ارگونومی شغلی در کاربران پایانه های تصویری (VDT)

ارگونومی شغلی در کاربران پایانه های تصویری (VDT)

 فرمت:PPt    تعداد صفحات: 59

ارگونومی یا مهندسی فاکتور انسانی:

معنای لغوی ارگونومی:‌ قوانین کار

تعریف ارگونومی: علم اصلاح و بهینه سازی محیط ،‌مشاغل و تجهیزات به گونه ای که متناسب با محدودیت ها و قابلیت های انسان باشد.

مهمترین اهداف ارگونومی :

• ایمنی و بهداشت
• افزایش تولید و بهره وری

برخی حیطه های عملکرد ارگونومی:

1. آنتروپومتری (سنجش ابعاد بدن ):
   کاربرد :‌ طراحی و ساخت وسایل مورد استفاده در زندگی روزمره یا در محیط های کار , تطابق و تناسب جسمانی میان کاربر و تجهیزات
2. فیزیولوژی محیط :‌
   بررسی  اثر شرایط و عوامل محیطی مانند سر و صدا ، روشنایی ، گرما و سرما ، رطوبت ، ارتعاش و…..  بر فیزیولوژی بدن انسان
3. نوبت کاری
   هر نوع کاری که خارج از محدوده زمانی کار روزانه ( 7 بامداد تا 6 عصر ) انجام می شود . بررسی مشکلات نوبت کاری مانند خستگی، اختلالات گوارشی، مختل شدن زندگی خانوادگی و اجتماعی ، کاهش بهره وری ،  افزایش وقوع حوادث  و….  و ارائه راه حل های مناسب
4. حمل دستی بار: این کار به صورت روزمره در صنایع و محیط های غیر صنعتی انجام می شود و یکی از دلایل مهم  ابتلا به کمر درد یا تشدید آن می باشد .
5. بررسی صدمات اسکلتی –عضلانی مرتبط با کار ، آسیب های ناشی از حرکت های تکراری و …

مشکلات جاری در کار با رایانه ها

• ناراحتی های بینایی
• مواجهه با امواج الکترو مغناطیس (MEF)
• اختلالات اسکلتی عضلانی

1- نارحتی بینایی: خستگی چشم, احساس سوزش و خارش چشم, سردرد

محیط مطلوب برای کار با رایانه : اتاق تاریک (نبودن نور سبب افزایش تباین و نمایان تر شدن نوشته ها می گردد).

افزایش روشنایی محیط کار افزایش میزان و شدت خیرگی ناشی از صفحه نمایش

برخی از روش های کاهش ناراحتی بینایی:

1. کاهش بازتابش صفحه ی نمایش از طریق :

• پوشاندن پنجره با استفاده از پرده ی پارچه ای ، افقی و…..
• نصب منابع روشنایی در محل مناسب (استقرار چراغ ها در دو سوی کاربر نه در جلو یا پشت سر او ، چون چراغ ها سبب خیرگی مستقیم، غیر مستقیم و بازتاب شدید نور می شوند )
•  قرار ندادن کاربر روبروی پنجره درخشان (اختلاف درخشندگی بسیار شدید میان صفحه ی نمایش و پنجره سبب ناراحتی ناشی از خیرگی می شود)

2- قرار ندادن کاربر پشت به پنجره ( به دلیل بازتابش نور از پنجره به صفحه نمایش)

3- استفاده از دیوارهایی با انعکاس کم

4- پوشاندن صفحه ی نمایش با استفاده از فیلتر ها

2- مواجهه با امواج الکترو مغناطیس

مشکلات ناشی  از امواج EMF:

• اختلالات تولید مثلی
• سرطان
• کاتاراکت

مطالعات حاضر نشان می دهد که :

-انتشار انواع امواج الکترو مغناطیس از رایانه ها پایین تر از حدود آستانه مجاز شغلی و محیطی است .

-ارتباط مستقیم بین استفاده از رایانه و اختلالات تولید مثلی وجود ندارد.

3- اختلالات اسکلتی- عضلانی

تعریف اختلالات اسکلتی-عضلانی:

اختلالات ماهیچه ها، زردپی ها، غلاف زردپی ها، اعصاب محیطی، مفصل ها، استخوان ها، رباط ها، و رگ های خونی که در نتیجه وارد شدن استرس تکراری در طول زمان ایجاد می شوند و یا حاصل یک ترومای حاد می باشند.

