کاربرد تجهیزات و ابزار سنجش در بهداشت حرفه ای

کاربرد تجهیزات و ابزار سنجش در بهداشت حرفه ای

فرمت: Pdf   تعداد صفحات: 84

مقدمه:

تأمین حفظ و ارتقاء سطح سلامت شاغلین، افزایش بهره وری در کار و افزایش سطح رفاه آن ها و همچنین حرکت همه جانبه به سوی توسعه پایدار از جمله اهداف اساسی فعالیت های بهداشت حرفه ای می باشد. کارکنان در محیط های کاری با توجه به نوع فعالیت و ویژگی های فرآیندی با انواع مختلفی از عوامل آسیب زای سلامت در تماس هستند. طبق آمار سازمان جهانی بهداشت بیش از نیمی از افراد شاغل در محیط کاری خود در تماس با عوامل زیان آور می باشند. تعیین میزان مواجهه کارکنان با هر یک از عوامل زیان آور محیط کار می تواند در کنترل و پیشگیری مواجهه با این عوامل در محیط کار نقش اساسی را ایفا کند آشنایی با تجهیزات و وسایل اندازه گیری به منظور ایجاد یکپارچگی در ارائه خدمات اندازه گیری به صاحبان صنایع و معادن و مانع از دست رفتن اطلاعات اندازه گیری ها می شود همچنین ثبت دقیق پارامترها و متغیرهای اساسی در ارزیابی میزان مواجهه می تواند در تعیین معاینات قبل از استخدام و دوره ای نیز مثمر ثمر باشد. امید است اندازه گیری های دقیق و شایسته عوامل زیان آور محیط کار تصمیم گیری های صحیح در کاهش میزان مواجهه، حفظ و ارتقاء سلامت جسمی، روانی و اجتماعی کارکنان شاغل در کلیه واحدهای کاری را به همراه داشته باشد.

بخش اول: وسایل اندازه گیری و ارزیابی روشنایی

نظارت بر تامین، حفظ و ارتقاء روشنایی مطلوب به همراه تامین پارامترهای کیفی برای اهداف ایمنی سلامت و رفاه اجتماعی، مستلزم اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در معابر محوطه ها و داخل اماکن مسکونی عمومی و صنعتی است. در این قسمت ابتدا مباحث مرتبط با اندازه گیری و سپس مباحث ارزیابی مطرح خواهد شد .

بررسی های انجام شده توسط مرکز سلامت محیط و کار در سال ۱۳۹۲ بر روی کارگاه های تحت پوشش بازدید نشان داد که ۹ درصد کارگاه ها فاقد روشنایی مطلوب بوده است که در آنها ۷ درصد کارگران در معرض روشنایی نامطلوب مشغول به کار هستند.

با توجه به اینکه اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در محیط های مختلف نیازمند روش مناسب می باشد، شناخت کامل در مورد اصول روش های اندازه گیری، خصوصیات محیط استانداردها نیاز استفاده کنندگان و جنبه های کیفی تامین روشنایی دارای اهمیت است. مهمترین نکاتی که باید قبل از اقدام به اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در نظر گرفته شود شامل موارد زیر است:

الف – تعيين هدف اندازه گیری
ب – انتخاب وسیله مناسب اندازه گیری
ج- گردآوری اطلاعات مورد نیاز از محل و نیازهای استفاده کنندگان
د- زمان اندازه گیری
ه – تعیین روش مناسب اندازه گیری
و – شناخت و توجه به استانداردهای روشنایی عمومی و موضعی

هدف اندازه گیری

قبل از اقدام به اندازه گیری باید هدف کار معلوم گردد. برای دستیابی به هر هدف روش، دستگاه و نحوه ارزیابی متفاوت می باشد. اندازه گیری روشنایی می تواند به منظورهای گوناگون انجام گردد:

الف- اندازه گیری محیطی: به منظور تعیین توزیع شدت روشنایی و متوسط آن، توزیع درخشندگی روی سطوح محیط و بازرسی روشنایی از دیدگاه ایمنی و بهداشت

