ایمنی ساختمان و معدن

ایمنی ساختمان و معدن

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 70

ایمنی ساختمان

مقدمه در قرن اخیر با رشد جمعیت در دنیا در ساخت ساختمان ها نیز تحولات عمده ای بوجود آمده است که این تحولات خطرات ناشی از کار را در ساختمان ها  به اوج خود رسانیده است و همه ساله بسیاری از کارگران و کارمندان مشغول در ساختمان ها را کشته و مجروح می کند. احتمال وقوع حوادث را به کلی نمی توان از بین برد ولی با رعایت بعضی از نکات ایمنی و حفاظتی می توان آن را به مقدار قابل توجهی کاهش داد. بدین معنی که بوسیله مدیریت صحیح و طرح نقشه از قبل و کنترل روش های انجام کار، می توانیم ،به هدف های حفاظتی خود برسیم.

منظور از ایمنی ساختمان فراهم آوردن یک‌ سری امکانات و تسهیلات (با رعایت ضوابط قانونی) در ساختمان می‌باشد که علاوه بر تأمین امنیت و داشتن شرایط بهداشتی ، ایجاد میل و رغبت به کار نیز در کارگران ایجاد نماید که در این خصوص می‌توان به نکات ایمنی در خصوص نردبانها، پلکان، کف، سقف، آسانسورها و … اشاره نمود. برای کسب ایمنی کافی در کارهای ساختمانی باید نکات زیر در نظر گرفته شود :

• طرح کارگاه و محیط کار.
• ماشین آلات و ابزار.
• وسائل بالا برنده.
• وسائل برقی .
• مواد خطرناک و مضر.

مستندات قانونی

در راستای نظام بخشیدن به مسائل مربوط به ساختمان و ایمنی آن، آئین نامه ای مشتمل بر 6 فصل و 290 ماه به استناد مواد 85 و 87 قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 19/5/1372 شورای عالی حفاظت فنی مورد بررسی و تایید و در تاریخ 27/6/1372 به تصویب نهایی وزیر کار و امور اجتماعی رسیده ات که در آن مسایل مختلف مربوط به ایمنی ساختمان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. مواد قانونی:

ماده 87 قانون کار: کلیه افراد حقیقی و حقوقی که بخواهند کارگاه جدیدی را احداث نمایند و یا کارگاه های موجود را توسعه بخشند، مکلفند، قبل از شروع به کار، برنامه و نقشه های ساختمان طرح های مورد نظر را با توجه  به مقررات ایمنی و آیین نامه ،تهیه و برای تصویب به وزارت کار ارسال دارند. شروع ساختمان سازی محل های مورد نظر و همچنین  بهره برداری از کارگاه های مذکور با مجوز رسمی از وزارت کار خواهد بود.

مسئولیت ایمنی در کارگاه ساختمانی:

1. در هر کارگاه ساختمانی ، کارفرما موظف است اقدامات لازم به منظور حفظ و تأ‌مین ایمنی عمومی را بعمل آورد.
2. هر کارفرما مسئول تدارک و فراهم آوردن روشنایی کافی در فضاهای عمومی، تهیه نرده و حفاظ و نصب آنها در اطراف سقفها و دیوارهای خالی و فضاهای باز، فراهم آوردن و نصب نرده و حفاظ در اطراف پله‌ها و پاگردها، ایجاد ورودی ایمن برای کارگاه ساختمانی و محل کار، فراهم آوردن وسایل اطفاء حریق، تأمین آب آشامیدنی سالم و ایجاد سرویس های بهداشتی، تهیه وسایل حفاظت فردی و کمکهای اولیه و بطور کلی فراهم آوردن و تأمین شرایط ایمنی عمومی، در داخل کارگاه ساختمانی است.
3. هر کار فرما باید ابزار و وسایل و تجهیزات لازم برای انجام عملیات ساختمانی توسط کارگران را با رعایت مواد این مبحث تهیه و نگهداری نماید تا در موقع لازم در اختیار کارگران قرار دهد و ضمن دادن آموزش های لازم به آنها ،مراقبت نماید که از آن وسایل به طور صحیح استفاده کنند.
4. عملیات ساختمانی باید طوری برنامه‌ریزی و اجرا شود که خطرهای احتمالی ناشی از آن، در داخل یا خارج از محل کار، در اسرع وقت قابل پیشگیری باشد.

