جزوه جامع اصول خدمات بهداشت

جزوه جامع اصول خدمات بهداشت

فرمت: pdf   تعداد صفحات: 23

تعریف سلامت:

• تعریف قدیمی: سلامت عبارتست از بیمار نبودن.
• تعریف ابن سینا: سلامت سرشت یا حالتی است که در آن اعمال بدن به درستی سر می زند و نقطه مقابل آن بیماری است.
• تعریف اسماعیل جرجانی: تندرستی مطلق آن است که مزاج هر اندامی از اندام های یکسان معتدل باشد. اعتدالی خاصه و ترکیب اندام های مرکب همه درست باشد و بدان عدد و اندازه و آن شکل باشد که باید و آنچه به هم پیوسته باید، پیوسته باشد و آنچه از هم دور باید، دور باشد و فعل و منفعت همه اندام ها تمام و بی آفت و بی تقصیر باشد.

Merriam-Webster Medical Dictionary – The condition of an organism or one of its parts in which it performs its vital functions normally or properly; the state of being sound in body or mind.

WHO: سلامت، اظهاری است که از نظر فیزیکی، روانی و اجتماعی کاملا درست باشد نه اینکه فقط بیماری یا ناتوانی وجود نداشته باشد.(۱)

ابعاد سلامتی در WHO:

• بعد جسمی: سلامت اعضا مختلف بدن مثل کبد، کلیه، قلب، ریه و …
• بعد روانی: حالت توازن بین شخص و دنیای اطراف او و سازگاری شخص با خود و دیگران و همزیستی بین واقعیت های خود و واقعیت های مردم و واقعیت های محیط زیست (تعریف WHO)، سلامت روانی، به صورت یک شرایط عالی که هر شخصی بفهمد پتانسیلش می تواند حریف استرس های نرمال زندگی بشود، توضیح داده می شود و یا این که فرد می تواند به صورت فعال و مؤثر کار کند و بتواند همکاری با جامعه ایجاد کند. (۲)
• بعد اجتماعی: از دید سلامت اجتماعی هر کس عضوی از افراد خانواده بزرگتر بنام جامعه است و شرایط اقتصادی و اجتماعی و رفاه در رابطه با شبکه اجتماعی تعریف می شود.

کیفیت زندگی (Quality of Life):

تعریف WHO: یک درک شخصی از شرایط زندگی در بافت فرهنگ و ارزیابی سیستم هایی که با آن زندگی می کنند و رابطه بین هدف ها، انتظارها، استانداردها و چیزهای مهم.

• Physical Quality of Life Index (PQLI)= Literacy rate+IMR+life expectancy
• PQLI: شاخص کیفیت فیزیکی زندگی
• Literacy rate: نرخ سواد جامعه
• infant mortality rate) IMR7): نرخ مرگ کودکان
• Life expectancy: امید به زندگی
• اعدادی که در فرمول می گذاریم بین ۱۰۰-۱ می باشند، در نتیجه شاخص POLI نیز بین ۱۰۰-۱ می باشد.
• مثال: در کشور U.S، امید به زندگی برابر با ۷۲، نرخ مرگ کودکان برابر با ۱۶/۱۰۰۰ و نرخ سواد ۹۹٪ است. در نتیجه اPQL آن برابر با ۹۵ است.
• GNP (تولید ناخالص ملی ۔ Gross national product): در محاسبه PQLI دخیل نمی باشد.
• GDP (تولید ناخالص داخلی – Gross domestic product): ایرانی های خارج از کشور لحاظ نمی شود.

شاخص کیفیت زندگی جسمی در کشور های مختلف:

Per capita GNP: سرانه تولید ناخالص ملی (درآمد ناخالص ملی تقسیم بر جمعیت) که برای ایران 4957.58 است.

Per capita GNP، به طور مستقیم روی POLI تأثیر ندارد.

