آسیب های اسکلتی – عضلانی در کار با کامپیوتر

آسیب های اسکلتی – عضلانی در کار با کامپیوتر

در فنلاند طی مطالعه ای که انجام گرفت در طی یک سال حدود 34 درصد از کاربران VDU دچار گردن درد شده بودند. رد یک مطالعه ی دیگر که در آمریکا انجام گرفت درطی یک سال ،58 درصد از کاربران VDU دچار علائم آسیب های اسکلتی – عضلانی در ناحیه ی گردن /شانه شده بودند.

در مورد علائم اختلالات اسکلتی – عضلانی در بین کاربران VDU معتقدند چندین فاکتور مختلف دخالت دارد که از جمله ا ین عوامل مثل پوسچرهای مچ و آرنج و گردن در ایستگاه کاری طراحی شده و فاکتورهای روانشناسی، مدت زمان کار با VDU ، فشار بار کاری وارده بر بدن و دیگر عوامل که تمام این عوامل در کنار یکدیگر باعث پیدایش و پیشرفت علائم اسکلتی – عضلانی می شوند.

حال در این قسمت به بررسی این عوامل می پردازیم :

فاکتورهای بار فیزیکی (Physical load Factors):

اختلالات اسکلتی – ماهیچه ای ناشی از کار (WMSDs)

بار فیزیکی ، فاکتورهایی در ارتباط با نیروهای بیومکانیکی تولید شده در بدن است. یا به این صورت تعریف می شود که مواجهه مکانیکی با در نظر گرفتن اینکه فاکتورهای دیگر مثل روشنایی ،صدا، سازمان کاری ، فاکتورهای روانی و …در نظر گرفته نمی شوند.

بار عضلانی (Muscular loud): رایج ترین روش ارزیابی بار عضلانی ، استفاده از الکترومیو گرافی (EMG) است. در دهه ی 1959 Lundervold از EMG برای بررسی فعالیت عضلانی در بیماران که درد عضلانی داشتند استفاده کرد. درد عضلانی شغلی به این صورت تعریف می شود که دردی درعضله پرفشار که در نتیجه کار یکنواخت یا کار استاتیک ایجاد می شود. که اکثر بیماران مورد مطالعه Lundervold کار تایپ کردن یکی از وظایف اصلی شغلشان بود. کارهای تکراری در کار با vdu باعث ایجاد بار زیاد (over loud) در فیبر های عضلانی در حال انقباض های طولانی میشود که این باعث خستگی عضلات می شود .

پوسچرها و حرکات (Pustures and Movments) :نتایج حاصل از مطالعه ای که توسط Ariens صورت گرفت نشان داد که ارتباط نزدیکی بین نشستن در هنگام کار در بیشتر از 95 درصد از زمان کار و درد گردن وجود دارد. همچنین وضعیت های غیر طبیعی شانه مثل خم شدن و دوری از مرکز بدن نیز با علائم اسکلتی – عضلانی ارتباط دارد .

در مطالعه ای که توسط مارکوس و همکارانش صورت گرفت که در مورد فقط یک پوسچر تغییر پذیر بود واینکه زمانی که درجه ی داخلی آرنج کمتر از 121 درجه می شود باعث افزایش ریسک علائم اسکلتی – عضلانی می شود . اخیرا در تحقیقی که انجام گرفته است معلوم شده است که خم شدن مچ بیشتر از 20 درجه باعث افزایش ریسک ایجاد سندرم تونل کارپال (CTS) خواهد بود.

کارهای تکراری نیز با افزایش ریسک علائم اسکلتی – عضلانی در مچ و ساعد نیز مرتبط است. نیرو (Force) :نیرویی که در کار با موس و کیبورد بکار می رود ممکن است یک ریسک فاکتور برای علائم اسکلتی- عضلانی باشد. واضح است که سه یا چهار ساعت کار با موس کامپیوتر می تواند باعث خستگی در عضلات ساعدو نیز بکار بردن نیروی زیاد در کار با کیبورد باعث ایجاد علائم اسکلتی – عضلانی شدید در مچ و ساعد خواهد شد.

نیازهای بینائی (Visual demands) :ناراحتی های بینائی ارتباط مستقیم با کار با VDU دارند. دارند.توصیه هایی که در مورد می شود:

• در مورد قرارگیری مانیتور در VDU توصیه می شود کمی پایین تر از سطح چشم قرار گیرد.
• فاصله صفحه مانیتور تا چشم ها باید بین 50 تا 60 سانتی متر باشد.
• خم شدن بیش از ۲۰-۱۰ درجه مانیتور به عقب باعث افزایش انعکاس نوری شده و وضوح تصویر را کم می کند.
• منابع نور سفید در پشت مانیتور نیز باعث اختلال در دید می شوند، که بایستی آنها را حذف نمود.