ب- اندازه گیری موضعی: برای مشخص نمودن شدت روشنایی یا درخشندگی در موضع کار یا موضع خاص

وسایل اندازه گیری

اندازه گیری شدت روشنایی با دستگاهی بنام نورسنج یا لوکس متر انجام می شود . نورسنج ها انواع مختلفی دارند ولی همه آنها در خصوصیات و قابلیت هایی مشترک هستند

هر نورسنج از سه جز اساسی تشکیل شده است:

• دریافت کننده
• پردازشگر
• نمایشگر

دریافت کننده شامل حسگر و سیم رابط است. حسگر نورسنج ، سلول فتوولتاییک حالت جامد از جنس سلنیوم آرسنید گالیوم یا سیلیکون و معروف به سلول فتو الکتریک یا فتوسل است. سلول فتوالکتریک انرژی نورانی را در موضع قرارگیری خود دریافت و میزان هم از انرژی الکتریکی آن را به مدار تقویت کننده و پردازشگر دستگاه گسیل می کند. برای حسگرهای نور پایین از سولفید کادمیوم و سلنید کادمیوم استفاده می شود.

پردازشگر

پردازشگر جریان الکتریکی رسیده را تقویت و با توجه به اصول حاکم بر معادلات فیزیک نور پردازش و در صورت نیاز برخی محاسبات را نیز بر روی آن انجام می دهد. در صورتی که دستگاه دارای حافظه باشد، پردازشگر می تواند مقادیر حداقل حداکثر، و میانگین را ذخیره نماید. یکی از قابلیت های مهم دستگاه نورسنج سرعت پاسخ آن است. اغلب این دستگاه ها در محدوده پاسخ معمولی هستند و تغییرات سریع شدت روشنایی را حس نمی کنند. برخی از دستگاه ها برای منظورهای خاص مانند حرکت در داخل (تونل ها می توانند تغییرات سریع شدت روشنایی را نیز دریافت و ثبت نمایند.

پردازشگرها دارای مبنای محاسبات هستند و مبنای آنها معمولاً لوکس یا فوت کندل می باشد. دقت اندازه گیری نیز یکی دیگر از خصوصیات پردازشی دستگاه است که به دریافت کننده نیز مربوط می باشد.

امروزه اغلب دستگاه های دیجیتال بوده و دقتی در حد ۱۰ لوکس دارند و برای بازرسی های معمولی مناسب هستند . اما در انجام اندازه گیری دقیق و امور پژوهشی ممکن است به دقت ۰/۰۱ و بالاتر نیز نیاز باشد که سازندگان معتبری همچون کمپانی هاگز چنین دستگاه هایی را به بازار عرضه نموده اند.

قابلیت دستگاه در اندازه گیری محدوده شدت روشنایی یکی دیگر از معیارهای انتخاب دستگاه است. اغلب دستگاه های معمولی شدت روشنایی را تا ۲۰۰۰۰ لوکس، مدل های بالاتر تا ۵۰۰۰۰ لوکس و مدل های پیشرفته تا ۱۰۰۰۰۰ لوکس اندازه گیری می نمایند . بدیهی است که با توجه به هدف اندازه گیری و نیاز می توان انواع آن ها را تهیه نمود.

نورسنج هایی که هم اکنون به صورت دیجیتال یا حتی عقرب های در بازار موجود هستند با توجه به محدوده وسیع اندازه گیری توسط یک سلکنور به چند بخشی ۱۰۰ یا بالاتر تقسیم شده اند. نکته در بکارگیری دستگاه این است که در انتخابهای غیر از X×1 -10×X- 100×X دقت اندازه گیری کاهش می یابد نمایشگرهای فعلی اکثراً دیجیتال هستند و خطای قرائت در آنها منتفی می باشد.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ سنجش عوامل زیان آور محیط کار

⇐ الزامات عمومی ارزیابی و اندازه گیری عوامل زیان آور محیط کار

⇐ سیستم فرماندهی حادثه و مدیریت صحنه