اصول ایمنی داربست بندی

اصول ایمنی داربست بندی

فرمت: Pdf  تعداد صفحات: 40

فهرست:

• مقدمه
• تعاریف کلی (طول دهانه، پهنای دهانه، فاصله جابجایی، مساحت داربست)
• لوله داربست (انواع و ابعاد)
• ضربدری بستن یا به تناوب بستن لوله‌های عمودی و افقی
• بست یا اتصالات (انواع و بار مجاز)
• مهار یا بادبند (طولی، صفحه‌ای، موازی)
• فونداسیون داربست
• فونداسیون داربست روی سطوح شیب‌دار
• بالشتک‌های داربست
• کفشک داربست
• پایه‌های جکی
• سکوهای داربست
• پایداری داربست (روش‌های مهار)
• ملاحظات تخته گذاری سکوی کار در داربست
• مشخصات چوب‌ها (مشکلات تخته، طول مجاز، خمش مجاز)
• پله‌های داربست
• دستورالعمل آماده‌سازی برای ایجاد داربست
• نکات ایمنی قبل و حین داربست‌بندی
• دستورالعمل پیاده کردن داربست
• انبار کردن اجزای داربست
• دستورالعمل کلی برای ایجاد داربست (۲۱-۴)
• آویز داربست با برچسب بازرسی (اسکفتگ)
• بازرسی از داربست
• موارد ناایمن در بررسی داربست
• حفاظ یا گارد ریل بر روی داربست
• نردبان‌های روی داربست
• ظرفیت عملی داربست

1- مقدمه

داربست‌ها به عنوان یکی از رایج‌ترین و در عین حال پرخطرترین تجهیزات موقت در صنعت ساخت‌وساز، تعمیرات و نگهداری، نقش کلیدی در دسترسی به ارتفاعات ایفا می‌کنند. با این حال، نبود استانداردهای یکسان کارخانه‌ای برای انواع داربست‌های لوله‌ای، ضرورت تدوین و رعایت اصول دقیق ایمنی را دوچندان می‌کند. آمار حوادث نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از سقوط از ارتفاع، مربوط به نقص در نصب، بازرسی یا استفاده نادرست از داربست‌هاست.

هدف از استقرار سیستم ایمنی در داربست‌بندی، ایجاد یک محیط کار مطمئن است که در آن تمامی افراد، تجهیزات و مواد تحت حمایت قرار گیرند. این مهم تنها با طراحی چندلایه ایمنی محقق می‌شود؛ لایه‌هایی که مستقل از یکدیگر عمل کرده و در کنار هم، احتمال سقوط یا شدت آسیب ناشی از آن را به حداقل می‌رسانند. این لایه‌های ایمنی شامل موارد زیر هستند:

1. انتخاب و نصب صحیح اجزاء: استفاده از لوله‌ها، بست‌ها و اتصالات استاندارد (همچون بست دوبل، بست چرخان و بست رابط) با بار مجاز مشخص.
2. مقاوم سازی سازه: رعایت فاصله استاندارد بین میله‌های عمودی و افقی (حداکثر ۲.۴ متر طول دهانه و ۳ متر فاصله عمودی)، اجرای بادبندهای طولی، صفحه‌ای و موازی برای پایداری در دو جهت.
3. ایمن‌سازی سکوی کار: تخته‌گذاری کامل و بدون فاصله (حداقل عرض ۶۰ سانتی‌متر)، نصب پاخور (۱۵ سانتی‌متر ارتفاع)، میله میانی و میله بالایی (۹۰ تا ۱۱۰ سانتی‌متر از سکو).
4. فونداسیون مناسب: استفاده از کفشک فلزی (حداقل ۱۵×۱۵ سانتی‌متر) و بالشتک چوبی (به ضخامت ۳۸ میلی‌متر) بر روی زمین‌های نرم یا شیب‌دار برای توزیع یکسان بار.
5. تجهیزات حفاظت فردی (PPE): استفاده همزمان از کمربند ایمنی، کمربند نجات و توری ایمنی به عنوان آخرین خط دفاعی.
6. بازرسی و برچسب‌گذاری: بازرسی ادواری (هر ۷ روز یکبار، پس از شرایط بد جوی یا هر تغییری) و نصب برچسب‌های استاندارد (اسکفتگ سبز برای ایمن، قرمز برای ناایمن).

رعایت این اصول نه تنها از سقوط کارگران جلوگیری می‌کند، بلکه مانع از ریزش مواد، برخورد با ادوات مجاور و بی‌ثباتی کلی سازه می‌شود. در نهایت، ایمنی داربست یک مسئولیت جمعی است که از طراح و مجری تا کاربر و بازرس را شامل می‌شود و هرگونه سهل‌انگاری در هر یک از این سطوح، می‌تواند فاجعه‌آفرین باشد.