در صورت احتمال وقوع خطر جانی ، کارفرما موظف است فورا کار را متوقف نماید و کارگران را از محل احتمال وقوع حادثه دور کند. کارفرما باید وقوع هر گونه حادثه ناشی از کار در ساعت کار عادی یا غیر عادی روزانه در محل کارگاه را در اسرع وقت و قبل از آنکه علائم و آثار مرتبط با آن از بین رفته باشد به واحد های مربوط در وزارت بهداشت واداره کار و امور اجتماعی محل اطلاع دهد.

ایمنی مربوط به کف، سقف و دیوار های ساختمان:

1. کلیه ساختمانهای دائمی و موقتی و مؤسساتی که مشمول مقررات قانون کار می‌باشند باید از نقطه نظر ساختمانی واجد استحکام کامل بوده و در محاسبه پایه و سقف و کف ها رعایت نکات زیر منظور گردد:
   الف – تحمل فشار ناشی از حداکثر بارها و اشیاء ثابت و متحرک.
   ب – تحمل فشار ناشی از ریزش برف ، باران ، یخبندان ، باد و طوفان.
   ج – تحمل فشار ناشی از بارهای معلق.

فضای کار:

1. – اتاق ها و محل کار دائم بایستی لااقل 3 متر از کف تا سقف ارتفاع داشته و فضای آن باید برای حداکثر اشخاصی که در آن محل کار می‌کنند برای هر نفر کمتر از 12 متر مکعب نباشد. در محاسبه متر مکعب فضا ، حجم اشغال شده بابت اثاثیه و ماشین آلات و مواد و لوازم کسر نمی‌گردد. در ساختمان هایی که ارتفاع هر طبقه از فضای کار از 4 متر متجاوز باشد برای محاسبه حجم لازم فقط تا ارتفاع 3 متر منظور و محاسبه می‌گردد.
2. در فضای کارگاه نصب ماشین آلات و یا قراردادن اشیاء و محصولات نباید مزاحمتی برای عبور و مرور و یا کار کارگران ایجاد نماید. در اطراف هر یک از دستگاه ها باید فضای کافی منظور گردد تا کارگران بتوانند به راحتی برای انجام کارهای عادی رفت‌وآمد نموده و در صورت لزوم اصلاحات و تعمیرات   و نقل و انتقال مواد مصرفی یا تولیدی را انجام دهند.

ایمنی کف ساختمان (کف‌ سازی): 

1. کف اتاقها و قسمت هایی که محل عبور کارگران بوده و یا برای حمل ونقل مواد تخصیص داده شده است، باید صاف و همـوار بوده و عاری از حفره و ســوراخ، تراشه‌هــای چوب، برآمدگی ناشی از پوشش نامناسب مجاری، میخ و پیچ و مهره و لوله، دریچه یا برآمدگی و برجستگی و هر گونه موانعی باشد که ممکن است موجب گیرکردن یا لغزیدن اشخاص گردد.
2. کف اتاقها و راهروها و پیاده‌روها نباید در شرایط عادی هیچ‌گونه لغزندگی داشته و نیز نباید از مصالحی ساخته شده و یا از موادی اندوده شده باشد که در نتیجه رفت‌ و آمد ایجاد ناراحتی و گرد‌ و خاک و ساییدگی و در نتیجه باعث لغزندگی گردد.
3. در محل کار و محل هایی که دستگاه های متعددی قرار دارد بایستی بوسیله خط ‌کشی با رنگ مشخص در دو طرف راه اصلی و راه های فرعی را مشخص نموده و حتی محل قرار دادن مواد خام و مواد تولیدی بوسیله این خطوط معین گردد تا رفت‌ و آمد، حمل‌ و نقل مواد و همچنین جهت حرکت اصلی با علامت‌گذاری روی زمین معلوم و روشن باشد.
4. کف کارگاه ها باید قابل شستشو بوده و در مواردی که نوع کار موجب ریخته شدن آب در کف کارگاه گردد باید شیب کافی داشته باشد که آبها را به سمت مجاری فاضلاب هدایت نماید.
5. کارگاه ها همیشه باید دارای شرایط مساعدی از نظر تهویه باشند و هوای سالم و کافی جهت کارگران فراهم شود.

