اصول ارزیابی خطر ماشین آلات

اصول ارزیابی خطر ماشین آلات

فرمت: word   تعداد صفحات: 36

فهزست:

• مقدمه
• هدف و دامنه کاربرد
• مراجع الزامی
• اصطلاحات و تعاریف
• اصول کلی
• تعیین محدوده‌های ماشین آلات
• شناسایی خطر
• تخمین خطر
• ارزیابی خطر
• مستندسازی
• پیوست الف ـ مثالهایی از خطرها، موقعیت‌های خطرناک و رویدادهای خطرناک
• پیوست ب ـ روشهای تجزیه و تحلیل خطرها و تخمین خطر
• پیوست پ ـ مراجع اطلاعاتی

اصطلاحات و تعاریف

در این استاندارد اصطلاحات و / یا واژه‌ها با تعاریف زیر بکار رفته‌اند:

3-1 ضرر: به آسیب فیزیکی و / یا از بین رفتن سلامتی یا دارایی اطلاق می‌شود.

3-2 رویداد خطرناک: رویدادی که بتواند باعث ضرر شود.

3-3 تدابیر  ایمنی: اقداماتی که خطری را حذف یا کاهش دهد.

3-4 خطر مانده: خطری که حتی بعد از اعمال سنجش‌های ایمنی باقی بماند.

اصول عمومی

4-1   مفهوم پایه

ارزیابی خطر به مجموعه‌ای از گام‌های منطقی اطلاق می‌شود که به روشی سیستماتیک ،‌امکان سنجش خطرهای مرتبط با ماشین آلات را فراهم می‌کند. هرگاه این فرآیند تکرار شود، مادامیکه برای پیاده سازی سنجش های ایمنی ممکن باشد، فرآیند تکراری را برای حذف خطرها ارائه می‌دهد. ارزیابی خطر شامل موارد زیر می‌باشد :

الف ـ تجزیه و تحلیل خطر

الف-1) تعیین محدوده‌های ماشین آلات

الف-2) شناسایی خطر

الف-3) تخمین خطر

ب – ارزیابی خطر

تجزیه و تحلیل خطر اطلاعات مورد نیاز برای ارزیابی خطر را ارائه داده بطوری که بر روی ایمنی ماشین آلات امکان انجام قضاوت‌ها را فراهم می‌آورند (به ارزیابی خطر بر تصمیمات مبتنی بر قضاوت تکیه دارد. این تصمیمات مادامی که ممکن باشد باید توسط روشهای کیفی پشتیبانی شده و توسط روشهای کمی تکمیل شوند. روشهای کمی بطور خاص وقتی که شدت قابل پیش بینی و گسترش ضرر زیاد باشد، مناسب می‌باشند.

یادآوری ـ کاهش خطر و انتخاب سنجش های ایمنی مناسب ، بخشی از ارزیابی خطر نمی باشند. برای توضیحات بیشتر به بند 5 از استاندارد ملی ایران 4197 و نیز ISO/TR 12100-2 مراجعه کنید.

روش های کمی برای ارزیابی سنجش های ایمنی جایگزین مفید بوده و برای تعیین اینکه کدام حفاظت بهتری را ارائه می دهند ، مناسب می باشد.

یادآوری ـ کاربرد روشهای کمی توسط مقدار داده مفید که در دسترس می‌باشد محدود شده و در خیلی از کاربردها فقط ارزیابی خطر کیفی ممکن خواهد بود.

ارزیابی خطر باید طوری هدایت شود که روال دنبال شده و نتایج بدست آمده قابل مستندسازی باشند.

4-2 اطلاعاتی برای ارزیابی خطر

اطلاعات برای ارزیابی خطر و هرگونه تجزیه و تحلیل کیفی و کمّی باید در صورت مقتضی شامل موارد زیر باشد :

• محدوده‌های ماشین آلات
• الزامات مراحل عمرماشین‌آلات.
• ترسیم‌های طراحی یا روشهای دیگر تعیین کننده ماهیت ماشین آلات
• اطلاعاتی که به منبع تغذیه مرتبط می‌شوند.
• هرگونه تاریخچه رویداد و حوادث
• هرگونه اطلاعات درباره تخریب سلامتی دستگاه

اطلاعات باید همچنان که طراحی توسعه می‌یابد و هرگاه اصلاحات مورد نیاز باشد، بهنگام سازی شوند.