شاخص توسعه انسانی (Human Development):

شامل امید به زندگی، تحصیلات و تولید ناخالص ملی می شود.

طیف تندرستی – بیماری

تندرستی – بیماری غیر آشکار – بیماری خفیف – بیماری متوسط – بیماری شدید – بیماری کشنده – مرگ

عوامل موثر در سلامت انسان ها:

• وراثت
• محیط زیست
• سبک زندگی
• وضعیت اقتصادی اجتماعی
• خدمات بهداشتی
• غذا

تعریف بهداشت:

علم بهداشت، مرتبط با شرایط و تمرین هایی است که باعث مواظبت از سلامت و جلوگیری از شیوع بیماری ها می شود.

تعریف بهداشت عمومی:

علم پیشگیری از بیماری ها، طولانی کردن زندگی و ارتقای سلامت از طریق فعالیتهای سازمان یافته برای بهسازی محیط زیست، مبارزه با عفونتهای واگیر، آموزش بهداشت فردی به اشخاص، سازمان دادن خدمات پزشکی و پرستاری به منظور تشخیص زودرس و درمان، پیشگیری از بیماریها و ایجاد نظام اجتماعی به منظور تضمین بهره وری همه اشخاص از استانداردهای مناسب زندگی برای حفظ سلامت و سازمان دادن این مزایا به طوری که هر شهروند حق حیات و ادامه زندگی سالم را بشناسد.

انواع پیشگیری از بیماری ها:

• پیشگیری نوع اول: فعالیت هایی که به منظور جلوگیری از وقوع بیماری توسط سازمان های متولی بهداشت انجام می شوند (قبل از وقوع بیماری). مثال؟
• پیشگیری نوع دوم: مجموعه فعالیت هایی که پس از وقوع بیماری به منظور پیشگیری از گسترش بیماری و بروز ناتوانی انجام می شود. مثال؟
• پیشگیری نوع سوم: مجموعه فعالیت های توانبخشی و نوتوانی که برای محدود کردن میزان ناتوانی و ضایعات و پیشگیری از ناتوانی کامل و دائمی انجام می شود.

World Health Organization: Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.

Mental health is defined as a state of well-being in which every individual realizes his or her own potential, can cope with the normal stresses of life, can work productively and fruitfully, and is able to make a contribution to her or his community.

WHO definition: An individual’s perception of their position in life in the context of the culture and value systems in which they live and in relation to their goals, expectations, standards and concerns.

Includes life expectancy, education, and per capita income

Hygiene refers to conditions and practices that help to maintain health and prevent the spread of diseases

موضوع: وضع موجود مسائل بهداشتی درمانی ایران و شاخص های بهداشتی

• شاخص های وضعیت سلامت جامعه:

• جمعیت: ساختار سنی و متوسط طول عمر می تواند معیاری از سطح بهداشت جامعه باشد.
• هرم جمعیت: هرم سن جنس هم نامیده می شود. توصیفی گرافیکی از توزیع رده های مختلف سنی از جمعیت است. جمعیت در محور افقی و سن در محور عمودی نشان داده می شود. معمولا جمعیت مردان در سمت چپ و جمعیت زنان در سمت راست نشان داده می شود.
• متوسط طول عمر (life expectancy) در هرم جمعیت منعکس است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل پیوستی مشاهده کنید.

• مراقبت ها اولیه بهداشتی و سیستم ارائه خدمات بهداشتی- درمانی در ایران
• بهداشت محیطی
• ایمن سازی علیه بیماری های عفونی
• نظام عرضه خدمات بهداشتی درمانی و انواع مدل های بیمه در جهان و ایران
• مدیریت، برنامه ریزی و ارزشیابی خدمات بهداشتی – درمانی در ایران

حتما بخوانید:

⇐ آموزش بهداشت و ارتباطات

⇐ مروری بر تاریخچه اداره امور خدمات بهداشتی درمانی

⇐ نقش سازمان های بین المللی در خدمات بهداشت حرفه ای