ایمنی ماشین آلات حفر تونل

ایمنی ماشین آلات حفر تونل

ایمنی ماشین آلات حفر تونل

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 31

فهرست:

• 1- روش‌های حفر تونل
• 2- ماشین‌آلات حفر چال
  • 1-2- معرفی و کاربرد دریل واگن
  • 2-2- دریل واگن‌های پنوماتیکی
  • 3-2- دریل واگن‌های هیدرولیکی
  • 4-2- معرفی و کاربرد جامبو دریل
• 3- عملیات آتشباری با استفاده از مواد منفجره
  • 1-3- مراحل عملیات آتشباری
  • 2-3- مقررات ایمنی عملیات انفجار، در آتشباری‌های زیرزمینی
• 4- عملیات حفاری (حفر تونل) با استفاده از چکش‌های هیدرولیکی (پیکور)
• 5- ماشین تونل‌زنی کله‌گاوی یا رودهدر
  • 1-5- معرفی و کاربرد رودهدر
  • 2-5- روش کار با استفاده از رودهدر
  • 3-5- دستورالعمل‌های ایمنی کار با رودهدر
  • 4-5- دستورالعمل سرویس و نگهداری دستگاه
• 6- ماشین حفاری تمام مقطع تونل مکانیزه (TBM)
  • 1-6- معرفی و کاربرد TBM
  • ۲-۶- روش کار TBM
  • ۳-۶- انواع تی بی ام
  • ۴-۶- دستورالعمل‌های ایمنی هنگام کار با دستگاه TBM
• ۷- روش‌های کاهش خطرات هنگام حفر تونل

1- روش‌های حفر تونل

روش‌های اصلی حفاری (تونل)، عبارتند از:

• حفاری به روش آتش‌باری یا آتش‌کاری
• حفاری مکانیکی

روش‌های مکانیکی: حفاری مکانیکی نیز خود به دو روش حفاری موضعی (ماشین‌های دورانی- ضربه‌ای) و حفاری تمام مقطع دسته بندی می‌شود که عبارتند از:

روش‌های تکنیکی

• حفاری موضعی با استفاده از چکش‌های هیدرولیکی و پنوماتیکی (بادی)
• حفاری موضعی با استفاده از ماشین‌آلات حفاری کله‌گاوی
• حفاری تمام مقطع با استفاده از ماشین‌آلات حفاری تمام مقطع

حفاری به صورت موضعی با دستگاه کله گاوی برای زمین‌هایی که به صورت ریزشی می‌باشند، بیش‌تر کاربرد دارد، این دستگاه دارای یک یا دو بازو می‌باشد و به انتهای بازوها یک وسیله حفاری وصل شده است که حول بازو می‌چرخد و مقطع را کم‌کم بزرگ می‌نماید و مصالح را روی یک سینی که جلو دستگاه می‌باشد ریخته و توسط یک تسمه نقاله به انتهای دستگاه انتقال داده و تخلیه می‌کند.

مراحل اصلی که می‌توان برای آتشباری بدان اشاره کرد شامل: حفر چال، آماده سازی چال، اتصال فتیله به چاشنی، چاشنی گذاری، تمیز کردن، خرج گذاری بستن چال (گل گذاری) و آتش کردن چال می‌باشد.

روش آتشباری

در روش آتش‌کاری ابتدا سینه کار تونل و فضاهای زیرزمینی مورد نظر مشخص می‌شود، سپس بعد از مشخص شدن آکس تونل و با توجه به شکل هندسی فضای زیرزمینی محل چال‌ها مشخص می‌شود و بعد از حفاری توسط دستگاه‌های حفاری از جمله چکش دستی و یا دریل واگن و یا جامبو و دریل توسط چاشنی و دینامیت خرج گذاری و منفجر می‌گردد که این روش بیش‌تر در فضاهای بزرگ کاربرد دارد؛ حفاری در این فضاها به صورت پله ای انجام می‌گیرد.

