اعتبارسنجی روش های تجزیه آلاینده های هوا

اعتبارسنجی روش های تجزیه آلاینده های هوا

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 15

فهرست:

• مقدمه
• پارامترهای اعتبار سنجی روش های استاندارد نمونه برداری و آنالیز نمونه های هوای محیط کار
• جزئیات پارامترهای اعتبارسنجی روش های استاندارد
• درستی یا صحت روش
• تکرار پذیری یا دقت روش
• حساسیت یا توان روش
• ویژگی روش برای آنالیز اختصاصی یا روش انتخابی برای ترکیب شیمیایی
• پایداری نمونه در برابر تغییرات فیزیکی و شیمیایی ناشی از آماده سازی و آنالیز
• دامنه خطی نمونه های استاندارد
• سوگیری
• حد تشخیص کیفی
• حد تشخیص کمّی
• نحوه انتخاب یک روش نمونه برداری و آنالیز برای ارزشیابی میزان مواجهه گروه های مختلف SEG

مقدمه

انتخاب روش نمونه برداری و آنالیز برای ارزشیابی مواجهه شغلی کارکنان یک تصمیم بسیار دقیق و هوشمندانه است. در سایت های مختلف روش هایی برای هر ترکیب ارائه شده است. روش های نمونه برداری و آنالیز بر اساس پارامترهای درستی (Accuracy)، تکرار پذیری (Precision)، حساسیت (Sensitivity) ویژگی اختصاصی و انتخابی بودن روش (Selectivity & Specificity)، پایداری روش در برابر تأثیر مداخله گرها ( & Ruggedness Robustness) سوگیری روش (Bias) مدت زمان لازم و هزینه آن برای آنالیز، اعتبار سنجی شده اند. با این حال، موضوع دسترسی به این روش ها در محل جغرافیایی مورد نظر نیز یک دلیل مهم دیگر برای رد یا قبول روش است. در نهایت، سؤال اصلی این است که کدام یک از روشها باید برای ارزشیابی مواجهه شغلی انتخاب شود. در این بخش تلاش شده است تا به این سؤال پاسخ داده شود.

پارامترهای اعتبار سنجی روش های استاندارد نمونه برداری و آنالیز نمونه های هوای محیط کار

هدف این بخش تعریف و توصیف معیارهای عملکردی است که بر اساس آنها باید مواجهه شغلی کارکنان با و ترکیبات شیمیایی ارزشیابی شود. با توجه به کاربرد روش های استاندارد ارائه شده توسط سازمانهای NIOSH ،OSHA برای ارزشیابی مواجهه شغلی کارکنان ممکن است این سؤال مطرح شود که چرا اعتبار روشهای استاندارد باید بازبینی شود. پاسخ به این سؤال در چارچوب مطالب علمی این است که در ،علم هیچ موضوعی مصون از بررسی های مکرر نیست در مرتبه دوم باید به این نکته اشاره کرد که چندین روش برای نمونه برداری یا آنالیز یک ترکیب ارائه شده است و با توجه به پارامترهای اعتبار سنجی بهترین روش در دسترس برای آن انتخاب می شود. روشهای استاندارد از سه بخش اصلی تشکیل شده اند:

بخش نخست: شامل ارائه اطلاعات برای نمونه برداری است که شامل مدت زمان نمونه برداری، گذر حجمی (هواگذر) نمونه برداری حجم هوای نمونه برداری شرایط لازم برای انتقال نمونه های گرفته شده به آزمایشگاه، همراه با تذکرات لازم برای نمونه های شاهد و همچنین تذکرات لازم برای کالیبراسیون نمونه بردار است.

بخش دوم: روش های استاندارد مرتبط با آنالیز شیمیایی نمونه ها و اطلاعات لازم برای تنظیم دستگاه های آنالیزور همراه با آماده سازی نمونه برداشته شده برای آنالیز و تهیه نمونه های استاندارد جهت ترسیم کالیبراسیون است.

بخش سوم: مرتبط با آنالیز نمونه ها و محاسبه کمیت نمونه ها است. در مرتبه بعدی ارزش داده های به دست آمده با اعتبار سنجی روش استفاده شده مرتبط می باشد لازم به ذکر است که تمام روش های استاندارد از سازمانهای NIOSH و OSHA توسط پارامترهای خاصی اعتبارسنجی شده اند که در مراتب بعدی این بخش مورد بررسی قرار می گیرند. به طور کلی پارامترهای اعتبارسنجی اعلام شده در روش ها می بایست به صورت یک هدف آرمانی در نهادینه سازی روش ها در آزمایشگاه های مرجع کشورهای مختلف مورد توجه قرار گیرند. بدین ترتیب، پارامترهای اعتبارسنجی روش های استاندارد می بایست در آزمایشگاه ارائه دهنده خدمات راستی آزمایی شوند. این اقدام می بایست به عنوان یک گام کلیدی برای ارزشیابی صلاحیت علمی آزمایشگاه ها در نظر گرفته شود.

اعتبار روش های استاندارد نمونه برداری و آنالیز بر اساس پارامترهایی از قبیل ویژگی روش، دقت یا تکرار پذیری، درستی یا صحت، محدوده خطی بودن نمودار کالیبراسیون جهت تعیین دقیق مقدار نمونه برداشته شده از محیط (نمونه مجهول)، حد تشخیص کیفی، حد تشخیص کمی، پایداری روش در برابر تأثیر مداخله گرها، حساسیت، سوگیری روش، مدت زمان آنالیز و هزینه دستگاه ها و مواد شیمیایی مورد استفاده در روش نمونه برداری می بایست مورد توجه قرار گیرد.

جزئیات پارامترهای اعتبارسنجی روش های استاندارد

درستی یا صحت روش

نزدیکی داده های به دست آمده از روش نمونه برداری با توجه به خطاهای روش به داده های واقعی، یا به عبارت دیگر نزدیکی غلظت ترکیب شیمیایی نمونه برداری شده با غلظت آن در محیط ،واقعی به عنوان معیار درستی روش تلقی می شود (شکل ۱) اندازه گیری درستی روش را می توان بر اساس درصد بازیابی بررسی نمود. برای تعیین درصد بازیابی، نمونه ای با غلظت مشخص با استفاده از روش مورد نظر اندازه گیری و آنالیز می شود و سپس نسبت غلظت اندازه گیری شده با استفاده از فرمول زیر محاسبه می شود:

^{100 ×}   ( _{غلظت واقعی}/ ^{غلظت اندازه گیری شده}) = درصد بازیابی

محاسبه صحت روش را نیز می توان از طریق فرمول ریاضی زیر برآورد نمود:

مقدار حقیقی – مقدار به دست آمده از روش= خطا

100 ×( _{مقدار حقیقی} / ^خطا) =خطای نسبی

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ اندازه گیری و ارزیابی مواجهه با عوامل شیمیایی