اغلب اوقات مقایسه‌های بین موقعیت‌های مشابه خطرناک مرتبط با انواع مختلف ماشین آلات ممکن می‌باشد، به شرط اینکه اطلاعات کافی درباره خطرها و شرایط حوادث آن موقعیت‌ها در دسترس باشد.

نبود تاریخچة حادثه، تعداد کم حوادث یا شدت کم حوادث نباید به عنوان پیش فرض خودکار برای خطر کم در نظر گرفته شوند.

برای تجزیه و تحلیل کمی، داده‌ها می‌توانند از پایگاه داده، کتاب‌های راهنما، آزمایشگاه ها و مشخصات سازنده استفاده شوند به شرط اینکه در مناسب بودن داده‌ها اعتماد وجود داشته باشد. عدم قطعیت مرتبط با این داده‌ها باید در مستندات مشخص شود. داده‌های مبتنی بر توافق نظریه کارشناسی که از تجارب (برای مثال روش DELPHI) استخراج می‌شوند می‌توانند برای تکمیل داده‌های کیفی استفاده شوند.

5- تعیین محدوده‌های ماشین آلات

پوستر ایمنی ماشین آلات

گام های ارزیابی خطر مطابق زیر باید درنظر گرفته شود :

• مراحل عمر ماشین آلات
• محدوده‌های ماشین آلات شامل کاربرد منظور شده (کاربرد صحیح و عمل ماشین‌ آلات و همچنین نتایج سوء استفادة قابل پیش بینی معقول یا بد عمل کردن) مطابق با بند 3-12 استاندارد ملی ایران 4197 .
• گستره کاملی از کاربردهای قابل پیش بینی ماشین آلات (برای مثال ، صنعتی، غیر صنعتی و بومی) توسط افراد که بوسیله ‌جنسیت، سن، مهارت دستی یا محدودیت‌ توانایی‌های فیزیکی (برای مثال نارسایی دیداری یا شنیداری ، اندازه و شدت) مشخص می‌شوند.

ـ پیش بینی سطح آموزش یا توانایی کاربران در آینده از جمله :

الف) کارورها (شامل پرسنل یا تکنسین‌های نگهداری)

ب) تعلیم گیرندگان و مبتدیان

پ) افراد عمومی

ـ در جایی که بطور معقول قابل پیش بینی باشد، افراد دیگر در معرض خطرهای مرتبط با ماشین ‌آلات

6- شناسایی خطر

تمامی خطرها،‌موقعیت‌های خطرناک و رویدادهای خطرناک مرتبط با ماشین آلات باید شناسایی شوند. برای کمک به این فرآیند در پیوست الف، مثالهایی آورده شده‌اند (برای اطلاعات بیشتر براساس شرح خطرهای تولید شده توسط ماشین آلات به بند 4 از استاندارد ملی ایران 4197 مراجعه کنید) چندین روش برای تجزیه و تحلیل سیستماتیک خطرها در دسترس می‌باشند. مثالهای مرتبط در پیوست ب آورده شده‌اند.

7- تخمین خطر

7-1 کلیات

بعد از شناسایی خطر ،‌توسط تعیین عناصر خطر آورده شده در بند 7-2، تخمین خطر باید برای هر خطر انجام شود. وقتی که این عناصر را تعیین می‌کنید، ضروری است که جوانب آورده شده در بند 7-3 را نیز درنظر بگیرید.

7-2 عناصر خطر

7-2-1 ترکیب عناصر خطر

خطر مرتبط با موقعیّت خاص یا فرآیند فنی از ترکیب عناصر زیر بدست می‌آید :

ـ شدت ضرر

ـ احتمال رخداد آن ضرر که تابعی از موارد زیر می‌باشد :

الف) تواتر و مدت حضور افراد در مقابل خطر

ب) احتمال رخداد رویداد خطرناک

پ) امکانات خودکار و غیر خودکار به منظور جلوگیری یا محدود کردن ضرر (برای مثال، کاهش سرعت،‌ تجهیزات توقف اضطراری، قطعة فعال کننده، آگاهی از خطرها).

یادآوری ـ در اکثر حالات ، این عناصر نمی‌توانند دقیقاً تعیین شوند، ولی می‌توانند تخمین زده شوند. این عناصر بطور خاص به احتمال رخداد ضرر ممکن، اعمال می‌شوند.

ادامه مطلب را با دانلود فایل ورد مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ طراحی ارگونومی برای ایمنی ماشین آلات

⇐ سیستم های حفاظتی ماشین آلات

⇐ ایمنی طراحی ماشین آلات

⇐ پاورپوینت ایمنی ماشین آلات و ابزار آلات