خدمات ایمنی بهداشت حرفه ای

خدمات ایمنی بهداشت حرفه ای

ایمنی و بهداشت حرفه ای نظامی برای پیشگیری از جراحات و بیماریهای ناشی از کار با هدف بهبود شرایط کار و حفظ و ارتقاء سلامت کارگران می باشد.

حفظ، صیانت و ارتقاء سلامت نیروی کار کشور از طریق تأمین محیط کار سالم و پیشگیری از حوادثو بیماریهای شغلی از اهداف توسعه پایدار نظام جمهوری اسلامی ایران می باشد.

رشد دانش وتکنولوژی در کنار توسعه روزافزون واحدهای صنعتی در کشور منجربه انتشار آلاینده های مختلف وعوامل مخاطره زا در محیط کار می گردد. لذا نقش بهداشت حرفه ای در کنترل این عوامل و ایجادمحیط  کار سالم دارای اهمیت بسزایی بوده وبهداشت حرفه ای موجب ارتقاء و حفظ بالاترین درجهسلامت جسمی، روانی و  اجتماعی کارگران در تمام مشاغل می گردد .

خوشبختانه،امسال  در یک حرکت جهانی، سازمان بین المللی کار شعار روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای را “برقراری سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای برای بهبود مستمر فعالیت ها” اعلام نموده تا با برقراری این سیستم گام به گام به شرایط کار استاندارد و نیروی کار سالم دست یابیم.  در همین راستا توسعه سیستم  های مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای در واحدهای شغلی  می تواند زی بنای اهدافی نظیر رشد اقتصادی، توسعه پایدار، ارتقاء سطح رفاه جامعه قرار گیرد  .

بهداشت حرفه ای با پرداختن به امور بهداشتی و درمانی قریب 16 میلیون جمعیت شاغل کشور دربخشهای مختلف  صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات نه تنها سلامتی آنها را در نظر  داشته بلکه تأثیرمثبت و انکارناپذیری در افزایش بهره وری، کیفیت محصولات، رضایت شغلی و شاخص کیفیت زندگیخواهد داشت.

تلاش و کوشش همه کارشناسان بهداشت حرفه ای چه در عرصه خدمات دولتی و چه در سنگرمحیط های صنعتی بیانگر اهمیت و نقش  جایگاه بهداشت حرفه ای به عنوان ابزاری سودمند درحفظ و صیانت  نیروی انسانی بعنوان سرمایه اصلی کشور بر کسی پوشیده نیست.

هدف اصلی ایمنی و بهداشت حرفه ای مدیریت احتمال خطرات شغلی است. برای رسیدن به این هدف باید ارزیابی خطر و احتمال خطر برای تعیین عوامل سببی صدمه به کارگران و اموال انجام گیرد و روشهای پیشگیری و حفاظنی مناسبی به این منظور پیش بینی و اجرا گردد.

هدف از سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای  دسترسی به روشی برای سنجش و ارتقاء اقدامات برای پیشگیری از بروز بیماری و صدمات ناشی از کار از طریق مدیریت موثر خطرات و ریسکها در محیط کار می باشد .

مفهوم کلی این فرایند با چند واژه در چرخه دمینگ شامل: برنامه ریزی، اجرا، ارزشیابی و کنترل وبازنگری مشخص شده و در سال 1950 برای پایش عملیات کسب و کار و بر پایه استمرار ارائه شده است.

   بدنبال تصویب  ISO 9000 مدیریت  کیفیت   ایزو ISO  14000 مدیریت محیط زیست در اوایل سال 1990   امکان طرح استاندارد ایزو در زمینه سیستمهای  مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای را  در  کارگروه تدوین استانداردهای بین المللی ایزو را در سال 1996  فراهم کرد .

 به سرعت روشن شد که ایمنی و بهداشت حرفه ای بعنوان اصلی در سلامت و حیات بشر باید درقوانین و مقررات ملی منظور و کارفرمایان را ملزم به رعایت آن نمود.

 در مبحث  مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای عبارت “برنامه ریزی” به سیاستگذاری ایمنیوبهداشت حرفه ای که خود شامل تعیین منابع، تعیین مهارتهای  موردنیاز و سازماندهی سیستم،تعیین خطر و ارزیابی ریسک اطلاق می گردد. و منظور از عبارت “اجرا” مرحله اجرای برنامه های ایمنی و بهداشت حرفه ای است.