سازمان کاری (Work Organization ) : سازمان کار ی یا سیستم کاری توصیه شده شامل پنج جزء مهم است که عبارتند از :ساخنار سازمانی ،پرسنل سیستم مربوطه، تکنولوزی بکار رفته شده در سیستم، وظایف کاری و محیط بیرونی مربوطه. اجزای مختلف در سیستم کاری بر فاکتورهای روانشناختی موثرهستند. به عنوان مثال :نیاز های شغلی ،آزادی در تصمیم گیری و حمایت اجتماعی از مدیران و کارکنان.

مدت زمان کار با Duration of work) VDU): مدت زمان کار با VDU به عنوان یک ریسک فاکتور ایجاد علائم اسکلتی –عضلانی بالا تنه مطرح شده است. بررسی تحقیقات مختلف نشان می دهد که ارتباط بین زمان کار با VDU و ایجاد آسیب های اسکلتی عضلانی در ساعد و دست در مقایسه با ارتباط بین زمان کار و ایجاد علائم اسکلتی – عضلانی در ناحیه گردن/ شانه بیشتر است.

Blangsted در مطالعه ای را برروی کاربران کامپیوتر که دربخش سایت کامپیوتری تصفیه خانه شهرداری سوئد انجام داد معلوم شد که به طور متوسط هر ساعتی حدود 230 بار توسط موس کلیک و به طور متوسط هر ساعتی حدود 1960 بار به صفحه کلید ضربه می زدند که به طبع آن ریسک ایجاد آسیب های اسکلتی – عضلانی با افزایش زمان کار در آنها بیشتر خواهد شد.

فاکتورهای روانشناختی و استرس روانی (psycological factors and mental sterss)

استرس کاری

رایج ترین روش ارزیابی فاتورهای روانی ،استفاده از پرسشنامه هاست. تعدادی از فاکتورهای مختلف روانشناختی بعنوان ریسک فاکتورهایی برای علائم آسیب های اسکلتی – عضلانی در ناحیه گردن-شانه مطرح شده اند. برای مثال :حق تصمیم گیری کم، مدت زمان فشار روانی وارده ، استرس روانی، نارضایتی شغلی، بار کاری زیاد، … چندین نظریه در مورد چگونگی ارتباط فاکتورهای روانی با علائم اسکلتی –عضلانی مطرح شده است که در این نظریه ها اظهار شده که فاکتورهای ناسازگار باعث استرس روانی می شوندکه فرض شده است که با افزایش ریسک ایجاد علائم اسکلتی-عضلانی همراه است.

Stressor یک فاکتور یا شرایطی که باعث پاسخ فیزیولوژیکی یا روانی می شود. stress بدین صورت تعریف می شود که یک پاسخ نامشخص (فیزیولوژیکی و روانی ) ایجاد شده بوسیله stressor فیزیکی یا روانی است.

1. فاکتورهای فردی (Individual factors): جنسیت تقریبا در همه مطالعات و تحقیقات انجام شده در زمینه آسیب های اسکلتی –عضلانی مرتبط با کار زنان را ریسک پذیرتر از مردان دانسته اند. دو بحث مهم در مورد افزایش ریسک اختلالات اسکلاتی –عضلانی در زنان نسبت به مردان وجود دارد که یکی تفاوت در مواجهه شغلی بین مردان و زنان است و یکی هم تفاوت ابعاد آنتروپومتریکی بدن زنان نسبت به مردان است که این تفاوت در ابعاد انتروپومتریک با عث می شود که زنان کارها را با پوسچرهای بی نهایت زیاد و نیروی عضلانی بیشتر نسبت به مردان انجام می دهند.
2. تکنیک کاری (Working technique): افراد با تکنیک کاری بد (ارزیابی از طریق چک لیست مشاهده ای ) در طول کار با VDU ، کاری با فعالیت عضلانی زیاد در ساعد وشانه (عضله ذوذنقه) و مچ هایشان انجام می دهند.پوسچر های مچ، حرکات انگشتان و سرعت انجام این حرکات و نیروی بکاربرده شده برای کلیک کردن و … مثالهایی از تکنیک کاری در کار است. یک اصطلاحی که قدری شبیه به تکنیک کاری است workstyle است که تصور چند بعدی (رفتاری،شناختی و فیزیولوژیکی) از پاسخ استرس در کار است.

حتما بخوانید:

⇐ ارگونومی شغلی در کاربران پایانه های تصویری (VDT)

⇐ طراحی ایستگاه های پایانه های تصویری

⇐ ارگونومی کار با کامپیوتر