ارزیابی پوسچر به روش OWAS در پالایشگاه نفت

ارزیابی پوسچر به روش OWAS در پالایشگاه نفت

چکیده: از ابتدای قرن هفدهم شیوه هایی برای ثبت پوسچر انسانی وجود داشته است. در این شیوه ها لازم است فرد حین کار مورد مشاهده قرار گیرد. سپس پوسچر بدن بر اساس وضعیت قرارگرفتن اعضاء نسبت به سه صفحه مرجع طبقه بندی می شود. در این شیوه ها پوسچر بدن به صورت داده های عددی بیان میشود.

به طور کلی شیوه های ارزیابی پوسچر شامل روش های  OWAS، RULA ، REBA ، QEC که از جمله روش های کاربردی و معتبر در ارگونومی شغلی می باشند.

OWAS: پوسچر اندام های مختلف بدن و اعمال نیرو به صورت عددی ثبت میشود و سطح اولویت اقدام اصلاحی مشخص می شود.

RULA: پوسچر بدن کد گذاری شده اعمال نیرو و فعالیت ماهیچه های در نظر گرفته می شود.

REBA: امتیازگذاری پوسچر بدن، برآورد میزان بار، تعیین سطح اولویت اقدام اصلاحی

QEC: برآورد سطح میزان مواجهه اندام های گوناگون، تکرار حرکات، نیروی بار و مدت زمان مواجهه و تعیین اثر ترکیبی با استفاده از جدول امتیازگذاری.

اگرچه پوسچر کار یکی از مهمترین ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی – عضلانی در برخی نواحی بدن است، اما عوامل دیگری نظیر اعمال نیرو، تکرار، مدت مواجهه، ارتعاش، عوامل روانشناسی و فردی و همچنین تعامل و ترکیب این عوامل با یکدیگر نیز به بروز و وقوع این آسیب ها کمک میکنند و می بایست مورد توجه قرار گیرند.

واکاوی پوسچر می تواند به صورت مستقیم یعنی همزمان با فیلم برداری انجام شود که در این صورت می توان راحت تر به تجزیه و تحلیل حالات مختلف پرداخت.

مراحل اجرای روش:

برای بررسی ارگونومی و تعیین میزان سطح ریسک فعالیت های بدنی و نحوه جابجایی و حمل بار و … یکی از روش های ارزیابی پوسچر را انجام میدهیم.

به مدت ۴۰ دقیقه در فاصله زمانی ۳۰ ثانیه عکسبرداری شد.

روش مورد نظر روش  OWAS است. که برای اندام های فوقانی و تمام بدن مناسب است.

در این روش، پوسچر کلی بدن شامل پوسچر تنه (ستون فقرات)، دست ها (بازوها) و پاها و همچنین نیرویی که به وسیله فرد اعمال می شود ارزیابی می گردد.

برای تنه چهار پوسچر، برای دست ها سه پوسچر و برای پاها هفت پوسچر وجود دارد.

پوسچر بدن (اندام های یاد شده) به وسیله ی یک کد سه رقمی که در آن اولین عدد سمت چپ مربوط به تنه ،دومین عدد مربوط به دست ها و سومین عدد مربوط به پاها می باشد تعیین می شود.

عددی نیز برای مشخص کردن میزان نیرویی که به فرد وارد می شود و یا توسط او اعمال می گردد در نظر گرفته می شود. (عدد چهارم در کد) بدین ترتیب در روش OWAS هر کد شامل اطلاعاتی در مورد پوسچر تنه، دست ها و پاها، همچنین مقدار نیرو و فاز کاری می باشد.

 دسته بندی پوسچر در روش OWAS

تنه:

1. ستون فقرات کشیده و راست می باشد.
2. ستون فقرات خمیده می باشد.
3. تنه در حال چرخش است.
4. تنه خمیده و درحال چرخش است.

بازوها:

1. هر دو بازو پایین تراز ارتفاع شانه
2. یکی از بازوها در ارتفاع شانه یا بالاتر از آن
3. هر دو بازو در ارتفاع شانه یا بالاتر قرار دارند.

پاها:

1. نشسته
2. ایستاده با پاهای کشیده و مستقیم
3. ایستاده با یک پای مستقیم
4. ایستاده برروی دو زانو خمیده
5. زانو زده بر روی یک زانوی خمیده
6. زانو زده بر یک یا هر دو زانو
7. راه رفتن یا جابجا شدن
   

نیرو:

1. وزن بار 10 کیلوگرم یا کمتر از آن
2. وزن بار بیشتر از 10کیلوگرم یا کمتر از 20 کیلوگرم
3. وزن بار بیشتر از 20 کیلوگرم

جدول اولویت اقدام های اصلاحی برای پوسچرهای مشاهده شده. بر اساس ترکیب پوسچرهای تنه، بازوها، پاها و مقدار اعمال نیرو

در روش OWAS، ارزیابی پوسچر به وسیله “اولویت اقدامات اصلاحی” (action categories) صورت می گیرد.