 وعبارت “ارزشیابی و کنترل” مرحله ای است مربوط به سنجش کنشها و واکنشها در اجرای برنامهو نهایتا عًبارت “بازنگری” مرحله اتمام چرخه با بازنگری سیستم برای بهبود مستمر و تعالیسیستم درچرخه بعدی است.

هدف از ایجاد این سیستم  ،مکانیسمی جامع وسازمان یافته برای اجرای  اقدامات مشترک  ایمنی وبهداشت حرفه ای  دربین  مدیریت وکارکنان سازمان است.

رویکرد این سیستم، خود ارزیابی وبهبود مستمر در اجرای تدابیر پیشگیرانه وکنترلی ایمنی وبهداشت  شغلی است. سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای( OSHMS) می تواند ابزاری موثر برای مدیریت خطرات خاص در هر صنعت ویا سازمانی باشد .

این سیستم کاربرد وسیعی در رفع نیاز های ساده ایمنی و بهداشت حرفه ای یک شرکت یا کارگاه کوچک تا مخاطرات پیچیده در صنایع بزرگ تولید مواد شیمیایی و یا معادن دارد .

در طول دهه گذشته سیستم های مدیریت  ایمنی و بهداشت حرفه ای به طور گسترده ای در اغلب کشورهای صنعتی و یا در حال توسعه به اجرا در آمده اند. نهادینه شدن آن به ترکیبی از الزامات قانونی در قوانین ملی وترویج فرهنگ ملی واخذ داوطلبانه گواهی سیستم های متنوع ایمنی وبهداشت حرفه ای نیاز دارد.

رویکرد سیستم مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای بیش از یک دهه است که مورد توجه دولتها ،موسسات ومدیران در سطوح ملی وبین المللی قرار گرفته وانتظار می رود که کشور های بیشتری با ادغام سیستم های مدیریت ایمنی وبهداشت حرفه ای در برنامه های ملی خود به ابزاری  برای ترویج وتوسعه استراتژیک مکانیسم های سازگار با محیط زیست در سازمانهای خود دست یابند .

از آنجایی که هم سیستم های ایمنی و بهداشت حرفه ای که مقررات ایمنی و بهداشت حرفه ای راتنظیم می کنند و هم واحدهای شغلی که مجبور به عملی کردن این مقررات بوده بایستی آهنگسریع و مستمر این تغییرات را مورد توجه قرار دهند. در این شرایط استفاده از سیستمهای ملیمدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای می تواند گامی منطقی در تنظیم سرعت این حرکت باشد.

بکارگیری این سیستم به صورت سیستماتیک نظم و انسجام، هماهنگی، ساده سازی و تسریع درفرایند گذار از مقررات نظارتی سنتی به سمت روشهای پیشگیری،  حفاظتی و ارزیابی موثر رافراهم می آورد.

   پیاده سازی سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای   تضمینی است برای :

• اجرای مناسب و منسجم روشهای پیشگیرانه و حفاظتی
• استقرار سیاستهای مناسب
• ایجاد تعهد سازمانی
• توجه به تمام اجزاء محیط کار در هنگام ارزیابی خطر و ریسکها
• مشارکت تمام افراد از مدیریت تا کارگران در سطوح مختلف مسئولیت در تمام مراحل کار

امید است با توسعه سیستمهای مدیریت ایمنی  و بهداشت حرفه ای در صنایع، ابزار استراتژیکی قوی برای بهبود مستمر ایمنی و بهداشت حرفه ای در سازمان ها و به تبع آن زمینه های لازم به منظور توسعه پایدار در کشور عزیزمان فراهم گردد.

 ماخذ: بروشور سازمان بین المللی کار به مناسبت روز جهانی ایمنی و بهداشت حرفه ای در سال ۲۰۱۱

حتما بخوانید:

⇐ مجلات بهداشت حرفه ای (Journal of Occupational Health)

⇐ آموزش مقدماتی ایمنی و بهداشت حرفه ای

⇐ واژه نامه بهداشت حرفه ای

⇐ تعریف, هدف, وسعت و برنامه های بهداشت حرفه ای