اهمیت اختلالات اسکلتی-عضلانی

اختلالات اسکلتی-عضلانی در بین کاربران کامپیوتر بسیار شایع می باشد. در واقع بر طبق مطالعات گوناگون میزان شیوع از 1 تا 50 درصد متفاوت است.

اختلالات اسکلتی-عضلانی مرتبط با کار در رتبه بندی OSHA رتبه دوم بیماری های ناشی از کار را به خود اختصاص داده است.

اهمیت موضوع از نظر اقتصادی: مطالعات نشان می دهد که اختلالات اسکلتی-عضلانی در ایالات متحده، حدود %40 غرامت های مربوط به جراحت را شامل می شود و هزینه ای در حدود 150 بیلیون دلار در سال دارد، که معادل %2/5 تولید ناخالص ملی است.

در مطالعه ای که در کانادا صورت گرفت میزان هزینه اختلالات اسکلتی-عضلانی 25/6 بیلیون دلار برآورد شده است که معادل %3/4 تولید ناخالص ملی است.

مثال هایی از اختلالات اسکلتی- عضلانی

1- سندرم تونل کارپال: بی حسی، سوزش، خارش، درد و ناتوانی دست در انجام درست کارها

2- التهاب زردپی ها:

التهاب تاندون که در نتیجه کشش زیاد، اعمال نیروی بیش از حد و یا پوزیشن نامطلوب تاندون ایجاد می شود.

علائم: تورم موضعی، نرمی تاندون، درد در هنگام فعالیت.

3-التهاب زردپی و غلاف آن:

تورم غلاف اطراف تاندون،که حاوی مایعی لیز کننده به نام سینوویال می باشد.

4-سندرم خروجی قفسه سینه

فشردگی اعصاب و عروق خونی بین گردن و شانه.

علائم: بی حسی انگشتان, سوزش و خارش بازو, درد شانه ها و گردن

علائمی که در کاربران کامپیوتر اتفاق می افتد به شکل درد، بی حسی، رعشه، خستگی و کرامپ است که بیشتر در گردن، شانه ها،پشت و اندام های فوقانی می باشد. وقوع این علائم می تواند به صورت روزانه ، هفتگی و یا ماهیانه باشد.

عوامل موثر بر اختلالات اسکلتی عضلانی در کاربران کامپیوتر

1. فاکتورهای مربوط به وظایف و محل کار
2. فاکتورهای روانی – اجتماعی
3. فاکتورهای غیر مرتبط با وظیفه

• فاکتورهای مربوط به وظایف و محل کار

مطالعات نشان داده است که انواع فعالیت های مربوط به کامپیوتر می تواند منجر به اختلالات مختلفی شود.

بالاترین اختلالات اسکلتی-عضلانی مربوط به مشاغلی است که درگیر در فعالیت های تکراری با صفحه کلید می باشند.

(اپراتورهای وارد کننده اطلاعات).

محل اصلی این اختلالات معمولا گردن و اندام های فوقانی می باشد.

• فاکتورهای روانی – اجتماعی

فاکتورهای روانی-اجتماعی به عنوان شاخص های شغلی هستند که نیازهای روانشناسی را تحت تاثیر قرار می دهند و شامل جنبه های محتوای شغلی مانند

بار کاری، مهارت کاربردی، کنترل بر روی وظایف، جنبه های سازمانی شغل مانند شرکت در تصمیم گیری، روابط بین فردی،آموزش ، جنبه های زمانی کار مانند سرعت کار، ساعت کاری، وقفه های استراحت. این فاکتورها به ایجاد استرس شغلی کمک می کنند.

• فاکتورهای غیر مرتبط با وظیفه

این فاکتورها شامل فاکتورهای دموگرافیک می باشد  مانند :

• سن
• جنس
• آسیب های  اسکلتی-عضلانی قبلی
• فشارهای عاطفی
• مسئولیت خانواده
• و …

ادامه مطالب زیر را با دانلود فایل پاورپوینت مشاهده کنید:

• چگونه اختلالات اسکلتی عضلانی را در کاربران رایانه ها کاهش دهیم؟
• طراحی مناسب اجزای کار با رایانه (طراحی میز, صندلی, مانیتور, فضای کار و …)
  
• ایستگاه کاری مناسب ارگونومیک
• و …

 

 

 

حتما بخوانید:

⇐ ارگونومی کار با کامپیوتر

⇐ اصول ارگونومی در کار با کامپیوتر

⇐  ارگونومی کامپیوتر دکتر معتمد زاده

⇐ ارگونومی کاربردی در کار با کامپیوتر