ایمنی گازهای طبی در بیمارستان

ایمنی گازهای طبی در بیمارستان

نظر به اهمیت موضوع و گستردگی استفاده از گازهای طبی در درمان و با توجه به اینکه گاهی در بعضی از مراکز درمانی کشور با یک اشتباه ساده در نحوه استفاده ، بی توجهی به خلوص و ناخالصی گازها ، عدم استفاده از اتصالات مناسب ، بی دقتی در رنگ آمیزی‌ ‌و انجام ندادن آزمون های دوره ای سیلندرها، اهمیت ندادن به نکات ایمنی و کیفی اتاق مرکزی گازها و همچنین فراموشی موضوع مهمی چون آموزش پرسنل مرتبط با این امور، زندگی یک یا چند بیمار به خطر افتاده و اتفاقات ناگوار آشکار و پنهانی به وقوع می پیوندد لذا ضرورت ایجاب می کند که در به کارگیری ضوابط ودستورالعمل های استاندارد در این زمینه دقت خاص به عمل آید . امید است شرایط به گونه ای برنامه ریزی شود تا در به کارگیری گازهای طبی خطری متوجه افراد نشود.

گازهای طبی

گازهای طبی شامل کلیه گازهای بیهوشی ، گاز اکسیژن ، دی اکسید کربن و هوای فشرده است که در این دستورالعمل به دلیل گستردگی موضوع فقط به گازهای O2,CO2،N2O و هوای فشرده اشاره می شود . ضمن اینکه به اختصار به سیستم خلاء نیز اشاره شده است.

دی اکسید کربنCO2  

غلظت این گاز در مصارف طبی باید 99 % باشد و میزان غلطت گاز منواکسید کربن در آن نباید از PPM 10 تجاوز کند زیرا در غلظت های بیشتر اگر در مجاورت سلول های پوششی ریه قرار گیرد ایجاد مسمومیت و خفگی می کند، در ضمن وجود این گاز با غلظت بالا در لقاح مصنوعی(IVF) و ایجاد فضایی با حجم بیشتر از طبیعی ( پر از گاز ) الزامی است زیرا  این فرایند فقط در محیط غنی شده از 2CO قابل انجام است .

اکسید نیتروژن N2O 

این گاز  در اعمال بیهوشی استفاده می شود. استنشاق این گاز با مخلوط اکسیژن باعث بیهوشی می شود و درجه خلوص آن باید حداقل 99 % باشد . از ناخالصی های موجود در این گاز می توان به منواکسید کربن و اکسیدهای بالاتر نیتروژن خصوصا N2O اشاره کرد. این اکسیدها در غلظت های بیش از VPM 50 رفلکس تنفسی را از بین برده ، باعث گرفتگی حنجره ، سیانور و بالاخره مرگ می شود.
کاربرد  دیگر این گاز در اعمال فریز داخل رحمی ( کرایو ) است. در این عمل سرپایی ، گاز اکسید نیتروژن از خلال یک منفذ بسیار کوچک عبور می کند و به دلیل افت فشار ناگهانی از محیط حرارت گرفته و باعث منجمد شدن بافت رحمی می شود. به دلیل استفاده همزمان از این گاز و اکسیژن در بیهوشی و با توجه به مقدار جریان هر دو گاز در واحد زمان ، باید از غلظت مناسب و استاندارد این گاز مطمئن بود .
کاهش غلظت N2O در بیهوشی ها باعث می شود که سرعت عمل گاز پایین آمده و بیهوشی در مدت طولانی تری حاصل شود و همچنین در کرایو ، درجه انجماد پایین آمده و به دلیل طولانی‌تر شدن عمل ، بیمار بی طاقت شده و اعتراض بدون کلام خود را با بی تابی و برافروختگی چهره بیان می دارد .
مطالعات انجام شده حاکی است میزان تماس طولانی و مستقیم با N2O و ایجاد حالاتی چون سقط مکرر جنین ، آسیب به اعضای تناسلی زنان و بیماری MS  ارتباط وجود دارد .

اثرات دارویی
اکسید نیتروژن سریعا توسط آلوئول های ریه جذب می شود . 100 میلی لیتر خون حدود 45 میلی لیتر N2O را توسط پلاسما حمل می کند . این گاز با هموگلوبین حمل نشده ودر هیچ واکنش شیمیایی در بدن دخالت نمی کند .
دو فاکتور اصلی که در ایجاد بیهوشی توسط N2O دخالت دارند ، عبارتند از :
1 ـ حلالیت بیشتر N2O در پلاسما و حمل بیشترN2O به جای اکسیژن
2 ـ جایگزینی و تجمع N2O در سلول های مغزی به جای اکسیژن

اکسیژن O2
اکسیژن را می توان از طریق تجزیه هوا تهیه کرد. این گاز  پرمصرف ترین گاز طبی در بیمارستان است و جهت ادامه حیات ، در اکثر بخش های بیمارستان ازجمله اتاق های بستری ، اتاق عمل ، اتاق مراقبت پس از عمل ( ریکاوری ) ، بخش مراقبت بیماران قلبی ، بخش نوزادان ، بخش زایمان و اورژانس کاربرد دارد . این گاز از لحاظ انفجار و احتراق بسیار خطرناک است و واکنش آن با هیدروژن بسیار گرماده است .

ادامه موضوعات زیر را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

• تاثیر غلظت و فشار اکسیژن

• هوای فشرده AIR

• سیلندرهای گاز طبی

• سیستم سانترال

• و …

حتما بخوانید:

⇐ ارزیابی ریسک به روش JSA در بیمارستان

⇐ ایمنی در بیمارستان ها و مراکز درمانی

⇐ پاورپوینت ایمنی و بهداشت در بیمارستان ppt

⇐ اصول طراحی سیستم های تهویه مطبوع بیمارستانی

⇐ بررسی مسائل ایمنی و بهداشتی بیمارستان امام علی(ع) بجنورد

⇐ آشنایی با اصول تهویه و بهداشت هوا در بیمارستان