در ارتباط با داربست‌های لوله‌ای آنچنان استانداردهایی یا مشخصات کارخانه‌ای خاصی وجود ندارد. لذا باید به منظور پیشگیری و جلوگیری از حوادث داربست و کار در ارتفاع قوانین و مقرراتی را تدوین نمود تا بر اساس آن صاحبان کار و داربست‌بندها بتوانند حداقل الزامات داربست‌بندی را رعایت نمایند. حداقل مواردی که باید در فرایند داربست‌بندی مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

• نصب تمامی اجزای داربست مطابق با قوانین موجود
• رعایت فواصل بین اجزای داربست مطابق با قوانین موجود
• تخته گذاری کامل سکوی کار
• نصب پاخور، میله میانی و میله بالایی
• استفاده از کمربند از ایمنی
• استفاده از کمربند نجات
• استفاده از توری ایمنی

همزمان بودن این لایه‌های ایمنی – آنهم مستقل از همدیگر- کنار می‌توانند این اطمینان را دهد که شانس افتادن افراد به حداقل رسیده است یا اینکه شدت آسیب‌های ناشی از سقوط از روی داربست به حداقل رسیده است.

2- تعاریف کلی

طول دهانه (Bay Length)، فاصله افقی بین میله‌های عمودی کنار هم نسبت به جلوی کاری یا صفحه طولی داربست.

حداکثر طول مجاز برای داربست‌ها مطابق با آیین‌نامه کار در ارتفاع ۲.۴ متر است.

پهنای دهانه (Bay Width)، فاصله افقی بین میله‌های عمودی روبروی هم نسبت به جلوی کار یا صفحه عرضی داربست. حداقل و حداکثر عرض مجاز برای داربست‌ها ۶۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر است.

فاصله جابجایی داربست (Scaffold Lifts)، فاصله عمودی بین میله‌های افقی یا سکوهای کار. حداکثر فاصله عمودی بین میله‌های افقی یا سکوهای کار ۳ متر است.

مساحت داربست، طول افقی داربست برحسب متر ضربدر میانگین ارتفاع داربست مساوی با مساحت داربست بر جست متر مربع است.

ارتفاع داربست از بالای سکوی کاری یا از بالای حفاظ یا همان گاردریل محاسبه می‌شود.

مثال: داربستی ۱۰ متر ارتفاع از سکوی کاری در یک انتها ارتفاع دارد و در انتهای دیگر ۵ متر از سکوی کار می‌باشد. طول داربست ۲۴ متر است. مساحت داربست را محاسبه نمایید؟

طول: ۲۴ متر               میانگین ارتفاع:

مساحت داربست:

3- لوله داربست

لوله‌ها اساسی‌ترین اجزای داربست هستند. لوله‌ها باید از کیفیت مناسب برخوردار باشند. البته، در داربست لوله‌های متعددی با اهداف متفاوت تعریف شده است. انواع لوله‌ها در داربست عبارتند از:

• لوله‌های عمودی
• لوله‌های افقی
• لوله‌های دستک یا تکیه گاه
• لوله‌های مهاری یا بادبند
• لوله‌های میانی و بالای برای جان پناه
• لوله‌های مهاری برای ثبات بیرونی داربست (لوله‌های مهاری به سمت جبهه کار)

جدول 1 مجموعه‌ای از ابعاد و خواص لوله‌های داربست نشان می‌دهد.

جدول 1، ابعاد و خواص لوله‌های داربست

۴- ضربدری بستن یا به تناوب بستن لوله‌های عمودی و افقی

بست‌ها و محل‌های اتصال لوله‌های عمودی و افقی نباید روبروی هم قرار گیرند و باید به شکل ضربدری یا آجر چینی بسته شوند. برای این منظور باید از میله عمودی و یا افقی کوتاه برای داخل و میله عمودی و یا افقی بلند برای میله داخلی استفاده شود و همینطور ادامه یابد. سعی شود همه اتصالات لوله‌های افقی برای هم، حداکثر ۳۰ سانتی از میله عمودی فاصله داشته باشد. حفاظ‌های بالایی و میانی هم باید به همان نحوی که لوله‌های عمودی و افقی بسته می‌شوند، اتصال یابند (شکل 1).

شکل 1، ضربدری یا آجرچینی لوله‌های عمودی و افقی

5- بست یا اتصالات (Fittings or Couplers)

بست ۹۰ درجه یا بست دوبل

معمول‌ترین بست داربست است (شکل 2). برای اتصال لوله‌ها در زوایای قائمه بکار می‌رود. طراحی‌های مختلفی از آن وجود دارد. ریخته‌گری شده هستند و بار مجاز ۶.۲ kN یا ۳۶۰ kg است.

شکل 2، بست چرخان

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ انواع داربست‌ ها

⇐ ایمنی داربست ها

⇐ دستورالعمل ایمنی داربست