ارگونومی در دورکاری و کار همراه (با نگاهی بر آموزش مجازی)

ارگونومی در دورکاری و کار همراه (با نگاهی بر آموزش مجازی)

فرمت: PDF  تعداد صفحات: 114

گردآوری و تالیف:
دکتر مهناز شاکریان (محقق پسا دکترا، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز)
دکتر علی‌رضا چوبینه (استاد گروه ارگونومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز)

فهرست مطالب:

• مقدمه

فصل اول: دورکاری، کار همراه و وسایل دیجیتال قابل حمل

• مقدمه
• دورکاری
• دسته بندی دورکاران
• وسایل دیجیتال قابل حمل شامل لپ تاپ، تبلت و تلفن همراه

فصل دوم: مشکلات ارگونومیک کار با وسایل دیجیتال قابل حمل

• مقدمه
• مخاطرات ارگونومیک ناشی از کار با وسایل دیجیتال قابل حمل
• درد مچ دست /دست و بازوها
• درد در ناحیه ی گردن و شانه ها
• لپ تاپ
• طراحی ایستگاه های کار برای کاربران لپ تاپ
• تلفن همراه
• تبلت

فصل سوم: مدیریت ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی – عضلانی در بین کاربران وسایل دیجیتال قابل حمل

• مقدمه
• ارائه ی راهکارهای امکان پذیر برای کنترل و یا کاهش ریسک فاکتورهای ناراحتی های اسکلتی-عضلانی
•  خصوصیات ایستگاه کار در دورکاری
• چرخه ی کار – استراحت
• راه حل های ساده برای کاهش مشکلات ارگونومیک دورکاری
• حرکات اصلاحی توصیه شده برای کاهش مشکلات اسکلتی- عضلانی نواحی مچ دست و انگشتان

فصل چهارم: خستگی چشم

• مقدمه
• نورپردازی محیط کار
• مشکلات چشمی ناشی از کار با وسایل دیجیتال
• سندرم چشم دیجیتال
• حرکات اصلاحی مربوط به خستگی چشم

فصل پنجم: مشکلات روانی، ارتباطی و برخی راه حل های سازمانی در دور کاری

• مقدمه
• ملاحظات سازمانی
• عوامل تأثیرگذار بر روی یک برنامه دورکاری موفق

فصل ششم: آموزش مجازی: چالش ها و راهکارها

• مقدمه
• بهینه سازی شرایط ارگونومیک در آموزش مجازی
• توصیه هایی برای فراگیران، اولیا و مدرسین در آموزش مجازی
• فراگیران
• اولیاء
• مدرسین
• پیوست ۱: حرکات اصلاحی کلی مربوط به اندام های فوقانی، تنه و پاها (قابل اجرا در محیط های اداری)
• پیوست ۲: حرکات اصلاحی مربوط به تقویت ماهیچه های چشم
• منابع
• واژه یاب

مقدمه

علم ارگونومی از نظریه ها، اطلاعات، اصول و روش ها برای طراحی مناسب محیط کار استفاده می کند تا آسایش انسان و عملکرد او را بهبود بخشد. ارگونومی علاوه بر آنکه تعامل بین انسان و دیگر عناصر یک سامانه را مطالعه و تبیین می کند، یکی از عناصر اساسی در مدیریت شرایط بحرانی نظیر پاندمی کرونا نیز می باشد (۱).

پاندمی کرونا باعث تغییر ناگهانی در ماهیت کار و وظایف در سراسر جهان شده است. محدودیتهای رفت و آمد و قرنطینه سازی ناشی از این پاندمی باعث شده تا بسیاری از افراد به انجام کارهای محوله خود در خانه یا سایر محیط های کار غیرمرسوم بپردازند. این شرایط، به پیشگیری از انتشار ویروس کرونا و حفظ سلامت جامعه کمک نموده است. با این وجود، گرچه برای بسیاری از کارکنان که به دنبال برقراری تعادل بین کار و زندگی خانوادگی خود هستند، این شرایط به خوبی پذیرفتنی است و مزایایی نیز دارد، اما تطابق با این تغییر ناگهانی در شرایط کار و زندگی برای بسیاری دیگر دشوار بوده و جدایی فیزیکی و اجتماعی کامل از سازمان برای آنها چالشی بزرگ محسوب می شود (۱).

از سوی دیگر، حرکت کنونی جوامع به سمت دورکاری بدون در نظر گرفتن ملاحظات بنیادین علم ارگونومی رخ داده است. مثال بارز قابل ذکر در این باره آن است که در شرایط پاندمی کرونا از بسیاری از کارکنان، دانش آموزان و دانشجویان خواسته شد تا به صورت دورکاری و با کمک آموزش مجازی و از راه دور به انجام وظایف خود بپردازند، بدون آن که نیازهای اولیه ی جسمی و روحی روانی آنها از قبیل ایستگاه کار و محیط کار مناسب برآورده شده باشد. افزون بر آن، عصر حاضر در حال فاصله گرفتن از الگوهای کار سنتی مرسوم و نزدیک شدن به انجام وظایف به شکل مجازی و با استفاده از اینترنت و برخط می باشد (۲).

این چالش ها می تواند در آینده اثراتی مخرب همچون آسیب های اسکلتی- عضلانی و روانی- اجتماعی بر نیروی انسانی فعال جامعه داشته باشد. پیش بینی می شود پاندمی بعدی که جامعه بشری آن را تجربه خواهد کرد، پاندمی اختلالات اسکلتی – عضلانی ناشی از کار با وسایل دیجیتال قابل حمل در شرایط دورکاری، کار همراه و آموزش مجازی باشد. در این میان، توجه به ارگونومی و بکارگیری اصول آن می تواند به پیشگیری از این اختلالات، بهبود عملکرد و بهره وری فزون تر در شرایط دورکاری بیانجامد.

با توجه به مطالب پیش گفت، بر آن شدیم تا در این کتابچه برای پاسخ به نیاز موجود و رویارویی با این دنیای جدید به برخی اصول علم ارگونومی که در این زمینه راه‌گشاست بپردازیم. امید است مجموعه حاضر بتواند کمبود منابع در دسترس در ارتباط با دغدغه های ارگونومیک ظهور نظام دورکاری و فناوری های نوین مرتبط با آن را برطرف نموده و گوشه ای از نیازهای روزافزون جامعه در این زمینه را مرتفع سازد.

در پایان شایسته است که از مدیریت دانشکده بهداشت و به ویژه جناب آقای دکتر فرارویی رئیس محترم دانشکده و همچنین حوزه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز که امکان چاپ و نشر این اثر را فراهم نمودند تشکر و قدردانی نماییم.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ ارگونومی و ایمنی در محیط کار در دوران کووید 19

⇐ توصیه های ارگونومی برای دورکاری

⇐ چگونه هنگام کار در خانه فعال بمانیم؟

⇐ مدیریت جامع خطر در نظام سلامت در کووید 19 با تاکید بر ارزیابی خطر