در حفر چال با ماشین‌های چال‌زن دورانی (پرفراتریس) یا دورانی- ضربه‌ای (پرفراتور) از نیروی محرکه هوای فشرده، هیدرولیک و یا الکتریسیته استفاده می‌شود. موادی که ضمن حفر چال کنده می‌شود، بایستی به طریقی از درون آن خارج شود تا عمل حفر با سرعت و راندمان بیش‌تری ادامه یابد. برای این کار روش‌های زیر مرسوم است:

الف- استفاده از هوای فشرده: در این روش که در بسیاری از پروژه‌ها معمول است هوای فشرده از درون سوراخ سرتاسری موجود در مته به داخل چال تزریق می‌شود و بدین ترتیب ذرات ریز حفر شده را به بیرون می‌راند. گرچه این روش معمول است و احتیاج به تاسیسات اضافی ندارد اما گردوغبار فراوانی را در هوای تونل پراکنده می‌کند؛ تنفس مداوم چنین هوایی باعث مریض شدن کارگران خواهد شد.

ب- استفاده از آب: در این روش آب به وسیله یک لوله مخصوص و از درون سوراخ سرتاسری موجود در مته، به داخل چال وارد شده و باعث بیرون راندن مواد کنده شده و نیز خنک شدن سرمته می‌شود.

ج- روش مکشی: در این روش، ذرات ریز کنده شده، از درون سوراخ سرتاسری موجود در مته مکیده شده و به بیرون ریخته می‌شود.

برای حفر چال، بسته به مساحت مقطع تونل می‌توان از پرفراتور مجهز به پایه و یا جامبودریلهای چال‌زنی استفاده کرد. جامبوها قادرند چندین چال را هم‌زمان حفر کنند، لذا برای حفر چال در تونل‌های بزرگ مقطع مقرون به صرفه هستند.

2- ماشین‌آلات حفر چال

ماشین‌های متداول حفر چال عبارتند از: ماشین‌های دورانی برقی یا بادی، ماشین‌آلات دورانی- ضربه‌ای برقی یا بادی، ارابه‌های چال‌زنی، چال‌زن‌های ضربه‌زن در ته چال و چال‌زن هیدرولیکی (DH).

برای حفاری چال در ترانشه‌های روباز و نیز حفر چال‌های عمودی معمولاً از دریل واگن یا چکش دستی و جهت حفر چال‌های افقی داخل تونل از جامبودریل‌ها استفاده می‌شود؛ در ادامه این دستگاه‌ها معرفی شده‌اند.

1-2- معرفی و کاربرد دریل واگن

دریل واگن از انواع سیستم‌های حفاری ضربه‌ای است که چال‌زن از طریق تسمه‌ها به دکل، وصل گردیده و به صورت کشویی (رفت و برگشتی) بر روی دکل بالا و پایین می‌شود. در این دستگاه مجموعه چال‌زن و دکل بر روی ارابه‌ای چرخ‌زنجیری و یا دو یا سه چرخ لاستیکی سوار است و به همین دلیل به آن دریل واگن می‌گویند. دریل واگن با زوایای مختلف می‌تواند چال حفر کند که در مجموع چال حفر شده با دریل واگن در مقایسه با انواع چکش‌های حفاری، در شرایط یکسان، از نظر سنگ با سهولت و کیفیت بهتری انجام می‌گیرد.

از دریل واگن برای حفر چال‌هایی با عمق 150 فوت (4.5 متر) و قطر (حداکثر) 4.5 اینچ (11 سانتی‌متر) در سنگ‌های نیمه سخت و سخت استفاده می‌شود. اما به طور رایج عمق چال هایی که با دریل واگن حفاری می‌شود به 30 فوت (90 سانتی‌متر) است.

بر اساس سیستم مولد حرکت و سیستم چال زنی دریل واگن‌ها به دو گروه عمده تقسیم می‌شوند:

الف – دریل واگن‌های پنوماتیکی (بادی)

ب – دریل واگن‌های هیدرولیکی (روغنی)

2-2- دریل واگن‌های پنوماتیکی

دریل واگن‌های بادی اکثراً چرخ زنجیری هستند و به پایه‌های چرخ زنجیردار سبک و یا نیمه سنگین مجهزند. نیروی دستگاه‌های حفاری چرخ زنجیری بادی، یا از یک کمپرسور قابل حمل و یا از هوای متعلق به یک شبکه هوای تحت فشار تأمین می‌شود. در شکل 1 نمونه‌هایی از این دستگاه نمایش داده شده است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ایمنی ماشین آلات جابجایی و حمل خاک و مصالح

⇐ ایمنی ماشین آلات خاکریزی و متراکم کننده های خاک

⇐ ایمنی کاربردی تونل

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.