ردیف                موارد                                                                                                   بله      خیر     ملاحظات 
1     آیا ارتفاع سقف سالن بیش از 3 متر است؟
2     آیا برای هر کارگر فضای کافی (حداقل 12 متر مکعب)  وجود دارد؟
3     آیا نصب ماشین آلات و ابزار و اشیاء و محصولات مزاحمت در کار و عبور افراد ایجاد نمی کنند؟
4     آیا برای سقف ها و دیوارها از رنگ های مناسبی استفاده شده است؟
5     آیا کف کارگاه عاری از حفره و سوراخ است؟
6     آیا کف کارگاه طوری است که باعث لغزندگی و تولید گرد و غبار نشود؟
7     آیا راه های عبور اصلی و فرعی بوسیله خط کشی مشخص شده اند؟
8     آیا موانع موجود در راه های عبور و مرور توسط خط کشی های مورب زرد و سیاه رنگ شده اند؟  
9     آیا کف کارگاه قابل شستشو و دارای کف شوی می باشند؟
10     آیا پله ها از مصالح غیر لغزنده ساخته شده اند؟ 
11     آیا دریچه هایی که در کف کارگاه باز شده اند، توسط نرده های ثابت یا متحرک حافظت شده اند؟
12     آیا حفره های کف کارگاه بوسیله در پوشهایی که اطراف آنها بیشتر از 2.5  سانتی متر است و درز ندارند حفاظت شده اند؟   
13     آیا ارتفاع نرده ها بیش از 90 سانتی متر است؟
14     آیا نرده های حفاظتی از موادی با جنس مقاوم ساخته شده اند؟
15     آیا مجاری فاضلاب دارای پوشش است؟
16     آیا برای کارگاه های خارج از سالن ها سایبان تهیه شده است؟
17     آیا معابر و پیاده روها عاری از تقاطع خطرناک است؟
18     آیا در تقاطع های خطرناک از آینه های محدب استفاده شده است؟
19     آیا پیاده روها و محلهای عبور وسایل نقلیه دارای فاصله کافی از یکدیگر هستند؟
20     آیا کارخانه دارای سیستم برق اضطراری است؟
21     آیا دربها و پنجره ها طوری قرار گرفته اند که باعث تهویه طبیعی هوای محیط شود؟
22     آیا ساختمانهای چند طبقه مجهز به پله های فرار از ساختمان هستند؟
23     آیا علائم خروجی دارای علامتهای مخصوص جهت خارج شدن هستند؟
24     آیا حداقل عرض دربهای خروجی 1.2 متر است؟
25     آیا دربهای خروجی دارای لولا های دو طرفه هستند؟
26     آیا از قفل کردن دربهای مربوط به داخل وخارج شدن به کارخانه و طبقات خودداری شده است؟ 
27     آیا از علائم الکتریکی در هنگام شب برای دربهای خروج استفاده شده است؟
28     آیا نرده های فاقد قسمتهای تیز و برنده استفاده می شوند؟ 
29     آیا کارکاه دارای نور کافی می باشد؟ 
30     آیا منابع روشنایی و پنجره ها تمیز می شوند؟

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید

حتما بخوانید:

⇐ صفر تا 100 ایمنی ساختمان

⇐ ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا (مبحث 12 مقررات ملی ساختمان)

⇐ آیین‌نامه ایمنی معادن