حمل مواد شیمیایی و سموم بکار میروند نبایستی از 8 سال تجاوز کند.

تبصره 1: مؤسسات حمل و نقل مکلفند در دوره های مسافتی 5000 کیلومتری تانکر را مورد بازرسی دقیق قرار داده و از صحت اتصالات و عدم نشت محموله از محل اتصالات بدقت یقین حاصل نمایند.

ماده 48 : حداکثر عمر تانکرهایی که محمولاتی از طبقه 2 و 5 و 8 را حمل می کنند از تاریخ تولید 4 سال خواهد بود. این تانکرها باید از ورق با پوشش گالوانیزه ساخته شده باشند.

تبصره: مؤسسات حمل و نقل مکلفند در دوره های مسافتی 2500 کیلومتری تانکر را مورد بازرسی دقیق قرار داده و از صحت استحکام اتصالات و عدم نشت محموله یقین حاصل کنند.

ماده 49 : خودروهای حامل مواد شیمیایی و سموم باید در سطح قائم عقب دارای مثلث نارنجی رنگ به طول قاعده 40 سانتیمتر با خط مشکی حاشیه ای به ضخامت 15 میلیمتری باشند. نحوه نصب تابلوهای مذکور باید بصورتی باشد که از 15 متری بوضوح دیده شود چنانچه ابعاد وسیله نقلیه یا بارگیری به حدی است که امکان نصب تابلوی مذکور با ابعاد ذکر شده مسیر نمی باشد طول قاعده و ارتفاع و ضخامت خط حاشیه تابلوی مثلثی شکل خطر به ترتیب تا 30 سانتیمتر و 15 سانتیمتر و 10 میلیمتر قابل کاهش می باشد.

تبصره: خودروهای تانکردار و بارگیرهایی که دارای بیش از یک تانکر برای حمل و نقل مواد خطرناک می باشند علاوه بر نصب مثلث مذکور باید در طرفین نیز دارای مثلث خطر با همان ابعاد موصوف باشند.

ماده 50 : خودروها و یا کانتینرهای حامل مواد شیمیایی و سموم که دارای محموله بصورت جامد و فله ای می باشند علاوه بر نصب مثلث خطر موضوع ماده 49 این فصل باید دارای تابلوهای نارنجی که شماره کالا، شماره خطر و سایر مشخصات لازم در آن ثبت گردیده باشند. (پیوست)

ماده 51 : حمل سوخت اضافی در مخازن و بشکه های متحرک، درون وسیله نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم ممنوع است .

ماده 52 : وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم بایستی به وسایل اطفاء حریق مناسب مجهز باشند این ابزار اطفاء حریق که برای مبارزه با آتشسوزی های احتمالی بکار میرود به شرح ذیل می باشد.

1. تانکرها، خودروهای حامل تانکرهای قابل جدا شدن به ظرفیت حداکثر 1000 لیتر و تانک کانتینرهای حاصل گازها به ظرفیت حداکثر 3000 لیتر به دستگاه اطفاء حریق دستی به ظرفیت دو کیلوگرم پودر خشک که امکان مهار آتش در داخل کابین وسیله نقلیه، موتور و یا بخش بارگیری را فراهم نماید، مجهز باشند.
2. خودروهایی که حداکثر وزن ناخالص آنها 3.5 تن می باشد به دستگاه اطفاء حریق دستی به ظرفیت حداقل 6 کیلوگرم پودر خشک که امکان مهار حریق در داخل کابین وسیله نقلیه، موتور یا بخش بارگیر را فراهم نماید.
3. خودروهایی که وزن ناخالص آنها بالاتر از 3.5 تن می باشد به دستگاه اطفاء حریق دستی به ظرفیت حداقل 6 کیلو پودر خشک و وسیله اطفاء حریق ثابت که قدرت مهار کردن آتشسوزی ایجاد شده در محوطه کابین و موتور وسیله نقلیه را دارا باشند.

فصل چهارم: مقررات مربوط به پرسنل جایگاه های عرضه مواد شیمیایی راننده و خدمه وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی

ماده 53 : رانندگان وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم بایستی دارای گواهینامه معتبر متناسب با وسیله نقلیه تحت راهبری خویش بوده و حداقل مدت سه سال از زمان صدور گواهینامه ایشان سپری شده باشد.

تبصره 1: حداقل سن رانندگانی که قصد فعالیت در زمینه حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم را دارند بایستی 23 سال تمام باشد.

ماده 54 : رانندگانی که به فعالیت در زمینه حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم اشتغال دارند بایستی حائز شرایط ذیل باشند.

1. عدم سوء پیشینه کیفری مؤثر
2. عدم اعتیاد به مواد مخدر
3. عدم ابتلاء به بیماریهای که با ایمنی رانندگی منافات دارد.

