تجزیه و تحلیل پیش بینانه خطاهای انسانی PHEA

تجزیه و تحلیل پیش بینانه خطاهای انسانی PHEA

تجزیه و تحلیل پیش بینانه خطاهای انسانی PHEA

فرمت: PDF   تعداد صفحات: 22 و 43

فهرست

1. بیان مساله و اهمیت موضوع
2. تعاریف در PHEA
3. شرح مفاهیم در PHEA
4. طبقه بندی خطاهای انسانی
5. فرآیند ارزیابی اعتماد انسان (HRA)
6. موانع به کارگیری روش های آنالیز خطاهای انسانی
7. پیشگیری و کاهش خطاهای انسانی

بروزرسانی اول: فایل PDF «تجزیه و تحلیل خطرات خطاهای انسانی» در 43 صفحه با موضوعات زیر پیوست شد

در PHEA کلیه ی خطاهای انسانی ممکن در هر یک از وظایف شغلی پیش بینی شده و راهکارهای ریکاوری  هر کدام از آنها شناسایی شده و راه حل های مناسب جهت حذف یا کاهش آنها ارایه می گردد.این بررسی در وظایف شغلی حساس و آسیب پذیر نسبت به خطاهای انسانی انجام خواهد شد و در نهایت اقدامات کنترلی مناسب جهت پیشگیری و کاهش خطاها و محدود کردن پیامدهای ناشی از آنها توصیه می شود.

در زندگی، ریسک دارای معانی گوناگونی است. در امور مالی شامل: ریسک در خرید و فروش، در صنعت شامل: سلامتی کارمندان، حوادث، مخاطرات محیطی، ضایعات تولید و زیان در تولید، در پزشکی شامل مضرات استفاده از داروها و در تصمیم گیری‌های روزمره شامل مضرات ناشی از تصمیمات نادرست و نامعقول است. در نتیجه ریسک عبارت است از عدم قطعیت یا احتمالی که در یک حادثه اتفاق بیفتد.

ریسک در حالت منفی عبارت است از پیش بینی زیانهای احتمالی ناشی از خطر و درحالت مثبت آن، مزیت یا سود احتمالی ناشی از فرصت‌ها.

درجه قابل قبول ریسک: مطابق با تعریف ریسک در صنعت، یکی از اهداف سازمانها و کارکنان، برخورداری از محیطی ایمن است و این هدف با صفر کردن ریسک در سازمانها متفاوت است، زیرا تحقق چنین محیطی در سازمانها امکان‌پذیر نیست. بنابراین هدف سازمانها فراهم کردن محیطی است که میزان ریسک در آن تا سطح قابل قبولی کاهش یابد.

زمانی ریسکها پذیرفتنی هستند که مداراپذیر تلقی شوند. به عبارتی برای دستیابی به موفقیت، میزان ریسکها باید در سطح قابل قبولی باشند.

بررسی‌ها نشان می‌دهند که کاهش ریسک، افزایش ایمنی و کاهش تاثیرات محیطی با افزایش هزینه‌ها در ارتباط نیست. تحقیقات انجام شده در صنایع نشان می‌دهند که کاهش تاثیرات محیطی، ریسکها و پیشگیری از حوادث، موجب صرفه جویی در هزینه‌ها می‌شود و این پیامد، زندگی و سلامت انسانها، محیط‌های محلی، منطقه ای و جهانی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

برای حصول یک دید واحد در ارائه مطالب آتی به تعریف برخی از اصطلاحات مرتبط با ریسک می‌پردازیم:

ریسک: رخدادی که در صورت وقوع می‌تواند بر فعالیت مورد نظر تاثیر مثبت و یا منفی بگذارد، و غالبا به گروه چهارگانه تقسیم می‌شود:

ریسک خالص یا ایستا: در این نوع ریسک ممکن است نتیجه، زیان یا عدم زیان داشته باشد، مانند داشتن اتومبیل در مقابل خطرهایی که برای دارنده آن ممکن است داشته باشد.

ریسک خاص :در صورت تحقق آثار زیانبار آنها دامن گیر گروه کوچکی می‌شود مانند افراد تیم کوهنوردی که مسیر را گم می‌کنند و در طرفان گرفتار شده و صدمه می‌بیند.

ریسک های عام: در صورت وقوع تعداد زیادی از مردم دچارخسارت جانی و مالی می‌شوند مانند: سیل وزلزله.