ماده 55 : آن دسته از رانندگانی که مواد شیمیایی و سموم را داخل تانکرهای ثابت یا تانکرهای قابل انتقال با ظرفیت بیش از 1000 لیتر، یا تانک کانتینرهای با ظرفیت بیش از 3000 لیتر حمل می کنند و همچنین رانندگانی که به حمل این مواد توسط وسایل نقلیه ای با وزن ناخالص بیش از 3500 کیلومتر گرم اقدام می نمایند. علاوه بر گواهینامه مربوط به آن وسیله نقلیه، بایستی گواهینامه ویژه ای که مؤید آشنایی با موضوع کالای شیمیایی و سموم، مفاد آیین نامه حمل و نقل جاده ای مواد شیمیایی و سموم اقدامات احتیاطی جهت اجتناب از بروز حوادث ناشی از حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم و اقدامات پیشگیرانه در جهت جلوگیری از حوادث ناشی از حمل و نقل جادهای بعمل آورند.

ماده 56 : برای صدور گواهینامه ویژه مذکور در ماده 55 ، مؤسسات حمل و نقل که به جابجایی مواد شیمیایی و سموم مبادرت میورزند، مکلفند بر اساس ضوابط و دستورالعمل های اعلام شده از طرف سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور، اقدام به برگزاری دوره های آموزشی خاص حول محورهای ذیل نموده و پس از اتمام دوره و موفقیت راننده در آزمون صلاحیت علمی و عملی، گواهینامه ویژه رانندة مزبور را صادر نمایند. این محورها عبارتند از:

الف_ اطلاعات لازم جهت شناخت رفتار انواع مواد شیمیایی و سموم مطابق طبقه بندی انجام شده در این آییننامه.

ب_ اطلاعات لازم مبنی بر رفتار احتیاطی لازم در حین حمل و نقل به منظور اجتناب از بروز حوادث ناشی از فعل و انفعالات شیمیایی محموله.

ج_ اطلاعات مربوط به نحوة عملکرد در حین بروز حوادث احتمالی در جهت کاهش خطرات حادثه نسبت به
انسان، حیوان یا محیط زیست.

د_ اطلاعات لازم در زمینة اطفاء حریق، کمکهای اولیه، استفاده از وسایل ایمنی مناسب، روشهای مناسب جهت جلوگیری از مخاطرات ناشی از نشت و تراوش مواد و شماره های مراکز اورژانس و فوریتها

ماده 57 : پرسنل جایگاه های عرضه مواد شیمیایی رانندگان وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم موظفند قبل از آغاز عملیات حمل و نقل از وجود ابزار و لوازم ذیل در محل کار و یا کابین وسیله نقلیه تحت راهبری خویش یقین و اطمینان حاصل نمایند. (حسب مورد)

الف- جلیقه زرد رنگ احتیاط
ب_ عینک حفاظتی مناسب جهت حفاظت از چشم در مقابل حوادث و خطرات ناشی از واکنش های شیمیایی مواد خطرناک.

ج_ ماسک مناسب جهت تصفیه بخارات و گازهای ناشی از مواد سمی، چنانچه کالای حمل و نقلی مادهای سمی باشد.

د_ دستکش لاستیکی مناسب

ح_ چکمه پاپوش مناسب (چکمه لاستیکی)

و_ تنپوش سراسری از جنس مواد ضدآب (واترپروف)

ز_ چراغ قوه دستی

ه_ بطری حاوی مایع شستشوی چشم

ط_ بطری حاوی آب

تبصره: آشنایی با نحوه استفاده از تجهیزات مندرج در این ماده بایستی به عنوان سرفصلی جداگانه در مباحث دوره های آموزشی مندرج در ماده 57 به رانندگان وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم آموزش داده شود.

ماده 58 : مؤسسات حمل و نقل موظفند بایگانی کاملی از سوابق رانندگی تحت پوشش خود که فعال در زمینه حمل و نقل مواد شیمیایی و سموم می باشند به شرح ذیل ضبط و ثبت نمایند.

الف_ کلیه مدارک مندرج در ذیل ماده 54

ب_ رونوشت گواهینامه تأیید صلاحیت رانندگان

ج_ سوابق مشخصات حرفه ای رانندگان

ماده 59 : مأموران راهنمایی و رانندگی در صورت احراز تخلف یا بروز حادثه توسط وسایل نقلیه حامل مواد
شیمیایی و سموم طبق قوانین و دستورالعملهای جاری با راننده برخورد خواهند نمود.

ماده 60 : مؤسسات حمل و نقل مکلفند جدول امتیازبندی را که از جانب سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور تهیه گردیده است، رعایت نمایند.

ماده 61 : حداکثر سن مجاز برای رانندگان وسایل نقلیه حامل مواد شیمیایی و سموم 50 سال تمام می باشد و مؤسسه حمل و نقل مکلف است به محض رسیدن سن راننده به 50 سالگی ضمن ضبط گواهینامه تأیید صلاحیت وی، از ارائه خدمات یا تحویل بار حامل مواد شیمیایی و سموم به راننده مذکور جلوگیری و مراتب را به سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور منعکس نماید.

ماده 62 : استفاده از شخص کمک رانندهای که حائز کلیه شرایط مندرج در ردیف های ذیل ماده 54 همین فصل میباشد، همراه وسایل نقلیه حامل مواد خطرناک اجباری است.

برای پیدا کردن سایر آیین نامه ها می توانید از جستجو زیر استفاده کنید یا به بانک آیین نامه ها مراجعه کنید.

⇐ آیین نامه و دستورالعمل های ایمنی و بهداشت حرفه ای