ریسک سوداگرانه :در این نوع ریسک‌ها ممکن است نتیجه، زیان، عدم زیان و سود داشته باشد مانند فعالیت‌های تجاری یعنی خرید به نیت فروش باقیمانده است.

ریسک قابل تحمل :اگر بخواهیم یک نوع گروه‌بندی ساده‌تر را بیان کنیم می‌توان به گروه‌های زیر اشاره نمود:

ریسک قابل تحمل: ریسکی است که امکان وجود داشتن دارد به طوری که منافع خاصی حاصل می‌شود و تا حد زیادی این اطمینان وجود دارد که این ریسک تحت کنترل است.

ریسک غیر قابل تحمل: ریسکی است که غیر از شرایط فوق العاده قابل توجیه نمی‌باشد.

ریسک قابل اغماض: ریسکی است کم اهمیت و کوچک، که با رعایت احتیاط‌های لازم می‌توان از آن اغماض نمود.

safety: حفاظت نسبی و نه مطلق در برابر خطرات

hazard: شرایطی یا موقعیت موجود در محیط کار که می تواند سبب مصدومیت یا خسارت شود

accident: اتفاق ناخوشایند و خارج از نظم که ممکن است خسارات مالی یا جانی در پی داشته باشد و یا یک اتفاق پیش بینی نشده و خارج از انتظار که موجب صدمه و یا خسارت می شود.

system: ترکیبی از پرسنل ، آیین نامه ، تجهیزات وسایل و نرم افزارها که به طور یکپارچه و در یک شغل طراحی شده و برای انجام یک هدف از پیش تعیین شده ، فعالیت می کنند

Human reliability: توانایی انسان در انجام موفقیت آمیز یک سری وظایف شغلی معین در یک محدوده ی زمانی معین

Human error assessment: تجزیه وتحلیل فرصتهای بروز خطا و نحوه ی ریکاوری آنها و شناسایی فاکتورهای موثر بر احتمال بروز آنها

Human reliability assessment :شناسایی خطاهایانسانی مهم مرتبط با وظایف شغلی ،مدلسازی وکمی سازی آن خطاها و ارایه ی راهکارهای لازم برای پیشگیری از وقوع خطاها و یا کاهش پیامدهای ناشی از آنها

Human error recovery: اقدامات فوری که بعد از وقوع خطا جهت جلوگیری از رخداد حادثه و پیامدهای ناشی از  آن انجام می شود و به عبارتی خطا بازیابی می شود.

روشهای متفاوت تجزیه و تحلیل خطاهای انسانی

• روش پیش بینی نرخ خطاهای انسانی THERP: technical for human error rate prediction
• روش ارزیابی خطاهای انسانی در مراحل اولیه ی طراحی سیستم THEA :technical for human error assessment in early stages of design
• روش تجزیه و تحلیل وظایف شغلی برای شناسایی خطاهای انسانی TAFEI :task analysis for error identification
• تجزیه و تحلیل پیش بینی خطاهای انسانی PHEA :predicted human error analysis

فرایندهای مدیریت ریسک

• برنامه‌ریزی برای مدیریت فرایند شناسایی مخاطرات
• نشانه‌ای و تعیین مخاطرات
• ارزیابی ریسک
• کنترل واکنش به ریسک

نمونه‌ای از فرایند ساده شده و بسیار خلاصه از طرح HSE برای مدیریت ریسک بر اساس استاندارد ISO 31000:2009 را در شکل 1 ارائه شده است.

ادامه مطلب را با دانلود فایل های پیوستی مشاهده کنید.

حتما بخوانید:

⇐ الگوهای طبقه بندی خطای انسانی

⇐ پاورپوینت شاخص احتمال خطای انسانی HEPI

⇐ تکنیک های ارزیابی خطای انسانی و کاهش آن HEART

   

نویسنده: سیروان شیخی

«تجربه در صنعت»، زیربنایِ اشتیاقِ من به دنیایِ HSE است. با بیش از ۱۳ سال فعالیت اجرایی و تخصصی، هدفم در این وب‌سایت، پل زدن میان دانشِ آکادمیک و نیازهای واقعیِ صنعت است. همراه با تیم تخصصی‌ام، می‌کوشیم تا با ارائه محتوای کاربردی و به‌روز، مسیرِ رشد حرفه‌ای شما را هموارتر کنیم. خوشحال می‌شوم در صفحه لینکدین، تجربیاتمان را به اشتراک بگذاریم و در این مسیر تخصصی همراه هم باشیم.